વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં ચીન ગયા હતા, જ્યાં તેમણે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે મૈત્રીપૂર્ણ મુલાકાત કરી હતી. તેના થોડા દિવસો પછી ભારતે અમેરિકા સાથેના બગડતા સંબંધોને સુધારવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા. આ જ સિલસિલામાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજીત ડોભાલને વોશિંગ્ટન મોકલવામાં આવ્યા. ત્યાં તેમણે અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો સાથે મુલાકાત કરી. આ માહિતી અમેરિકી મીડિયા બ્લૂમબર્ગે સૂત્રોને ટાંકીને આપી છે. બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, આ વાતચીતમાં ડોભાલે સ્પષ્ટ કહ્યું કે ભારત અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલી કડવાશને સમાપ્ત કરવા માંગે છે અને ફરીથી ટ્રેડ ડીલ પર વાતચીત શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે. જોકે, ડોભાલે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત કોઈપણ પ્રકારના દબાણમાં આવશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે જો અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની ટીમ કડક વલણ અપનાવે છે, તો ભારત વર્તમાન સરકારનો કાર્યકાળ પૂરો થવાની રાહ પણ જોઈ શકે છે. ભારતે આ પહેલા પણ અમેરિકાની મુશ્કેલ સરકારોનો સામનો કર્યો છે. ડોભાલે કહ્યું હતું કે- ટ્રમ્પ ભારત વિરુદ્ધ નિવેદનો આપવાનું બંધ કરે બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, ડોભાલે એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારત ઈચ્છે છે કે ટ્રમ્પ અને તેમના સહયોગીઓ ભારત વિરુદ્ધ જાહેરમાં નિવેદનો આપવાનું બંધ કરે, જેથી સંબંધો ફરી પાટા પર આવી શકે. તે સમયે ભારત ટ્રમ્પના નિવેદનોથી નારાજ હતું, કારણ કે ઓગસ્ટમાં ટ્રમ્પે ભારતીય સામાન પર 50% ટેક્સ લગાવી દીધો હતો. ટ્રમ્પે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને ‘ડેડ’ (મૃત) ગણાવી હતી અને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદીને યુક્રેન યુદ્ધમાં મદદ કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ડોભાલની આ વાતચીતના થોડા દિવસો પછી પરિસ્થિતિ બદલાતી જોવા મળી. 16 સપ્ટેમ્બરે ટ્રમ્પે પીએમ મોદીને તેમના જન્મદિવસ પર ફોન કર્યો અને તેમના કામની પ્રશંસા કરી. ત્યારબાદ વર્ષના અંત સુધીમાં બંને નેતાઓ વચ્ચે વધુ ચાર વખત ફોન પર વાતચીત થઈ. આ દરમિયાન બંને દેશો ટેક્સ ઘટાડવાના કરાર તરફ આગળ વધતા રહ્યા. ટ્રમ્પે બે દિવસ પહેલા ભારત પર ટેરિફ ઘટાડ્યો ટ્રમ્પે સોમવારે એટલે કે 2 ફેબ્રુઆરીએ અચાનક સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ થઈ ગઈ છે. આ અંતર્ગત ભારતીય સામાન પર અમેરિકાનો ટેક્સ ઘટાડીને 18% કરી દેવામાં આવ્યો છે. