માર્કેટ કેપની દ્રષ્ટિએ દેશની 10 સૌથી મોટી કંપનીઓમાંથી 7 કંપનીઓની વેલ્યુ છેલ્લા અઠવાડિયાના કારોબારમાં 2.05 લાખ કરોડ રૂપિયા ઘટી ગઈ. આ સમયગાળા દરમિયાન ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ એટલે કે TCSની વેલ્યુ સૌથી વધુ ઘટી છે. TCSનું માર્કેટ કેપ 66,699 કરોડ રૂપિયા ઘટીને ₹8.67 લાખ કરોડ પર આવી ગયું છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની માર્કેટ વેલ્યુ ₹50,670 કરોડ ઘટીને ₹17.96 લાખ કરોડ પર આવી ગઈ. HDFC બેંકની માર્કેટ વેલ્યુ ₹23,090 કરોડ વધીને ₹12.08 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. જ્યારે LIC, ભારતીય એરટેલ, ICICI બેંક અને લાર્સન એન્ડ ટુબ્રોની વેલ્યુ પણ ઘટી છે. આ ઉપરાંત હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને બજાજ ફાઇનાન્સની વેલ્યુ વધી છે. છેલ્લા અઠવાડિયે સેન્સેક્સ 1830 પોઈન્ટ ઘટ્યો હતો ગયા અઠવાડિયે સેન્સેક્સ 1,830 (2.33%) અને નિફ્ટી 455 (1.87%) પોઈન્ટ ઘટ્યા હતા. જ્યારે, ગયા અઠવાડિયાના છેલ્લા કારોબારી દિવસે એટલે કે શુક્રવાર, 24 એપ્રિલે સેન્સેક્સ 1000 પોઈન્ટ (1.29%) ના ઘટાડા સાથે 76,664 પર બંધ થયો. નિફ્ટી પણ 275 પોઈન્ટ (1.14%) ઘટીને 23,898 ના સ્તરે આવી ગયો હતો. માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન શું હોય છે? માર્કેટ કેપ એ કોઈપણ કંપનીના કુલ આઉટસ્ટેન્ડિંગ શેર એટલે કે હાલમાં તેના શેરધારકો પાસે રહેલા તમામ શેરનું વેલ્યુ છે. તેની ગણતરી કંપની દ્વારા જારી કરાયેલા શેરની કુલ સંખ્યાને તેમની કિંમત વડે ગુણીને કરવામાં આવે છે. આને એક ઉદાહરણથી સમજો… ધારો કે… કંપની ‘A’ ના 1 કરોડ શેર માર્કેટમાં લોકોએ ખરીદ્યા છે. જો એક શેરની કિંમત 20 રૂપિયા છે, તો કંપનીની માર્કેટ વેલ્યુ 1 કરોડ x 20 એટલે કે 20 કરોડ રૂપિયા થશે. કંપનીઓની માર્કેટ વેલ્યુ શેરની કિંમતો વધવા કે ઘટવાને કારણે વધે-ઘટે છે. આના બીજા ઘણા કારણો છે… માર્કેટ કેપના ઉતાર-ચઢાવની કંપની અને રોકાણકારો પર શું અસર થાય છે? કંપની પર અસર : મોટું માર્કેટ કેપ કંપનીને બજારમાંથી ભંડોળ એકત્ર કરવામાં, લોન લેવામાં અથવા અન્ય કંપનીઓ હસ્તગત કરવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે, નાના અથવા ઓછા માર્કેટ કેપથી કંપનીની નાણાકીય નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. રોકાણકારો પર અસર : માર્કેટ કેપ વધવાથી રોકાણકારોને સીધો ફાયદો થાય છે. કારણ કે તેમના શેરની કિંમત વધી જાય છે. તેમજ, ઘટાડાથી નુકસાન થઈ શકે છે, જેના કારણે રોકાણકારો શેર વેચવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે. ઉદાહરણ: જો TCSનું માર્કેટ કેપ ₹12.43 લાખ કરોડ વધે છે, તો રોકાણકારોની સંપત્તિ વધશે, અને કંપનીને ભવિષ્યમાં રોકાણ માટે વધુ મૂડી મળી શકે છે. પરંતુ જો માર્કેટ કેપ ઘટે છે તો તેનું નુકસાન થઈ શકે છે.