કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં પેરા પાવરલિફ્ટિંગમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતનાર ઝંડુ કુમાર માટે તેમની માતા કમલા દેવીના શબ્દો સૌથી મોટી પ્રેરણા બન્યા. સ્પર્ધાના થોડા સમય પહેલા વોટ્સએપ કોલ પર માતાએ દીકરાને કહ્યું, ‘બેટા, જ્યારે ત્યાં સુધી પહોંચી જ ગયા છો, તો દેશનો તિરંગો ફરકાવીને આવજે. પહેલું, બીજું અને ત્રીજું સ્થાનમાંથી કોઈ પણ સ્થાન લઈને આવજે.’ મેડલ જીત્યા પછી ઝંડુએ સૌથી પહેલા માતાને ફોન કર્યો અને કહ્યું, ‘તોહની કે આશીર્વાદ સે જીત ગઈ લો મૈયા (માતા, તમારા આશીર્વાદથી મેડલ જીતી ગયો).’ મોટા ભાઈ કુંદન કુમારે જણાવ્યું કે અમે ચાર ભાઈઓમાં ઝંડુ સૌથી નાનો છે. એક ભાઈનું નિધન થઈ ચૂક્યું છે. સ્પર્ધા પહેલા શુક્રવારે રાત્રે લગભગ 8 વાગ્યે ઝંડુએ ઘરે ફોન કર્યો હતો. પરિવારના બધા લોકોએ તેને “વિજયી ભવ” કહીને આશીર્વાદ આપ્યા. આ પછી તેણે માતા સાથે વાત કરી. માતાએ કહ્યું, ‘જ્યારે ત્યાં સુધી પહોંચી ગયા છો, તો ઝંડો ફરકાવીને જ આવજે અને પહેલું, બીજું, ત્રીજું સ્થાન લઈ આવજે.’ માતા કમલા દેવીએ ભાસ્કરને કહ્યું, ‘રાતભર જગલીઇઓ ઔર દેખલીયો, બાબુ ને દેશ કા નામ રોશન કઇલન.’ (આખી રાત જાગીને તેની સ્પર્ધા જોઈ. ઝંડુને દેશનું નામ રોશન કરતા જોયો.) તેમણે જણાવ્યું, ‘જીત્યા પછી ઝંડુએ કહ્યું- જીતી ગયો મા. તે પહેલા પણ આશીર્વાદ લેવા માટે ફોન કર્યો હતો. ત્યારે અમે કહ્યું કે ઝંડો ફરકાવીને આવજે.’ નામને લઈને તેમણે જણાવ્યું કે તેમનું નામ ઝુન્નૂ રાખવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ધીમે ધીમે બધા લોકો તેમને ઝંડુ કહેવા લાગ્યા. રાત્રે 2 વાગ્યા સુધી જાગીને મુકાબલો જોયો કુંદન કુમારે જણાવ્યું કે આખો પરિવાર રાત્રે 9 વાગ્યા સુધી જમી ચૂક્યો હતો, જેથી બધા સાથે મળીને ઝંડુનો મુકાબલો જોઈ શકે. પહેલાં ઝંડુએ જણાવ્યું હતું કે તેની ઇવેન્ટ રાત્રે 10 વાગ્યે હશે, પરંતુ મેચ રાત્રે લગભગ 2 વાગ્યે શરૂ થઈ. તેણે પહેલા પ્રયાસમાં 180 કિલો વજન ઉઠાવ્યું તો આખા પરિવારના ચહેરા પર સ્મિત આવી ગયું. માતા કમલા દેવી અને પિતા રામાનંદ પાસવાન ખુશીથી હસી રહ્યા હતા. ત્યારબાદ ઝંડુએ 196 કિલો વજન ઉઠાવ્યું તો ઘરમાં તાળીઓ ગુંજી ઉઠી. માતા-પિતાએ પૂછ્યું કે શું થયું, બધા તાળીઓ કેમ પાડી રહ્યા છે? ત્યારે પરિવારજનોએ જણાવ્યું કે ઝંડુએ મેડલ જીતી લીધો છે. સવારે બજાર પહોંચ્યા તો લોકોએ અભિનંદન આપ્યા કુંદન જણાવે છે કે સવારે જ્યારે તેઓ શાકભાજીની દુકાને જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે રસ્તામાં મળતા લોકો રોકી-રોકીને અભિનંદન આપી રહ્યા હતા. જે લોકો પહેલા તેમને ઝંડુવા કહીને બોલાવતા હતા, તે જ હવે કહી રહ્યા હતા, ‘ઝંડુજીની જીત બદલ અભિનંદન.’ લગાતાર ફોન પણ આવી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઝંડુ પહેલાં માતા-પિતા સાથે શાકભાજીની દુકાન પર મદદ કરતા હતા. પછી તેમણે જીમ જવાનું શરૂ કર્યું અને ધીમે ધીમે પાવરલિફ્ટિંગમાં રસ વધતો ગયો. પરિવારે તેમને ક્યારેય રોક્યા નહીં, પરંતુ દરેક પગલે પૂરો સાથ આપ્યો. અભ્યાસની સાથે માતા-પિતાના કામમાં પણ મદદ કરતા હતા ઝંડુ હરનૌતના સબનૌહ ડીહ ગામના રહેવાસી છે. ચાર ભાઈઓ અને ત્રણ બહેનોમાં સૌથી નાના છે. તેઓ દિવ્યાંગ છે. ચાર વર્ષની ઉંમરે તેમને પોલિયો થયો હતો, જેના કારણે કમર નીચે શરીરનો એક ભાગ પ્રભાવિત થયો હતો. પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ સારી ન હતી. માતા-પિતા હરનૌત બજારમાં રસ્તા કિનારે