બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી જર્મનીએ લાંબા સમય સુધી સૈન્ય શક્તિથી અંતર જાળવી રાખ્યું હતું, પરંતુ હવે તેણે સેના પર ખર્ચ વધારી દીધો છે. અલ જઝીરાના રિપોર્ટ અનુસાર, જર્મન સરકાર યુરોપની સૌથી શક્તિશાળી સેના બનાવવાની મિશન પર નીકળી ચૂકી છે. યુવાનોને સેનામાં લાવવા માટે લગભગ ₹2.5 લાખ મહિના સુધીની ઓફર આપવામાં આવી રહી છે. રશિયાના વધતા ખતરા અને ટ્રમ્પના સમયમાં અમેરિકા પરથી તૂટતા ભરોસાએ જર્મનીને એ અહેસાસ કરાવી દીધો છે કે હવે પોતાની સુરક્ષાની જવાબદારી તેને પોતે જ ઉઠાવવી પડશે. દરેક યુવાને ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ ભરવું પડશે રિપોર્ટ અનુસાર, આ વર્ષની શરૂઆતથી જ જર્મનીમાં 18 વર્ષના છોકરાઓને એક જરૂરી ફોર્મ મોકલવામાં આવી રહ્યું છે. તેમાં તેમને પૂછવામાં આવી રહ્યું છે કે તેઓ સેનામાં જોડાવા માટે શારીરિક અને માનસિક રીતે કેટલા સક્ષમ છે. આ નિયમ ગયા મહિને પસાર થયેલા એક નવા કાયદા પછી લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ત્યાં સેનામાં ભરતી થવું સ્વૈચ્છિક (ઇચ્છાથી) છે, પરંતુ નવો કાયદો સરકારને આ અધિકાર આપે છે કે જો જરૂર પડે તો જરૂરી સૈન્ય સેવા પણ લાગુ કરી શકાય છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય યુરોપની સૌથી શક્તિશાળી સેના બનાવવાનો છે, જે દ્વિતીય વિશ્વ યુદ્ધ પછી પ્રથમ વખત બનશે. યુવાનોને સેનામાં સામેલ થવા માટે આકર્ષક ઓફરો જર્મન સેના (બુંડેસવેર) માં ગયા વર્ષે નવેમ્બર સુધી એક્ટિવ આર્મીની સંખ્યા 1 લાખ 84 હજાર હતી. મે થી નવેમ્બર 2025 ની વચ્ચે તેમાં 25,000 નો વધારો કરવામાં આવ્યો. મે મહિનામાં જ ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્ઝે સંસદને કહ્યું હતું કે જર્મન સેનાને ‘યુરોપની સૌથી મજબૂત સેના’ બનવું પડશે. બુંડેસવેરના સૈન્ય ઇતિહાસકાર ટીમો ગ્રાફે અલ જઝીરાને જણાવ્યું કે ઘણા લાંબા સમય પછી સેના આટલી મોટી થઈ છે. સરકાર યુવાનોને 23 મહિનાની ફરજિયાત સેવા માટે આકર્ષક પ્રસ્તાવો આપી રહી છે. આમાં સારો પગાર અને ઘણી સુવિધાઓ શામેલ છે. પગાર 2,600 યુરો (લગભગ 2.5 લાખ રૂપિયા) છે. રહેવાની જગ્યા મફત છે, સારવાર મફત છે. ટેક્સ કપાત પછી પણ લગભગ 2,300 યુરો (2 લાખ રૂપિયા) બચે છે. યુવાનો માટે આ ઘણી મોટી રકમ છે.” જર્મનીએ NATO ને વચન આપ્યું છે કે 2035 સુધીમાં તેની પાસે 2 લાખ 60 હજાર સક્રિય સૈનિકો હશે. આ ઉપરાંત, તેની પાસે 2 લાખ રિઝર્વ સૈનિકો પણ હશે. આનાથી સેનાની કુલ સંખ્યા લગભગ 5 લાખની નજીક પહોંચી જશે. આ શીત યુદ્ધના અંત (90ના દાયકાની શરૂઆત)ના સમયની બરાબર હશે. જર્મનીની વધતી તાકાતથી રશિયા પરેશાન રિપોર્ટ અનુસાર જર્મનીની વધતી સૈન્ય તાકાત રશિયાને પરેશાન કરી રહી છે. જર્મનીમાં રશિયાના રાજદૂત સર્ગેઈ નેચાયેવે ગયા મહિને એક ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે, “જર્મનીની