ક્રૂડ ઓઇલના સપ્લાય સંકટ વચ્ચે શ્રીલંકા સરકારે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં 25% સુધીનો વધારો કર્યો છે. આજ એટલે કે 22 માર્ચે થયેલા વધારા બાદ શ્રીલંકામાં રેગ્યુલર પેટ્રોલની કિંમત 81 શ્રીલંકન રૂપિયા વધીને 398 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થઈ ગઈ છે. જ્યારે ડીઝલ 79 રૂપિયા મોંઘું થઈને 382 રૂપિયા પ્રતિ લિટર પર પહોંચી ગયું છે. છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં આ બીજી વાર છે જ્યારે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધારવામાં આવ્યા છે. આ પહેલા ગયા અઠવાડિયે કિંમતોમાં 8% નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. પરિસ્થિતિ બગડતી જોઈને રાષ્ટ્રપતિ અનુરા કુમારા દિસાનાયકેએ દેશમાં ‘4 Day Working Week’ (અઠવાડિયામાં ફક્ત 4 દિવસ કામ) લાગુ કરી દીધું છે અને કંપનીઓને વર્ક-ફ્રોમ-હોમ મોડ પર પાછા ફરવા જણાવ્યું છે. ઇંધણ બચાવવા માટે વર્ક-ફ્રોમ-હોમના નિર્દેશ સીલોન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (CPC) ના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે કિંમતોમાં આ મોટા વધારાનો હેતુ દેશમાં ઇંધણના વપરાશને 15 થી 20% સુધી ઘટાડવાનો છે. રાષ્ટ્રપતિ દિસાનાયકેએ ગયા બુધવારથી જ સરકારી અને ખાનગી કચેરીઓ માટે અઠવાડિયામાં ફક્ત 4 દિવસ કામ કરવાનો આદેશ જાહેર કરી દીધો હતો. આ સાથે, કંપનીઓને કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં, કર્મચારીઓને ઘરેથી કામ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે જેથી રસ્તાઓ પર વાહનો ઓછા નીકળે અને તેલની બચત થઈ શકે. હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ થવાથી સપ્લાય ચેઇન અટકી શ્રીલંકાની આ મુશ્કેલીનું સૌથી મોટું કારણ મિડલ ઇસ્ટમાં ઇરાન, અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલું યુદ્ધ છે. યુદ્ધના ચોથા અઠવાડિયામાં પ્રવેશતા જ ઇરાને ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધો છે. આ તે જ દરિયાઈ માર્ગ છે જ્યાંથી વિશ્વના કુલ ઓઈલ નિકાસનો લગભગ 20% હિસ્સો પસાર થાય છે. શ્રીલંકા તેની જરૂરિયાતનું સંપૂર્ણ તેલ અને વીજળી બનાવવા માટે કોલસો આયાત કરે છે, આવી સ્થિતિમાં સપ્લાય અટકવાથી દેશ પાસે સ્ટોક ખતમ થવાનો ખતરો ઉભો થયો છે. 2022 જેવી ‘ડિફોલ્ટ’નો ડર ફરી સતાવવા લાગ્યો શ્રીલંકા સરકારે ચેતવણી આપી છે કે જો મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે, તો દેશ માટે 2022ના આર્થિક સંકટમાંથી બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બનશે. જણાવી દઈએ કે 2022માં વિદેશી મુદ્રા ભંડાર ખતમ થયા પછી શ્રીલંકાએ તેના 46 અબજ ડોલરના વિદેશી દેવા પર ડિફોલ્ટ જાહેર કર્યું હતું. જોકે, બાદમાં તેને આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા કોષ (IMF) તરફથી 2.9 અબજ ડોલરનું બેલઆઉટ પેકેજ મળ્યું, જેનાથી સ્થિતિ થોડી સુધરી હતી, પરંતુ હવે યુદ્ધે ફરીથી રિકવરીની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે. સિંગાપોર અને મલેશિયાથી થાય છે ઓઈલની આયાત શ્રીલંકા તેની રિફાઇનરી માટે ક્રૂડ ઓઇલ મિડલ ઇસ્ટથી મંગાવે છે, જ્યારે કે રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ માટે તે સિંગાપોર, મલેશિયા અને દક્ષિણ કોરિયા પર નિર્ભર છે. ઇરાન દ્વારા નિર્મિત શ્રીલંકાની એકમાત્ર રિફાઇનરી પણ હવે ક્રૂડ ઓઇલની અછતનો સામનો કરી રહી છે. સરકારે ગયા અઠવાડિયે જ ઇંધણની રેશનિંગ શરૂ કરી દીધી હતી જેથી આવશ્યક સેવાઓ માટે સ્ટોક બચાવી શકાય.