હવાઈ મુસાફરીના ઈતિહાસમાં એક એવો વળાંક આવ્યો છે જે તમારા હોશ ઉડાવી દેશે! સ્વીડિશ કંપની હાર્ટ એરોસ્પેસના ઈલેક્ટ્રિક પ્લેને 27 મિનિટની સફળ ઉડાન ભરી, જેમાં વીજળીનો ખર્ચ માત્ર $5(578 રૂપિયા) થયો. જો આ 30 સીટોવાળા પ્લેનમાં પેસેન્જર્સ હોત, તો પ્રતિ વ્યક્તિ ખર્ચ ચા-કોફી કરતાં પણ ઓછો આવતો, એટલે કે લગભગ 17 રૂપિયા કરતા પણ ઓછો. ભારતના સંદર્ભમાં કલ્પના કરીએ તો દિલ્હી થી દહેરાદુનની ફ્લાઇટ ફક્ત ₹500ના એનર્જી કોસ્ટમાં પૂરી થઈ શકે છે. શું ભવિષ્યમાં ખરેખર ટેક્સીના ભાડામાં હવાઈ સફર શક્ય બનશે? 27 મિનિટની ઉડાન અને ખર્ચ 500 રૂપિયાથી પણ ઓછો હાર્ટ એરોસ્પેસના એરક્રાફ્ટ X1 એ 27 મિનિટની ઉડાન ભરી અને તેમાં માત્ર $5 ની વીજળીનો ખર્ચ થયો. એટલે કે માત્ર 578 રૂપિયા બરાબર. આ એરક્રાફ્ટ ન્યૂયોર્કના એક રીજનલ એરપોર્ટ પરથી ઊડ્યું. લગભગ 1,100 ફીટ (335 મીટર)ની ઊંચાઈ સુધી ગયું અને માત્ર 1 પાઇલટ સાથે આ ટેસ્ટ પૂરી કરી. તેમાં એક પણ પેસેન્જર નહોતા. પરંતુ જો તેમાં 30 પેસેન્જર્સે સફર કર્યો હોત તો પ્રતિ વ્યક્તિ ખર્ચ 17 રૂપિયાથી ઓછો થાત. એટલે કે એક સારી ચા કે કોફીની કિંમત કરતાં પણ ખૂબ ઓછો. ભારતના સંદર્ભમાં આને જોઈએ તો દિલ્હી થી દહેરાદુનની ઉડાન પર આની કલ્પના કરી શકીએ છીએ. અડધા કલાકની ઉડાનનો ખર્ચ 500 રૂપિયા પડશે. તેમાં મેન્ટેનન્સ, એરપોર્ટ ફી, ઇન્સ્યોરન્સ, પાઇલટ-ક્રૂ વગેરેની સેલેરી અને બાકી ખર્ચ પણ ઉમેરી દઈએ તો પણ ટેક્સીના ખર્ચમાં હવાઈ સફર શક્ય છે. આ ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટ એક નાના કમર્શિયલ પ્લેનના સાઇઝનું છે. આ નાનું-મોટું એક્સપેરિમેન્ટલ એરક્રાફ્ટ નથી. આના વિંગ્સનો ફેલાવો 106 ફૂટ છે, નોઝથી ટેલ સુધીની લંબાઈ 76 ફૂટ છે, જ્યારે વજન 25,000 પાઉન્ડથી વધુ છે. એટલે કે એક ખાલી સ્કૂલ બસના વજન જેટલું. તો શું ખરેખર $5ના ખર્ચમાં ઊડશે ફ્લાઇટ? ના, એવું નથી. $5નો ડેટા માત્ર 27 મિનિટના ડેમો ફ્લાઇટ દરમિયાન વપરાયેલી વીજળીનો છે. આમાં એરક્રાફ્ટનો પૂરો ઓપરેટિંગ કોસ્ટ નથી. આમાં પાયલટની સેલેરી, મેન્ટેનન્સ, એરપોર્ટ ચાર્જ, ઇન્સ્યોરન્સ, ફાઇનાન્સિંગ અને બેટરીનું ડેપ્રિશિયેશન વગેરે પણ જોડાશે. તેથી, હાલમાં એવું ન કહી શકાય કે 500 રૂપિયાના ખર્ચમાં ફ્લાઇટ્સ ઊડવાની આશા રાખવી જોઈએ. જોકે, લો એનર્જી કોસ્ટ ઇલેક્ટ્રિક એવિએશનના સૌથી મોટા ફાયદાઓમાંથી એક તરફ ઈશારો કરે છે. હાર્ટ એરોસ્પેસના ફાઉન્ડર અને CEO એન્ડર્સ ફોર્સલુન્ડના જણાવ્યા પ્રમાણે ઇલેક્ટ્રિક કમર્શિયલ એરક્રાફ્ટ ‘એરલાઇનના ઇકોનોમિક્સ’ને સંપૂર્ણ રીતે બદલી શકે છે અને આખરે હવાઈ સફરનો ખર્ચ ઓછો કરી શકે છે. ક્યાં સુધી સર્વિસ આપવા માટે અવેલેબલ થશે આ એરક્રાફ્ટ? X1નો ઉપયોગ હાર્ટ એરોસ્પેસના પ્લાન કરેલા ES-30 માટે ટેક્નોલોજી ટેસ્ટ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ 30 સીટવાળું હાઇબ્રિડ-ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટ છે, જેને કંપની 2031 સુધી સર્વિસમાં લાવવાની આશા રાખી રહી છે. હાર્ટ એરોસ્પેસને આશા છે કે ES-30 પરંપરાગત રીજનલ એરક્રાફ્ટની સરખામણીમાં એરક્રાફ્ટ ઓપરેટિંગ કોસ્ટને 40% સુધી ઓછો કરી દેશે. કંપની આ અનુમાનિત બચતનું કારણ ઓછો એનર્જી કોસ્ટ, ઓછી મેન્ટેનન્સની જરૂરિયાત અને એરક્રાફ્ટની વધુ ભરોસાપાત્ર ક્ષમતાને માને છે. યૂનાઇડેટ, એર કેનેડા અને JSX જેવી એરલાઇન્સે આ એરક્રાફ્ટમાં પહેલાથી જ રસ દર્શાવ્યો છે. શું હવાઈ યાત્રા સસ્તી થઈ જશે? ઓછું ઇંધણ કે વીજળીનો ઉપયોગ કરનારા અને ઓછા મેન્ટેનન્સની જરૂરિયાતવાળા નાના એરક્રાફ્ટ, ટૂંકા અંતરની હવાઈ સેવાઓને ચલાવવામાં સસ્તી બનાવી શકે છે. પરંતુ ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટથી ફ્લાઇટ ટિકિટના ભાવ રાતોરાત ખૂબ સસ્તા થવાની શક્યતા ઓછી છે. ટિકિટની કિંમતો પર ટેક્સ, એરપોર્ટ ફી, સ્ટાફિંગ, એરક્રાફ્ટ ફાઇનાન્સિંગ અને ડિમાન્ડની અસર બનેલી રહેશે. જોકે જો ટેક્નોલોજી યોજના મુજબ કામ કરશે, તો લોકલ રૂટ્સ પર પેસેન્જર્સ સૌથી પહેલા તફાવત અનુભવી શકે છે. અહીં જુઓ પહેલી ઉડાનનો VIDEO: