ગોલ્ડ અને સિલ્વર માર્કેટમાં સતત બે દિવસની તેજી પછી આજે 5 ફેબ્રુઆરીએ ઘટાડો છે. વાયદા બજાર (MCX) માં ચાંદીનો ભાવ આશરે 28 હજાર રૂપિયા (11%) ઓછો થયો છે. 1 કિલો ચાંદીનો ભાવ 2.40 લાખ રૂપિયા પર આવી ગયો છે. સોનાનો ભાવ પણ આશરે 3 હજાર રૂપિયા (2%) ઘટ્યો છે. 10 ગ્રામ સોનું 1.50 લાખ રૂપિયા પર છે. આ પહેલા 29 જાન્યુઆરીથી 2 ફેબ્રુઆરી વચ્ચે ચાંદીની કિંમત 1.60 લાખ રૂપિયા ઓછી થઈ હતી. જ્યારે સોનાની કિંમતમાં 26 હજાર રૂપિયા ઓછી થઈ હતી. બુલિયન બજારમાં ચાંદી ₹2.52 લાખ પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઈ રહી છે ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) અનુસાર, આજે બુલિયન બજારમાં ચાંદીના ભાવ ₹30,230 ઘટીને ₹2,52,232 પ્રતિ કિલો થયા છે. આ દરમિયાન, 24 કેરેટ સોનાના 10 ગ્રામનો ભાવ ₹3,613 ઘટીને ₹1,53,012 થયો. નફા-બુકિંગને કારણે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો થયો. MCX અને બુલિયન બજારમાં ભાવ અલગ-અલગ કેમ? MCX : મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ એક ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ છે જ્યાં સોના-ચાંદીનું ટ્રેડિંગ થાય છે. શેરબજારની જેમ દર સેકન્ડે બોલીઓ લાગે છે જેના કારણે ભાવ સતત ઉપર-નીચે થાય છે. બુલિયન: આ તે જગ્યા છે જ્યાં તમે ફિઝિકલ સોના-ચાંદી ખરીદો છો. ફિઝિકલ ગોલ્ડને લાવવા, લઈ જવા અને સ્ટોર કરવાનો ખર્ચ આમાં જોડાયેલો હોય છે. સોના-ચાંદીમાં ઘટાડાના 2 કારણો પ્રોફિટ બુકિંગ: સોના-ચાંદીની કિંમત હાલના દિવસોમાં રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી, જેના પછી રોકાણકારોએ મોટા પાયે પ્રોફિટ બુક કર્યો. ફિઝિકલ ડિમાન્ડમાં ઘટાડો: ઓલ ટાઈમ હાઈ પછી ફિઝિકલ ડિમાન્ડ નબળી પડી, સાથે જ ઔદ્યોગિક ઉપયોગને લઈને ચિંતાઓ પણ વધી. માર્જિન વધવાથી સોના-ચાંદીની કિંમતો પર દબાણ સેબી રજિસ્ટર્ડ કોમોડિટી એક્સપર્ટ અનુજ ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે શિકાગો મર્કેન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) એ કોપર પછી હવે સોના અને ચાંદી પર પણ માર્જિન મની વધારી દીધી છે. સોના પર માર્જિન 6%થી વધારીને 8% કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે ચાંદી પર તેને 11% થી વધારીને 15% કરવામાં આવ્યું છે. માર્જિન વધવાથી કિંમતો પર દબાણ યથાવત રહેવાની અપેક્ષા છે. કોમોડિટી માર્કેટમાં જ્યારે કોઈ મોટો સોદો કરે છે, ત્યારે તેને પૂરા પૈસા તરત આપવાના હોતા નથી. તેને કુલ કિંમતનો એક નાનો ભાગ સિક્યોરિટી તરીકે જમા કરાવવો પડે છે, જેને ‘માર્જિન’ કહેવાય છે. માર્જિન વધવાનો અર્થ એ છે કે હવે ટ્રેડર્સને વધુ પૈસા રોકવા પડશે. ઘણા ટ્રેડર્સ એવા હોય છે જેમણે પહેલાથી ખરીદી કરી હોય છે. માર્જિન વધતા જ એક્સચેન્જ તેમની પાસેથી વધારાના પૈસા માંગે છે. જો તેમની પાસે તરત પૈસા ન હોય, તો તેમને પોતાનું સોનું કે ચાંદી વેચવું પડે છે. જ્યારે ઘણા બધા લોકો એકસાથે વેચે છે, ત્યારે ભાવ ઘટવા લાગે છે. જ્વેલર્સ પાસેથી સોનું ખરીદતી વખતે આ 2 બાબતોનું ધ્યાન રાખો 1. સર્ટિફાઇડ ગોલ્ડ જ ખરીદો: હંમેશા બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ (BIS) નો હોલમાર્ક લાગેલો સર્ટિફાઇડ ગોલ્ડ જ ખરીદો. આ નંબર આલ્ફાન્યુમેરિક એટલે કે કંઈક આ રીતે હોઈ શકે છે- AZ4524. હોલમાર્કિંગથી ખબર પડે છે કે સોનું કેટલા કેરેટનું છે. 2. કિંમત ક્રોસ ચેક કરો: સોનાનું સાચું વજન અને ખરીદવાના દિવસે તેની કિંમત ઘણા સ્રોતો (જેમ કે ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનની વેબસાઇટ) થી ક્રોસ ચેક કરો. સોનાનો ભાવ 24 કેરેટ, 22 કેરેટ અને 18 કેરેટના હિસાબે અલગ-અલગ હોય છે. અસલી ચાંદીની ઓળખ કરવાના 4 રીત આ સમાચાર પણ વાંચો… ભારતીય ઘરોમાં દેશની GDP કરતાં વધુ સોનું: 34,600 ટન સોનાની કિંમત ₹450 લાખ કરોડ, દેશની GDP ₹370 લાખ કરોડ ભારતીય પરિવારો પાસે રહેલા કુલ સોનાની કિંમત 5 ટ્રિલિયન ડોલર (₹450 લાખ કરોડ) ને પાર કરી ગઈ છે. આ આંકડો દેશની કુલ 4.1 ટ્રિલિયન ડોલર એટલે કે, 370 લાખ કરોડ રૂપિયાની GDP કરતાં પણ વધારે છે. સોનાની કિંમતો રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચવાને કારણે આવું થયું છે. મોર્ગન સ્ટેનલીના એક રિપોર્ટ અનુસાર ભારતીય ઘરોમાં લગભગ 34,600 ટન સોનું જમા છે.