એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં એક ક્રુઝ શિપ પર હંટાવાયરસ સંક્રમણનો શંકાસ્પદ કેસ સામે આવ્યો છે. તેમાં ત્રણ લોકોના મોત થયા છે અને ઓછામાં ઓછા ત્રણ લોકો બીમાર છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) અને દક્ષિણ આફ્રિકાના આરોગ્ય વિભાગે રવિવારે તેની પુષ્ટિ કરી. MV હોન્ડિયસ નામના આ ક્રુઝશિપને હાલમાં આફ્રિકી દેશ કેપ વર્ડેની રાજધાની પ્રાયામાં રોકવામાં આવ્યું છે. હાલમાં મુસાફરોને ઉતરવાની મંજૂરી મળી નથી. આ નિર્ણય એટલા માટે લેવામાં આવ્યો છે જેથી સંક્રમણ ફેલાવાના જોખમને નિયંત્રિત કરી શકાય. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) અનુસાર, જહાજ પર 6 લોકોમાં સંક્રમણ જેવા લક્ષણો મળ્યા છે. તેમાંથી એક કેસની પુષ્ટિ લેબમાં થઈ ચૂકી છે. એક દર્દી દક્ષિણ આફ્રિકાની હોસ્પિટલમાં ICUમાં દાખલ છે, જ્યારે બેને જહાજમાંથી બહાર કાઢવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે. એ પણ હજુ સુધી જાણી શકાયું નથી કે બધા બીમાર લોકો હંટાવાયરસથી સંક્રમિત છે કે નહીં. આ બીમારી આખરે કેવી રીતે અને ક્યાંથી ફેલાઈ છે, તેની તપાસ ચાલી રહી છે. 7 અઠવાડિયામાં ઘણા દેશોમાંથી પસાર થયું ક્રુઝ નેધરલેન્ડના ફલેગવાળું આ ક્રુઝ શિપ 20 માર્ચે આર્જેન્ટિનાના ઉશુઆઇયાથી રવાના થયું હતું. ત્યારબાદ તે દક્ષિણ ધ્રુવની આસપાસના વિસ્તારોમાં ગયું અને પછી એટલાન્ટિક પાર કરીને યુરોપ તરફ આગળ વધી રહ્યું હતું. તેને છેલ્લે સ્પેનના કેનેરી ટાપુ સુધી પહોંચવાનું હતું, જે આફ્રિકા નજીક એટલાન્ટિકમાં આવેલો એક મુખ્ય પર્યટન ક્ષેત્ર છે. જહાજમાં કુલ 170 મુસાફરો અને 71 ક્રૂ સભ્યો હાજર છે. તેમાં એક ડોક્ટર પણ સામેલ છે. પ્રથમ મૃતક 70 વર્ષનો એક વ્યક્તિ હતો, જેનું મૃત્યુ જહાજ પર જ થયું હતું. તે તેની પત્ની સાથે આ યાત્રા પર હતો. ત્યારબાદ તેનો મૃતદેહ દક્ષિણ એટલાન્ટિકમાં આવેલા સેન્ટ હેલેનામાં ઉતારવામાં આવ્યો. તેમની પત્ની બાદમાં દક્ષિણ આફ્રિકા પહોંચી, જ્યાંથી તેમને પોતાના દેશ નેધરલેન્ડ પાછા ફરવાનું હતું. પરંતુ એરપોર્ટ પર જ તેમની તબિયત અચાનક બગડી ગઈ, તેઓ બેહોશ થઈ ગયા અને બાદમાં હોસ્પિટલમાં તેમનું મૃત્યુ થયું. ક્રુઝ ચલાવતી કંપની ઓશનવાઈડ એક્સપેડિશન્સે જણાવ્યું કે ત્રીજા મૃતકનો મૃતદેહ હજુ પણ જહાજ પર કેપ વર્ડેમાં હાજર છે. સંક્રમણ કેવી રીતે ફેલાયું, તેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે સંક્રમણ ક્યાંથી આવ્યું. આર્જેન્ટિનાના જે વિસ્તારમાંથી જહાજ રવાના થયું, ત્યાં હંટાવાયરસનો કોઈ કેસ નોંધાયેલ નથી. જહાજ એવા વિસ્તારોમાં પણ ગયું ન હતું જ્યાં આ વાયરસ સામાન્ય છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સંક્રમણ જહાજની અંદર હોઈ શકે છે. ઉંદરોના સંપર્કમાં આવવાથી ફેલાય છે હંટાવાયરસ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ અનુસાર, હંટાવાયરસ વ્યક્તિના ઉંદર કે ખિસકોલીના સંપર્કમાં આવવાથી ફેલાય છે. આ મુખ્યત્વે ઉંદરોમાં થાય છે. આના કારણે ઉંદરોમાં કોઈ બીમારી થતી નથી, પરંતુ મનુષ્યોનું મૃત્યુ થાય છે. હંટાવાયરસનો સૌપ્રથમ 1993માં પત્તો લાગ્યો હતો. ત્યારે અમેરિકામાં એક દંપતી સંક્રમિત થવાને કારણે મૃત્યુ પામ્યું હતું. ત્યારબાદ થોડા જ મહિનામાં આ બીમારીથી 600 લોકોના મોત થયા હતા. ઉંદરના પેશાબ, મળ અને લાળના સંપર્કમાં આવવાથી મનુષ્ય સંક્રમિત થાય છે. આના કારણે પલ્મોનરી સિન્ડ્રોમ નામની બીમારી થાય છે. 