નવી સરકાર રશિયા સાથે સંભવિત યુદ્ધની તૈયારીઓ તેજ કરી રહી છે.” જર્મનીનું કહેવું છે કે રશિયાનો યુક્રેનથી પીછેહટ કરવાનો ઇનકાર જ તેનું કારણ છે. આ જ કારણોસર જર્મની આ વર્ષે સેનાના પુનર્ગઠન પર 108 અબજ યુરો (લગભગ 9 લાખ 70 હજાર કરોડ રૂપિયા) ખર્ચ કરી રહ્યું છે. આ દેશના GDPના 2.5 ટકા છે અને 2021ના 48 અબજ યુરોના બજેટ કરતાં બમણાથી પણ વધુ છે. ગ્રાફે કહ્યું કે, 2030 સુધીમાં જર્મની તેના GDPના 3.5 ટકા સંરક્ષણ પર ખર્ચ કરશે. ડિસેમ્બરમાં થયેલા એક સર્વે મુજબ, 10 માંથી 8 જર્મન નાગરિકો માને છે કે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન યુક્રેન યુદ્ધમાં શાંતિ સમજૂતીને લઈને ગંભીર નથી. ઘણા લોકો હવે ગુપ્તચર એજન્સીઓની ચેતવણીઓ પર ભરોસો કરવા લાગ્યા છે કે રશિયા ભવિષ્યમાં NATO દેશો પર પણ હુમલો કરી શકે છે. જર્મનીનો અમેરિકા પરથી ભરોસો ઉઠી ગયો રશિયાનો ખતરો જ બધું નથી. છેલ્લા એક વર્ષમાં જર્મનીનો અમેરિકા પરથી ભરોસો પણ ઝડપથી ઘટ્યો છે. જૂન 2025 માં થયેલા એક સર્વેમાં જર્મન લોકોને પૂછવામાં આવ્યું કે શું અમેરિકા NATO હેઠળ યુરોપની સુરક્ષાની ગેરંટી આપશે. 73% લોકોએ ‘ના’ કહ્યું. 5 મહિના પછી ડિસેમ્બર સુધીમાં આ સંખ્યા વધીને 84% થઈ ગઈ. હવે 90% જર્મન માને છે કે યુરોપમાં અમેરિકી રાજકીય દખલ નુકસાનકારક છે. ખાસ કરીને એટલા માટે કારણ કે અમેરિકાએ ખુલ્લેઆમ તે જમણેરી પક્ષોને સમર્થન આપ્યું, જેઓ રશિયા પ્રત્યે નરમ વલણ ધરાવે છે. તેની અસર ગયા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં જર્મનીની ચૂંટણીમાં જોવા મળી. આ પક્ષોના વોટ શેર વધી ગયા. નવેમ્બર 2025માં જારી કરાયેલી અમેરિકી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નીતિમાં યુરોપ પર તીવ્ર હુમલો કરવામાં આવ્યો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું કે બ્રસેલ્સના નિયમો, સ્થળાંતર નીતિઓ, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પર પ્રતિબંધ, ઘટતો જન્મ દર અને રાષ્ટ્રીય ઓળખના નુકસાનથી યુરોપ ‘ખતમ’ થઈ રહ્યું છે. પૂર્વ અમેરિકી જનરલ બેન હોજેસે કહ્યું, “હવે જર્મનોને સમજાઈ ગયું છે કે ટ્રમ્પને જર્મનીની કોઈ પરવા નથી. તે દસ્તાવેજ યુરોપ માટે એક મોટું અપમાન હતું.” અમેરિકા પરનો ભરોસો એટલો ઘટી ગયો છે કે 10માંથી 6 જર્મન હવે અમેરિકી પરમાણુ સુરક્ષા પર પણ વિશ્વાસ કરતા નથી. 75% લોકો ઈચ્છે છે કે તેની જગ્યાએ બ્રિટન અને ફ્રાન્સની સંયુક્ત પરમાણુ સુરક્ષા વ્યવસ્થા બને. શું જર્મની હેતુ પૂરો કરી શકશે? ચાન્સેલર મર્ઝનું જર્મન સેનાને યુરોપની સૌથી શક્તિશાળી સેના બનાવવાનું વચન નવું નથી. તેમના પહેલા ચાન્સેલર ઓલાફ શોલ્ઝે પણ 2022માં આવું જ વચન આપ્યું હતું, જ્યારે રશિયાએ યુક્રેન પર હુમલો કર્યો હતો. જોકે સંસદે સેના માટે 120 અબજ ડોલરનું વિશેષ ભંડોળ મંજૂર કર્યું હતું, પરંતુ તેનો