બટાકા-ડુંગળી વેચીને પરિવારનું ભરણપોષણ કરે છે. આખો પરિવાર ભાડાના એક રૂમમાં રહે છે. ઝંડુ અભ્યાસની સાથે માતા-પિતાના કામમાં પણ મદદ કરતા હતા. આમ છતાં તેઓ રમત માટે સમય કાઢતા રહ્યા. પુત્રનું કોમનવેલ્થ સુધી પહોંચવું એ જ અમારા માટે ગર્વની વાત છે: પિતા ઝંડુના પિતા રામાનંદ પાસવાન કહે છે, “પુત્રનું કોમનવેલ્થ ગેમ્સ માટે પસંદગી થવી એ જ અમારા માટે ગર્વ અને ખુશીની વાત હતી. ઝંડુ બાળપણથી જ ખૂબ હોશિયાર રહ્યો છે. તે શારીરિક રીતે દિવ્યાંગ જરૂર છે, પરંતુ તેની ઇચ્છાશક્તિ ક્યારેય નબળી પડી નથી. તેણે હંમેશા હિંમત જાળવી રાખી. આજે તે જ મહેનતના જોરે વિદેશ સુધી પહોંચી ગયો. એક પિતા માટે આનાથી મોટી ખુશી બીજી શું હોઈ શકે છે.” પેરાલિમ્પિક મેડલ વિજેતા પાસેથી મળેલી ટ્રેનિંગ એક સામાન્ય પરિવારના પુત્રને આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડી બનાવવામાં ઘણા લોકોનો ફાળો રહ્યો. વર્ષ 2019થી કુંદન કુમાર પાંડે માર્ગદર્શક તરીકે સતત તેમની સાથે જોડાયેલા રહ્યા. રોકસ્ટાર જીમના સંચાલક અને ટ્રેનરે પણ તેમને ટેક્નિકલ ટ્રેનિંગ આપી. બાદમાં તેમની પસંદગી સ્પોર્ટ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (SAI)ના રાષ્ટ્રીય ઉત્કૃષ્ટતા કેન્દ્ર, ગાંધીનગર (ગુજરાત)માં થઈ. ત્યાં તેમને પેરાલિમ્પિક મેડલ વિજેતા રાજેન્દ્ર સિંહ રહેલુ પાસેથી ટ્રેનિંગ લેવાની તક મળી. બિહાર પેરા સ્પોર્ટ્સ એસોસિએશનના સચિવ સંદીપ કુમારે પણ દરેક સ્તરે તેમનો સહયોગ કર્યો. શાકભાજી વેચનારનો દીકરો કોમનવેલ્થ સુધી પહોંચ્યો, આ આખા દેશ માટે ગર્વની વાત છે: કોચ નાલંદા પેરા સ્પોર્ટ્સ એસોસિએશનના સચિવ અને ઝંડુના કોચ કુંદન કુમાર પાંડે કહે છે, ‘આ આપણા માટે સૌભાગ્યની વાત છે કે નાલંદા અને હરનૌત જેવા નાના વિસ્તારમાંથી નીકળેલો ખેલાડી કોમનવેલ્થ જેવા પ્રતિષ્ઠિત મંચ સુધી પહોંચ્યો છે. એક શાકભાજી વેચનારના દીકરાનું આ સ્તર સુધી પહોંચવું આખા દેશ માટે ગર્વનો વિષય છે. આ વિશ્વ સ્તરનું એવું મંચ છે, જેની સરખામણી ઓલિમ્પિક સાથે કરવામાં આવે છે.’ ઝંડુ મારી પાસે 2019 થી ટ્રેનિંગ લઈ રહ્યા છે. તે 4 વર્ષના હતા, ત્યારે તેમને પોલિયો થઈ ગયો હતો. ઝંડુએ કહ્યું- હવામાં ઉડવા જેવું લાગી રહ્યું છે, મેડલ જીતવું એ જ લક્ષ્ય હતું ઝંડુ કુમારે મેડલ જીત્યા પછી એજન્સીને જણાવ્યું કે તેમનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ભારત માટે મેડલ જીતવા પર હતું. કાંસ્ય પદક જીત્યા પછી તેમણે કહ્યું, ‘મને એવું લાગી રહ્યું છે કે હું હવામાં ઉડી રહ્યો છું. આ કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં મારું પહેલું મેડલ છે. મારા મગજમાં ફક્ત એક જ વાત હતી કે મેડલ જીતવું છે.’ તેમણે પોતાના પરિવાર, કોચ અને તમામ સમર્થકોનો આભાર વ્યક્ત કરતા કહ્યું, ‘તે બધાએ મને અભ્યાસ કરવાની તક આપી અને હંમેશા સાથ આપ્યો. હું ભવિષ્યમાં આનાથી પણ સારું પ્રદર્શન કરવાનો પ્રયાસ કરીશ.’ ———————————- સ્પોર્ટ્સના આ સમાચાર પણ વાંચો… ભારતને કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026માં પહેલો મેડલ: ઝંડુ કુમારને પેરા પાવરલિફ્ટિંગમાં બ્રોન્ઝ, 190 કિલો વજન ઉઠાવ્યું; બોક્સિંગમાં જાદુમણિ જીત્યા ગ્લાસગો કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ભારતે પહેલો મેડલ જીતી લીધો છે. બિહારના પેરા પાવરલિફ્ટર ઝંડુ કુમારે મેન્સ હેવીવેઇટ કેટેગરીમાં બ્રોન્ઝ મેડલ પોતાના નામે કર્યો. તેમણે 190 કિલોગ્રામની બેસ્ટ લિફ્ટ સાથે 130.9 અંક હાંસલ કર્યા. સંપૂર્ણ સમાચાર વાંચો…