કલ્પના કરો કે તમે એક વિમાનમાં બેસો છો અને ક્યાંય રોકાયા વિના, આખો એક દિવસ એટલે કે લગભગ 20 થી 22 કલાક સુધી સતત આકાશમાં મુસાફરી કરો છો. સાતથી નવ ટાઈમ ઝોનને એકસાથે પાર કરવાની આ મુસાફરી કોઈપણ મનુષ્યના શરીર અને મગજને થકવવા માટે પૂરતી છે. પરંતુ વિજ્ઞાનની મદદથી હવે આ થકવી નાખનારી મુસાફરીને આરામદાયક અને સ્વસ્થ બનાવવા માટે એક મોટો પ્રયોગ થવા જઈ રહ્યો છે. ઓસ્ટ્રેલિયન એવિએશન કંપની ‘ક્વોન્ટાસ એરવેઝ’એ ‘સનરાઇઝ’ પ્રોજેક્ટમાં વિશ્વની સૌથી લાંબી નોન-સ્ટોપ ફ્લાઇટ (સિડનીથી લંડન) માટે ખાસ બનાવેલું એરબસ A350-1000ULR વિમાન રજૂ કર્યું છે. ફ્લાઇટ્સ આવતા વર્ષે શરૂ થશે. દાવા મુજબ, તેમાં મુસાફરોને જેટલેગ (થાક અને અનિદ્રા) થી બચાવવા માટે વિમાનમાં કૃત્રિમ સૂર્યોદય-સૂર્યાસ્ત, વિશેષ ભોજન અને ફરવા માટે ‘વેલનેસ ઝોન’ છે. એનિમેટેડ લાઇટ જૈવિક ઘડિયાળને સુવ્યવસ્થિત રાખશે આટલી લાંબી મુસાફરીમાં મનુષ્યના જૈવિક ચક્ર (બાયોલોજિકલ ક્લોક) ને સંતુલિત રાખવું વૈજ્ઞાનિકો માટે સૌથી મોટો પડકાર છે. પ્રોજેક્ટના વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં સામેલ રહેલા સિડની યુનિવર્સિટીમાં નિદ્રા વિજ્ઞાનના પ્રોફેસર પીટર સિસ્ટુલી કહે છે, ‘નવ ટાઈમ ઝોનને એકસાથે પાર કરવું એક મોટો જૈવિક સંકટ હોય છે. તેનો સામનો કરવા માટે અમે વિમાનની અંદર દરેક નાની વિગત પર કામ કર્યું છે. ટેકઓફના તરત જ પછી ભારે ભોજન આપવાનું ટાળવામાં આવશે અને શરીરની કુદરતી જૈવિક ઘડિયાળ અનુસાર ‘પ્રોટેક્ટિવ સ્લીપ વિન્ડો’ નક્કી થશે. તેમાં વિમાનની ખાસ એનિમેટેડ લાઇટિંગની મોટી ભૂમિકા હશે.’ વિમાનના કેબિન ડિઝાઇનર ડેવિડ કોને જણાવ્યું, ‘વિમાનમાં ઓસ્ટ્રેલિયાના કુદરતી દૃશ્યોથી પ્રેરિત 14 અલગ-અલગ લાઇટ ‘સિનેરિયો’ પ્રોગ્રામ કર્યા છે, જે સવાર કે સાંજ હોવાનો અહેસાસ કરાવશે. સ્વિમિંગ પૂલ જેવો અહેસાસ કરાવતો ખાસ ઝોન વિમાનમાં પથરાયેલી, ઝગમગતી રોશની હશે, જે મુસાફરોને કોઈ સ્વિમિંગ પૂલના કિનારે આરામ કરવા જેવો અનુભવ કરાવશે, જ્યાં તેઓ ઊભા રહીને સ્ટ્રેચિંગ કરી શકશે અને શરીરને આરામ આપી શકશે. વજનની મર્યાદાઓને કારણે આ મોટા વિમાનમાં ફક્ત 238 મુસાફરો જ મુસાફરી કરશે, જેનાથી સામાન્ય ઇકોનોમી ક્લાસમાં પણ પગ ફેલાવવા માટે 33 થી 34 ઇંચની વધારાની જગ્યા મળશે.