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ ભારત પર લગાવવામાં આવેલો 25% વધારાનો ટેક્સ પણ હટાવી લેવામાં આવ્યો છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેના બદલામાં ભારત અમેરિકા પાસેથી 500 અબજ ડોલરનો સામાન ખરીદશે, વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ લેશે અને અમેરિકી સામાન પરનો ટેક્સ સંપૂર્ણપણે ખતમ કરશે. જોકે, ભારત સરકારે આ બાબતોની હજુ સુધી સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી અને કોઈ લેખિત કરાર પણ સામે આવ્યો નથી. બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, આ જાહેરાતથી નવી દિલ્હીમાં ઘણા મોટા અધિકારીઓ પણ ચોંકી ગયા. એટલું જ નહીં, જે લોકો વેપાર વાટાઘાટોમાં સામેલ હતા, તેમને પણ તે દિવસે મોદી અને ટ્રમ્પના કોલ વિશે અગાઉથી જાણકારી નહોતી. ભારતને વિકસિત દેશ બનવા માટે અમેરિકી મદદની જરૂર છે રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત સતત અમેરિકા સાથે સંબંધો સુધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. ડોભાલની સપ્ટેમ્બર મહિનાની મુલાકાત આ જ પ્રયાસનો એક ભાગ હતી. ભારતનું માનવું છે કે અમેરિકા તેના માટે લાંબા ગાળાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે અને સંબંધોને વધુ ખરાબ થવા દેવામાં ન આવી શકે. ભારતને લાગે છે કે ચીનનો મુકાબલો કરવા અને 2047 સુધીમાં દેશને વિકસિત બનાવવા માટે અમેરિકાની ટેકનોલોજી, પૈસા અને સૈન્ય સહયોગ ખૂબ જ જરૂરી છે. ભારતીય અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પ એક અસ્થાયી તબક્કો છે, પરંતુ ભારત-અમેરિકા સંબંધ લાંબા સમયનો છે. ભારત-પાક સંઘર્ષ પર ટ્રમ્પના નિવેદનથી સંબંધો બગડ્યા હતા રિપોર્ટ અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં બંને દેશોના સંબંધો એટલા માટે પણ ખરાબ થયા હતા કારણ કે ટ્રમ્પે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ ઉકેલવાનો દાવો કર્યો હતો, જેને મોદીએ સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો હતો. આ પછી મોદીએ વ્હાઇટ હાઉસ જવાનો પણ ઇનકાર કરી દીધો અને એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં ટ્રમ્પને મળવાનું ટાળતા જોવા મળ્યા. ડિસેમ્બરમાં અમેરિકાના નવા રાજદૂત સર્જિયો ગોરના ભારતમાં આગમન પછી સંબંધોમાં ફરીથી સુધારો જોવા મળ્યો. તેમણે કહ્યું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના મતભેદો સાચા મિત્રો જેવા છે અને તેમને ઉકેલી લેવામાં આવશે. તેમણે ભારતને અમેરિકાના એક નવા સપ્લાય ચેઇન ગઠબંધનમાં સામેલ કરવાની વાત પણ કરી. ગોર અને જયશંકરની મુલાકાતથી તણાવ ઘટ્યો રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે તાજેતરમાં ગોર અને વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરની મુલાકાતમાં રક્ષા, વેપાર અને ખનિજ જેવા મુદ્દાઓ પર ખુલ્લીને વાત થઈ. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આનાથી બંને દેશો વચ્ચે છેલ્લા છ મહિનાની કડવાશ હવે સમાપ્ત થતી દેખાઈ રહી છે. આમ છતાં ભારત સંપૂર્ણપણે અમેરિકા પર નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી. આ જ કારણોસર ભારતે રશિયા સાથેના સંબંધો મજબૂત રાખ્યા છે અને યુરોપ તથા બ્રિટન સાથે પણ ટ્રેડ ડીલ કરી છે. ભારત અન્ય દેશો સાથે પણ પોતાના આર્થિક સંબંધો વધારી રહ્યું છે. તેમ છતાં અમેરિકા ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ દેશ બની રહ્યું છે. ભારતનો લગભગ પાંચમો ભાગનો નિકાસ અમેરિકા જાય છે. અમેરિકાની મોટી કંપનીઓ ભારતમાં અબજો ડોલરનું રોકાણ કરી રહી છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે ભારત અને અમેરિકાને જોડતા મોટા કારણો આજે પણ મજબૂત છે અને આવનારા સમયમાં આ સંબંધ વધુ આગળ વધી શકે છે.