મહારાષ્ટ્રમાં આજે 15 જાન્યુઆરીએ નગરપાલિકા ચૂંટણીઓને કારણે શેરબજારમાં કોઈ કામકાજ થઈ રહ્યું નથી. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)એ આ દિવસે સંપૂર્ણ ટ્રેડિંગ રજા જાહેર કરી છે. જોકે, આ નિર્ણય પર દેશની સૌથી મોટી બ્રોકરેજ ફર્મ ઝીરોધાના કો-ફાઉન્ડર નિતિન કામથે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે તેને ખરાબ આયોજન ગણાવ્યું છે. પહેલા માત્ર સેટલમેન્ટ હોલિડે હતો, પછી પૂરી રજા આપી શરૂઆતમાં એક્સચેન્જોએ તેને ફક્ત ‘સેટલમેન્ટ હોલિડે’ જાહેર કર્યો હતો, એટલે કે માત્ર પૈસા અને શેરની લેવડદેવડ બંધ રહેવાની હતી. પરંતુ ગયા અઠવાડિયે એક્સચેન્જોએ નવો સર્ક્યુલર બહાર પાડીને જણાવ્યું કે રાજ્યમાં બેંકોની રજા હોવાને કારણે હવે સંપૂર્ણપણે ટ્રેડિંગ બંધ રહેશે. કામથ બોલ્યા- ગ્લોબલ માર્કેટના સમયમાં આવી રજાઓ યોગ્ય નથી નિતિન કામથે કહ્યું- કોઈ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી માટે આખા બજારને બંધ કરવું તર્કસંગત નથી. તેમણે દલીલ કરી કે ભારતીય બજાર હવે વૈશ્વિક પ્રણાલી સાથે જોડાયેલું છે, આવી સ્થિતિમાં આ પ્રકારની રજાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો સમક્ષ ભારતની છબી પર અસર કરે છે. કામથે દિગ્ગજ રોકાણકાર વોરેન બફેટના સાથી અને બર્કશાયર હેથવેના વાઇસ ચેરમેન રહેલા ચાર્લી મંગરને ટાંકીને લખ્યું- “મને પ્રોત્સાહન બતાવો અને હું તમને પરિણામ બતાવીશ.” તેમનો ઇશારો હતો કે સિસ્ટમમાં કોઈ પણ આ જૂની વ્યવસ્થાને બદલવા માંગતું નથી. માર્કેટ એક્સપર્ટ્સે કહ્યું- ભારતને ગ્લોબલ સ્ટાન્ડર્ડની જરૂર છે બજારના જાણકારોનું કહેવું છે કે ભારત દુનિયાની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા તરફ છે. આવી સ્થિતિમાં વારંવાર સ્થાનિક રજાઓના કારણે બજાર બંધ થવાથી વિદેશી ફંડ હાઉસને હેજિંગ અને ટ્રેડિંગમાં મુશ્કેલી પડે છે. જોકે, SEBI અને સરકારનો તર્ક રહે છે કે ચૂંટણીના દિવસે કર્મચારીઓ અને મતદારોને સુવિધા આપવી જરૂરી છે. MCX પર સાંજે કામકાજ શરૂ થશે ભલે શેરબજાર આખો દિવસ બંધ હોય, પરંતુ મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર આંશિક રીતે કામકાજ થશે. સવારના સત્રમાં મતદાનને કારણે ટ્રેડિંગ બંધ છે, પરંતુ સાંજે ગોલ્ડ અને સિલ્વર જેવા બુલિયન કોન્ટ્રાક્ટ્સમાં ટ્રેડિંગ થશે. કેટલીક એગ્રી-કોમોડિટીઝમાં રાત્રે 9 વાગ્યા સુધી ટ્રેડિંગની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સેટલમેન્ટ હોલિડે શું હોય છે? સરળ ભાષામાં સમજાવો કે ટ્રેડિંગ હોલિડે અને સેટલમેન્ટ હોલિડેમાં શું ફરક છે. ટ્રેડિંગ હોલિડેમાં શેર ખરીદી કે વેચી શકાતા નથી, જ્યારે સેટલમેન્ટ હોલિડેમાં ટ્રેડિંગ તો થાય છે પરંતુ તમારા ડીમેટ ખાતામાં શેર આવવાની કે વેચાયેલા શેરના પૈસા આવવાની પ્રક્રિયા અટકી જાય છે.