સો વર્ષની વિચારધારા પર બનેલી ફિલ્મ- ‘શતક’:શું ઇતિહાસના મુશ્કેલ પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે કે માત્ર એક પક્ષ બતાવવામાં આવ્યો છે?

Last Updated: February 20, 2026By

‘શતક: સંઘના 100 વર્ષ’ એક એવી ફિલ્મ છે જે એક લાંબી વૈચારિક અને ઐતિહાસિક યાત્રાને સ્ક્રીન પર સમાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. નિર્દેશક આશિષ મૉલે 100 વર્ષની કહાણીને મર્યાદિત સમયમાં રજૂ કરવાની જવાબદારી ઉપાડી છે. ફિલ્મનો સૂર ગંભીર અને સંતુલિત રાખવાનો પ્રયાસ જોવા મળે છે, પરંતુ આટલો મોટો વિષય પોતાની સાથે પડકારો પણ લાવે છે. ફિલ્મની સ્ટોરી
ફિલ્મ ડૉ. કેશવ બલિરામ હેડગેવારના શરૂઆતી જીવનથી શરૂ થઈને માધવ સદાશિવ ગોલવલકરના સમયગાળા સુધી પહોંચે છે. વાર્તા RSSની સ્થાપના, તેના વિસ્તરણ અને અલગ-અલગ ઐતિહાસિક ઘટનાઓમાં તેની ભૂમિકા દર્શાવે છે.
જોકે, કથા એક ખાસ દૃષ્ટિકોણ સાથે આગળ વધે છે. કેટલાક વિવાદાસ્પદ પાસાઓને ખૂબ હળવાશથી સ્પર્શવામાં આવ્યા છે. મહાત્મા ગાંધીની હત્યાનો ઉલ્લેખ આવે છે, પરંતુ હત્યારાનું નામ લેવામાં આવતું નથી. ગાંધીજીની હત્યા પછી લાગેલા પ્રતિબંધ જેવા મહત્વના ઐતિહાસિક વળાંકોને પણ સંક્ષિપ્તમાં દર્શાવીને આગળ વધી જવાય છે, જેનાથી જટિલ ચર્ચાઓની ઊંડાઈ સામે આવી શકતી નથી. ઘણા મોટા ઐતિહાસિક ઘટનાક્રમો ઝડપી ગતિએ પસાર થાય છે, તેથી ફિલ્મ માહિતી વધુ આપે છે, ભાવનાત્મક ઠહેરાવ ઓછો અનુભવાય છે. ફિલ્મમાં એક્ટિંગ
કલાકારોએ સંયમિત અને ગંભીર અભિનય કર્યો છે. હેડગેવાર અને ગોલવલકરના પાત્રો પ્રભાવશાળી લાગે છે અને ફિલ્મના ટોન પ્રમાણે રહે છે. ઓવરડ્રામેટિક અંદાજથી બચવું એ ફિલ્મની તાકાત છે. તેમ છતાં, ઝડપી ગતિને કારણે પાત્રોનો માનવીય પક્ષ મર્યાદિત રહી જાય છે. ઘણી જગ્યાએ પાત્રો વિચારોના પ્રતિનિધિ વધુ લાગે છે, માણસ ઓછા. ફિલ્મનું ડિરેક્શન અને ટેકનિકલ પાસાં
આશિષ મોલનું ડિરેક્શન નિયંત્રિત અને સ્પષ્ટ છે. ફિલ્મ તેના ઉદ્દેશ્યથી ભટકતી નથી. CGI અને VFX નો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે ઘણા દ્રશ્યો ભવ્ય લાગે છે. પરંતુ આ જ ટેકનિકલ ચમક કેટલીક જગ્યાએ કૃત્રિમ લાગે છે. સેટ અને લોકેશન જરૂરિયાત કરતાં વધુ સજાવેલા લાગે છે, જેના કારણે તે સમયની વાસ્તવિકતાની અસર થોડી ઓછી થઈ જાય છે. સતત સંવાદો અને ઘટનાઓની ઝડપ ફિલ્મને ઘણી વાર ડોક્યુમેન્ટરી કે લેક્ચર જેવો ટોન આપી દે છે. ફિલ્મનું સંગીત
બેકગ્રાઉન્ડ સ્કોર વાર્તાના માહોલને ટેકો આપે છે અને ગંભીરતા જાળવી રાખે છે. સંગીત ઓવરપાવર કરતું નથી, પરંતુ એવો કોઈ ખાસ મ્યુઝિક મોમેન્ટ નથી જે લાંબા સમય સુધી યાદ રહે. ફિલ્મ વિશે અંતિમ ચુકાદો
‘શતક’ એક પ્રામાણિક અને મહત્વાકાંક્ષી પ્રયાસ છે, જે પોતાના વિષયને સન્માન સાથે રજૂ કરે છે. પરંતુ ઝડપી ગતિ અને પસંદગીના દૃષ્ટિકોણને કારણે ફિલ્મ સંપૂર્ણ ઊંડાણ પકડી શકતી નથી. ઇતિહાસમાં રસ ધરાવનારાઓ માટે એક સારો અનુભવ, પરંતુ સિનેમાઈ અસરની દ્રષ્ટિએ મર્યાદિત.