3 રીતે ફેલાય છે હંટાવાયરસ પહેલો: જો વાયરસનો વાહક ઉંદર કોઈ મનુષ્યને કરડે, જોકે આવા કિસ્સાઓ ઓછા જ સામે આવે છે. બીજો : કોઈ જગ્યા કે વસ્તુ પર હાજર ઉંદરના મળ-મૂત્ર કે લાળના સંપર્કમાં મનુષ્ય આવે અને પોતાના નાક-મોંને સ્પર્શે. ત્રીજો : જો મનુષ્ય એવી વસ્તુ ખાય જેના પર ઉંદરનું મળ-મૂત્ર કે લાળ હાજર હોય. હંટાવાયરસ કોરોના કરતાં પણ વધુ ખતરનાક વૈજ્ઞાનિકોના મતે, હંટાવાયરસ હવા દ્વારા ફેલાતો નથી તેમ છતાં તે કોરોના વાયરસ કરતાં વધુ ખતરનાક છે. આ બીમારીનો કોઈ ખાસ ઈલાજ નથી, માત્ર લક્ષણોના આધારે સારવાર કરવામાં આવે છે. ગંભીર દર્દીઓને શ્વાસ લેવામાં મદદ કરવા માટે વેન્ટિલેટરની જરૂર પડી શકે છે. આ બીમારીમાં લગભગ 38% દર્દીઓ મૃત્યુ પામે છે. જો દર્દી વૃદ્ધ હોય અથવા પહેલાથી જ નબળો હોય, તો જોખમ વધુ વધી જાય છે. વૈજ્ઞાનિકોએ અત્યાર સુધી હંતાવાયરસના 5 સ્ટ્રેન શોધી કાઢ્યા છે, જેમાંથી સૌથી ખતરનાક અરારાક્વોરા વાયરસ છે, જેનો ચેપ લાગવા પર મૃત્યુ દર 54% જોવા મળ્યો છે. તે જ રીતે, બીજો સ્ટ્રેન સિન નોમ્બ્રે વાયરસ છે જેના કિસ્સામાં મૃત્યુ દર 40% છે. ત્રીજો સ્ટ્રેન હંતાન વાયરસ છે. તેનો મૃત્યુ દર 5-10% ની વચ્ચે છે. આ ત્રણેયમાંથી કોઈપણનો ચેપ લાગવા પર મૃત્યુનું જોખમ કોરોનાની સરખામણીમાં ઘણું વધારે હોઈ શકે છે. હજુ સુધી તેની રસી તૈયાર થઈ શકી નથી અને કોઈ નિશ્ચિત ઇલાજ પણ નથી. આવા દર્દીઓને વિશેષ સંભાળની જરૂર હોય છે અને ઓક્સિજન થેરાપી આપવામાં આવે છે. જેટલી જલદી કેસ પકડમાં આવે તેટલું સારું. જો બીમારી ગંભીર બની જાય, તો લગભગ 7-10 દિવસની અંદર દર્દીનું મૃત્યુ થઈ શકે છે. ગયા વર્ષે અમેરિકી એક્ટરની પત્નીનું મૃત્યુ થયું હતું આ બીમારી ગયા વર્ષે પણ ચર્ચામાં આવી હતી, જ્યારે અમેરિકી એક્ટર જીન હેકમેનની પત્ની બેટ્સી અરાકાવાનું તેનાથી મૃત્યુ થયું હતું. બંને 26 ફેબ્રુઆરીના રોજ તેમના સાન્ટા ફે સ્થિત ઘરમાં મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા હતા. તેમના ઘરની આસપાસ ઉંદરોના નિશાન પણ મળ્યા હતા. પાછળથી જાણવા મળ્યું કે 95 વર્ષીય હેકમેનનું મૃત્યુ 18 ફેબ્રુઆરીના રોજ હૃદય રોગથી થયું હતું. જ્યારે અરાકાવાનો મૃતદેહ બાથરૂમમાંથી મળ્યો હતો. અરાકાવા તેમના મૃત્યુ પહેલા સતત ઇન્ટરનેટ પર ફ્લૂ જેવા લક્ષણો, શ્વાસ લેવાની રીતો અને કોવિડ જેવી બીમારીઓ વિશે માહિતી શોધી રહ્યા હતા. અમેરિકામાં 1993થી 2023 સુધીમાં માત્ર 890 કેસ નોંધાયા છે. મોટાભાગના કેસ ન્યૂ મેક્સિકો રાજ્યમાં મળ્યા છે, જ્યાં જીન હેકમેન અને તેમની પત્ની રહેતા હતા.