દેશની પ્રથમ સહકારી કેબ ટેક્સી સર્વિસ ‘ભારત ટેક્સી’ આજે લોન્ચ કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દિલ્હીમાં તેની શરૂઆત કરશે. આ નવી સર્વિસની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમાં ડ્રાઇવરો પાસેથી કોઈ કમિશન લેવામાં આવશે નહીં અને તે પોતે આ પ્લેટફોર્મના હિસ્સેદાર અથવા માલિક હશે. સહકારિતા મંત્રાલય અનુસાર, ‘ભારત ટેક્સી’નો ઉદ્દેશ્ય ડ્રાઇવરોને ખાનગી એગ્રીગેટર કંપનીઓના મોડેલથી આઝાદી અપાવવાનો છે. ટેક્સીનો ટ્રાયલ 2 ડિસેમ્બરે દિલ્હી અને ગુજરાતના અમદાવાદ-રાજકોટમાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જે સફળ રહ્યો છે. રિટાયરમેન્ટ સેવિંગ અને ડ્રાઇવર સપોર્ટ સિસ્ટમ મળશે લોન્ચિંગ દરમિયાન અમિત શાહ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારા 6 ડ્રાઇવરો (જેમને ‘સારથી’ કહેવામાં આવ્યા છે) ને સન્માનિત કરશે. આ ડ્રાઇવરોને કંપનીના શેર સર્ટિફિકેટ પણ વહેંચવામાં આવશે. સન્માનિત થનારા ડ્રાઇવરોને 5 લાખ રૂપિયાનું એક્સિડેન્ટલ અને 5 લાખ રૂપિયાનું ફેમિલી હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ કવર આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાનારા તમામ ડ્રાઇવરો માટે રિટાયરમેન્ટ સેવિંગ્સ અને ડ્રાઇવર સપોર્ટ સિસ્ટમ જેવી સુવિધાઓ પણ ઉમેરવામાં આવી છે. ઝીરો કમિશન અને સર્જ-પ્રાઇસિંગથી રાહત મળશે ઓલા અને ઉબર જેવી ખાનગી કંપનીઓ સામાન્ય રીતે ડ્રાઇવરોની કમાણીમાંથી 20% થી 30% સુધી કમિશન વસૂલે છે. તેનાથી વિપરીત, ભારત ટેક્સી ‘ઝીરો-કમિશન’ મોડેલ પર કામ કરશે. એટલે કે ડ્રાઇવર જેટલી કમાણી કરશે, તે સીધી તેના ખાતામાં જશે. આ સાથે, ગ્રાહકો માટે પણ રાહતની વાત એ છે કે તેમાં ‘સર્જ-પ્રાઇસિંગ’ (પીક અવર્સમાં વધુ ભાડું) ની સિસ્ટમ નહીં હોય. આનાથી મુસાફરોને પણ સસ્તું ભાડે ટેક્સી મળી શકશે. આગામી 2 વર્ષમાં દરેક શહેર સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય ભારત ટેક્સીને આગામી બે વર્ષમાં દેશના તમામ રાજ્યો અને મુખ્ય શહેરોમાં શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય છે. આ માટે તેને સરકારના ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) સાથે એકીકૃત કરવામાં આવશે. દિલ્હીના 7 મુખ્ય સ્થળોએ ડ્રાઇવરો માટે સપોર્ટ સેન્ટર પણ શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. ભારત ટેક્સીને કોણ ચલાવશે? આ સભ્યપદ આધારિત મોડેલ છે, જેને સહકાર ટેક્સી કોઓપરેટિવ લિમિટેડ ચલાવશે. તેની સ્થાપના જૂનમાં ₹300 કરોડની રકમ સાથે થઈ. એપ આધારિત આ સેવા ડિજિટલ ઇન્ડિયાનો એક ભાગ છે. તેની એક સંચાલન પરિષદ હશે, જેમાં અમૂલના એમડી જયેન મહેતા ચેરમેન અને એનસીડીસીના ઉપ પ્રબંધક નિર્દેશક રોહિત ગુપ્તા વાઇસ ચેરમેન છે. આ ઉપરાંત 8 અન્ય સભ્યો પણ છે, જે દેશની વિવિધ સહકારી સમિતિઓ સાથે જોડાયેલા છે. આ બોર્ડની પ્રથમ બેઠક 16 ઓક્ટોબરના રોજ યોજાઈ ચૂકી છે. 4 પ્રશ્ન-જવાબમાં ભારત ટેક્સીના ફાયદા સમજો… 1. તેની સેવા કેવી રીતે લઈ શકાશે? ભારત ટેક્સીની એપ ઓલા-ઉબર જેવી હશે, જે નવેમ્બરમાં એપ સ્ટોર્સ પરથી ડાઉનલોડ કરી શકાશે. એપ હિન્દી, ગુજરાતી, મરાઠી અને અંગ્રેજીમાં હશે. 2. ડ્રાઇવરોને શું ફાયદો થશે? દરેક રાઇડની 100% કમાણી ડ્રાઇવરને મળશે. તેને ફક્ત દૈનિક, સાપ્તાહિક અથવા માસિક શુલ્ક ચૂકવવું પડશે, જે ખૂબ જ સામાન્ય રહેશે. 3. મહિલા સારથીની શું ભૂમિકા રહેશે? એટલે કે મહિલા ડ્રાઇવરો. પ્રથમ તબક્કામાં 100 મહિલાઓ જોડાશે. 2030 સુધીમાં તેમની સંખ્યા 15 હજાર કરવામાં આવશે. 15 નવેમ્બરથી મફત તાલીમ, વિશેષ વીમો મળશે. 4. આ સેવા 2030 સુધીમાં કેવી રીતે આગળ વધશે?