અર્થ એ નહોતો કે પૈસા તરત જ સેના સુધી પહોંચી ગયા. સરકારી નિયમો, ટેન્ડર પ્રક્રિયા, ખરીદીના લાંબા નિર્ણયો અને વહીવટી ઔપચારિકતાઓને કારણે આ પૈસાનો ઉપયોગ ધીમે ધીમે થયો. આ જ કારણોસર સેના માટે નવા હથિયારો, ઉપકરણો અને અન્ય સુવિધાઓ 2024 પછી જ જમીન પર દેખાવાની શરૂ થઈ. તે સમયે સરકારે વિલંબ માટે કોઈ રાજકીય વિરોધને નહીં, પરંતુ સરકારી અને નોકરશાહી પ્રક્રિયાઓને જવાબદાર ઠેરવી. કેટલાક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે સમસ્યા વિચાર અને સંસ્કૃતિની પણ હતી. “જર્મન સેનાની છબી સારી નહોતી. લોકો તેને કારકિર્દી તરીકે જોતા ન હતા. તે મોટાભાગે જમણેરી ઝોક ધરાવતા લોકોનો વિકલ્પ માનવામાં આવતો હતો.” જનરલ હોજેસના મતે, “વૃદ્ધ જર્મનો નાઝી ઇતિહાસને યાદ કરે છે. તેમના માટે રશિયા સાથે યુદ્ધ અથવા અમેરિકા વિના યુદ્ધ સૌથી ભયાનક સ્વપ્ન છે.” રશિયાના હુમલાએ જર્મનીની વિચારસરણી બદલી જોકે, રશિયાના યુક્રેન પરના હુમલા પછી લોકોની વિચારસરણી ઝડપથી બદલાઈ છે. સત્તામાં આવ્યા પછી, મર્જે રશિયા અને અમેરિકા બંનેની ટીકા કરી અને અમેરિકા પાસેથી ‘સ્વતંત્રતા’ની માંગ કરી. જ્યારે મર્જે પદ સંભાળ્યું, તે પહેલાં જ જર્મનીની સંસદે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો હતો. સામાન્ય રીતે, જર્મનીના બંધારણમાં સરકાર પર દેવું લેવાની કડક મર્યાદા હોય છે. સંસદે આ મર્યાદાને અસ્થાયી રૂપે હટાવી દીધી, જેથી સરકાર જરૂર પડ્યે વધુ ઉધાર લઈને સેના પર ખર્ચ કરી શકે. આ નિર્ણયનો સીધો અર્થ એ હતો કે હવે સંરક્ષણ બજેટ વધારવામાં પૈસાની કમી આડે નહીં આવે. આ જ કારણોસર, ગયા મહિને લગભગ 60 અબજ ડોલરની સંરક્ષણ ખરીદી – જેમ કે શસ્ત્રો, લશ્કરી ઉપકરણો અને ટેકનોલોજીને મંજૂરી આપવામાં આવી. જર્મનીની સેના હજુ સંપૂર્ણપણે તૈયાર નથી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રશિયા ફરજિયાત સૈન્ય ભરતી જેવા મુદ્દાઓ પર પ્રચાર કરતું રહેશે. તેનો હેતુ લોકોમાં ડર પેદા કરવાનો રહેશે. કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાત વિક્ટોરિયા વ્દોવિચેન્કોનું કહેવું છે કે રશિયા આ વાર્તા ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરશે કે જર્મની તેના યુવાનોને યુદ્ધમાં મરવા મોકલી રહ્યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભલે જર્મની પાસે પૈસા અને રાજકીય સમર્થન હોય, પરંતુ સેના અને હથિયાર ઉદ્યોગને સંપૂર્ણપણે તૈયાર થવામાં સમય લાગશે. પૂર્વ ચાન્સેલર શોલ્ત્ઝે લિથુઆનિયાના સુઆવાકી કોરિડોરની સુરક્ષા માટે એક નવી સૈન્ય બ્રિગેડ બનાવવાનું વચન આપ્યું હતું. પરંતુ હજુ સુધી તે બ્રિગેડ માટે સૈનિકોની ભરતી અને તાલીમનું કામ ચાલી રહ્યું છે. વ્દોવિચેન્કોએ કહ્યું, “અમે એવી અપેક્ષા રાખતા નથી કે કોઈ યુરોપ આવીને અમને બચાવશે. અમને ખબર છે કે મુશ્કેલ સમયમાં સૌથી આગળ આપણા પોતાના લોકો જ હશે.”