અમેરિકામાં માસ શૂટર્સની સંખ્યા વધી રહી છે અને તેની પાછળ એક નવો, ખતરનાક ટ્રેન્ડ ઉભરી રહ્યો છે. ઇન્ટરનેટ પર ‘ટ્રુ ક્રાઇમ’ જેવી કોમ્યુનિટીઝ ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે, જે આ હત્યારાઓને સંત અને ભગવાનની જેમ પૂજી રહી છે. આ માત્ર અપરાધની વાર્તા નથી, પરંતુ એવી ડિજિટલ સંસ્કૃતિ છે, જે હિંસાને મહિમામંડિત કરી રહી છે. એક દાયકા સુધી માસ શૂટિંગ પર અભ્યાસ કરનાર ક્રિમિનોલોજિસ્ટ જેમ્સ ડેન્સલી અને જિલિયન પીટરસન કહે છે કે, હવે હુમલાખોરો ઓછી ઉંમરના છે, ઇન્ટરનેટ સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલા છે અને હિંસાને જ જીવનનો અર્થ માનવા લાગ્યા છે. આનું કારણ એલ્ગોરિધમ છે, જે નાની ઉંમરથી જ યુઝર્સને ઊંડા અંધારા કન્ટેન્ટ તરફ ધકેલી દે છે. એક મજાકિયા પોસ્ટથી શરૂ થઈને આ રસ્તો હિંસા સુધી પહોંચી શકે છે… અને કિશોરોને આ વાતનો અહેસાસ પણ થતો નથી. નિષ્ણાતો કહે છે, ‘પહેલાં માસ શૂટર્સને સામાન્ય રીતે મધ્યમ વયના, એકલતા અને સંકટથી ઝઝૂમતા પુરુષો તરીકે જોવામાં આવતા હતા. પરંતુ હવે ચિત્ર બદલાઈ રહ્યું છે. નવા અપરાધીઓ મોટાભાગે યુવાન છે, જેઓ ઓનલાઈન નેટવર્ક સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલા છે. તેઓ માને છે કે હિંસા જ તેમના જીવનનું સૌથી ‘મહત્ત્વપૂર્ણ’ કાર્ય છે. ટ્રુ ક્રાઈમ જેવી કોમ્યુનિટી તમામ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર હાજર છે. અહીં કુખ્યાત હુમલાખોરોને ‘સંત’ કહેવામાં આવે છે, તેમના વીડિયો અને ફેન આર્ટ બનાવવામાં આવે છે. પ્લેટફોર્મ્સ ભલે આવી સામગ્રીને હટાવતા હોય, પણ તે ઝડપથી નવા સ્વરૂપમાં પાછી આવી જાય છે. 2024થી અત્યાર સુધી અમેરિકામાં ઓછામાં ઓછી 7 સ્કૂલ શૂટિંગ્સ આ કોમ્યુનિટી સાથે સંકળાયેલી રહી છે. આ કોમ્યુનિટી અંગત પીડાને સાર્વજનિક પ્રદર્શનમાં બદલી દે છે…’જુઓ, બીજાઓએ પણ આ જ કર્યું અને તેઓ યાદ કરાય છે.’ આ રીતે ગુનેગારોને એક સ્ક્રિપ્ટ મળી જાય છે, જેમાં તેમનો હુમલો વાર્તાનો ચરમબિંદુ બની જાય છે. સંશોધકો કહે છે, ‘આ માટે શાળાઓમાં વધુ સારી કાઉન્સેલિંગ અને હથિયારો પર નિયંત્રણ જરૂરી છે. મોટી જવાબદારી ટેક કંપનીઓની છે. સોશિયલ પ્લેટફોર્મ્સ થોડી જ ક્ષણોમાં ટ્રેન્ડિંગ સાઉન્ડ કે ઇમેજ ઓળખી લે છે. તે જ રીતે તેઓ હિંસાનું મહિમામંડન કરતી સામગ્રીને ફ્લેગ કરી શકે છે, ફૂટેજની રી-શેરિંગ ધીમી કરી શકે છે અને હિંસક સામગ્રીને ફરીથી ઉભરતી અટકાવી શકે છે. ઓનલાઈન કોમ્યુનિટીઝ અપરાધનું ગઠન કરે છે ‘ટ્રુ ક્રાઇમ’ જેવી ઘણી કમ્યુનિટીઝ અપરાધને આકર્ષક રૂપમાં રજૂ કરે છે. ‘બ્લડ લાઇકલી’માં લોકો પોતાને જાસૂસ માનીને વણઉકેલ્યા કેસો પર ચર્ચા કરે છે. ‘અનએક્સપ્લેઇન્ડ મિસ્ટ્રીઝ ફોરમ’ અપરાધની સાથે પેરાનોર્મલ ઘટનાઓને પણ જોડે છે અને રહસ્યમય કેસો પર ચર્ચા કરે છે. ‘રેડિટ ટ્રુ ક્રાઇમ સબરેડિટ’ સૌથી સક્રિય જગ્યા છે, જ્યાં સીરિયલ કિલર્સ અને સ્કૂલ શૂટિંગ્સ પર ચર્ચા થાય છે અને ફેન કલ્ચર પણ બને છે. જ્યારે અનકવર્ડ ખાસ કરીને કોલ્ડ કેસ અને ગુમ થયેલા લોકો પર કેન્દ્રિત છે, જ્યાં લોકો મળીને જૂના કેસો ઉકેલે છે.