કો-લોકેશન કેસમાં NSEની સેટલમેન્ટ અરજીને સેબીએ સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી દીધી છે. આ નિર્ણય પછી લગભગ એક દાયકાથી અટકેલા NSEના IPOની સૌથી મોટી કાનૂની અડચણ દૂર થઈ ગઈ છે. સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંત પાંડેએ 15 જાન્યુઆરીએ આ અંગે જાણકારી આપી હતી. ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સના રિપોર્ટ અનુસાર, રેગ્યુલેટરી ક્લિયરન્સ મળ્યા પછી હવે NSE માર્ચના અંત સુધીમાં પોતાના ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (DRHP) એટલે કે લિસ્ટિંગ પેપર્સ ફાઇલ કરી શકે છે. આ માટે એક્સચેન્જે ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેન્કર્સ અને લો ફર્મ્સ સાથે વાતચીત શરૂ કરી દીધી છે. આશા છે કે આ જ મહિનાના અંત સુધીમાં સેબી તરફથી NOC જાહેર કરી દેવામાં આવશે, જે પછી સલાહકારોની ઔપચારિક નિમણૂક થશે. NSE દેશનું સૌથી મોટું સ્ટોક એક્સચેન્જ છે. કો-લોકેશન કેસના કારણે 2016થી અટકેલો છે IPO NSE વર્ષ 2016 થી જ શેરબજારમાં લિસ્ટ થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પરંતુ કો-લોકેશન કેસની તપાસને કારણે તેને મંજૂરી મળી રહી ન હતી. ગયા વર્ષે NSE એ 1,387 કરોડ રૂપિયા આપીને આ મામલાને પતાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જેને હવે સેબીએ સ્વીકારી લીધો છે. સરકારે 2.5% હિસ્સેદારી વેચવાને મંજૂરી આપી સેબી ચેરમેને એ પણ જણાવ્યું કે સરકારે એક્સચેન્જમાં 2.5% હિસ્સેદારી ઘટાડવાના પ્રસ્તાવને પણ લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. તેનું નોટિફિકેશન ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે. વર્ષ 2024માં સેબીએ IPO નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો હતો. હવે 5 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની વેલ્યુ ધરાવતી કંપનીઓ માત્ર 2.5% હિસ્સેદારી વેચીને પણ લિસ્ટ થઈ શકે છે. પહેલા આ મર્યાદા 5% હતી. તેનાથી NSE જેવી મોટી કંપનીઓ માટે લિસ્ટિંગનો માર્ગ સરળ બન્યો છે. અનલિસ્ટેડ માર્કેટમાં માગ વધી, 15% સુધી ચઢ્યા શેર IPOની ચહલપહલ તેજ થતાં જ અનલિસ્ટેડ અને ગ્રે માર્કેટમાં NSEના શેરોની માગ વધી ગઈ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં તેના શેરોની કિંમત 10 થી 15% સુધી ઉછળી ગઈ છે. હાલમાં અનલિસ્ટેડ માર્કેટમાં NSEનું વેલ્યુએશન લગભગ 5 લાખ કરોડ રૂપિયા આંકવામાં આવી રહ્યું છે. તેના શેર 2,095 રૂપિયાની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યા છે. જોકે, સત્તાવાર વેલ્યુએશન લિસ્ટિંગ સમયે જ ખબર પડશે. દેશની સૌથી મોટી અનલિસ્ટેડ કંપની, 1.77 લાખ શેરધારકો NSE શેરધારકોની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ ભારતની સૌથી મોટી અનલિસ્ટેડ કંપની છે. તેના કુલ 1,77,807 શેરધારકો છે. IPO દરમિયાન આટલા મોટા આધારને મેનેજ કરવું અને બેંકો તથા વિદેશી ફંડ્સ જેવા સંસ્થાકીય રોકાણકારોને બહાર નીકળવાની તક આપવી એક મોટો પડકાર હશે. અનલિસ્ટેડ માર્કેટ એ બજાર છે જ્યાં એવી કંપનીઓના શેરની ખરીદ-વેચાણ થાય છે જે હજુ સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટ થઈ નથી. અહીં રોકાણકારો કોઈ કંપનીનો IPO આવે તે પહેલાં જ તેના શેર ખરીદી લે છે જેથી લિસ્ટિંગ સમયે મોટો નફો કમાઈ શકે. કારણ કે આ શેર એક્સચેન્જ પર હોતા નથી, તેથી તેમનો સોદો સીધા બે લોકો અથવા બ્રોકર્સ દ્વારા થાય છે અને તેમાં સ્ટોક માર્કેટની સરખામણીમાં જોખમ પણ વધુ હોય છે.