વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય સંજીવ સાન્યાલે જણાવ્યું હતું કે ભારતે રૂપિયામાં ઘટાડો રોકવાનો પ્રયાસ ન કરવો જોઈએ. તેના બદલે તેને બજાર પ્રમાણે પોતાનું સ્તર નક્કી કરવા દેવું જોઈએ. જ્યારે આપણું મુખ્ય ધ્યાન મોંઘવારી દરને નિયંત્રણમાં રાખવા પર હોવું જોઈએ.

સાન્યાલે કહ્યું કે જ્યારે દેશે ઇન્ફ્લેશન ટાર્ગેટિંગ ફ્રેમવર્ક અપનાવ્યું હતું, ત્યારે તેણે કરન્સી એક્સચેન્જ રેટ ઉપર મોનેટરી પોલિસી પસંદ કરી હતી.

મોંઘવારી નિયંત્રિત કરવી પ્રાથમિક લક્ષ્ય

સંજીવ સાન્યાલે જણાવ્યું કે ઓપન કેપિટલ એકાઉન્ટ ધરાવતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં પોલિસી મેકર્સ સામે ઘણા પડકારો હોય છે.

ભારતનું ફ્રેમવર્ક આ સિદ્ધાંત પર આધારિત છે કે કોઈ પણ દેશ એક સાથે સ્વતંત્ર મોનેટરી પોલિસી ચલાવીને અને પોતાની કરન્સીના વિનિમય દરને સખત રીતે નિયંત્રિત કરવાનું કામ કરી શકતો નથી.

ભારત જેવા મોટા અને આંતરિક રીતે મજબૂત દેશ માટે રૂપિયાનો દર નક્કી કરવાને બદલે મોંઘવારી દરને લક્ષિત કરવો એ જ સાચું પગલું છે.

ઇન્ફ્લેશન ટાર્ગેટિંગ ફ્રેમવર્કની સફળતા

સાન્યાલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતે રૂપિયાના સ્તરમાં હસ્તક્ષેપ ન કરવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે ફુગાવા લક્ષ્યાંક પ્રણાલીએ દેશમાં ખૂબ સારું કામ કર્યું છે.

એક સમય હતો જ્યારે ભારતમાં મોંઘવારી દર 8%થી 12%ની રેન્જમાં રહેતો હતો, જ્યારે છેલ્લા એક દાયકામાં તે સફળતાપૂર્વક ઘટીને 2%થી 6%ની રેન્જમાં આવી ગયો છે.

વિદેશી મુદ્રા ભંડારનો યોગ્ય ઉપયોગ

સંજીવ સાન્યાલે એમ પણ કહ્યું કે રૂપિયાને બજારના ભરોસે છોડવાનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે કેન્દ્રીય બેંક કે સંબંધિત અધિકારીઓ સંપૂર્ણપણે ચૂપ બેસી રહેશે.

તેમણે કહ્યું કે ફોરેક્સ રિઝર્વનો ઉપયોગ કરન્સીમાં થતા અચાનક કે ઝડપી ઉતાર-ચઢાવની ગતિને ધીમી કરવા અને આંચકાઓને સંભાળવા માટે કરી શકાય છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ રૂપિયાને તેના સ્વાભાવિક સ્તરે પહોંચતા રોકવા માટે ન થવો જોઈએ.

નબળા રૂપિયાથી નિકાસકારોને ફાયદો

સાન્યાલે જણાવ્યું કે રૂપિયાનું નબળું પડવું અર્થતંત્ર માટે હંમેશા નુકસાનકારક હોય છે. તેમણે કહ્યું કે જો દેશમાં મોંઘવારી દર નિયંત્રણમાં રહે છે, તો રૂપિયામાં ઘટાડાથી ભારતીય નિકાસકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધાત્મક લાભ મળે છે.

દુનિયાના ઘણા દેશોની કરન્સીમાં ઘણો ઉતાર-ચઢાવ આવતો રહે છે, તેથી જો ઘરેલું સ્તરે કિંમતો સ્થિર હોય, તો નબળો રૂપિયો અર્થતંત્ર માટે અવરોધ બનતો નથી.

ચીનથી અલગ છે ભારતનો દૃષ્ટિકોણ

સાન્યાલ મુજબ, મુખ્ય ચિંતા એ હોવી જોઈએ કે શું ચલણમાં આવી રહેલા ઘટાડાથી દેશની અંદર મોંઘવારી વધી રહી છે. જો મોંઘવારી નિયંત્રણમાં છે અને જરૂર પડ્યે વ્યાજ દરો વધારી શકાય છે, તો રૂપિયાને જબરદસ્તી બચાવવો એ યોગ્ય રીત નથી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારતનું આ પગલું ચીનની જેમ જાણી જોઈને પોતાના ચલણને નબળું પાડવા જેવું નથી, પરંતુ ભારતીય રૂપિયાની આ ચાલ સંપૂર્ણપણે સ્વાભાવિક અને ઓર્ગેનિક છે. લાંબા ગાળે પર્ચેઝિંગ પાવર પેરિટી (PPP) પોતાની ભૂમિકા ભજવશે.

શું હોય છે ઇન્ફ્લેશન ટાર્ગેટિંગ ફ્રેમવર્ક?

આ એક મોનેટરી પોલિસી ફ્રેમવર્ક છે જેના હેઠળ દેશની સેન્ટ્રલ બેંક જેમ કે RBI એક નિર્ધારિત સીમા (2%થી 6%)ની અંદર મોંઘવારી દરને જાળવી રાખવાનું લક્ષ્ય રાખે છે, જેથી કિંમતોમાં સ્થિરતા જળવાઈ રહે.

શું છે પર્ચેઝિંગ પાવર પેરિટી (PPP)?

પર્ચેઝિંગ પાવર પેરિટી એટલે કે ક્રય શક્તિ ક્ષમતા, બે અલગ-અલગ દેશોના ચલણની ખરીદવાની ક્ષમતાની તુલના કરવાનું એક આર્થિક માપદંડ છે.

…………………

આ સમાચાર પણ વાંચો…

ચાંદી ₹5,772 ઘટીને ₹2.27 લાખ પ્રતિ કિલો પર આવી:10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ ₹1,196 ઘટીને ₹1.53 લાખ થયો, જુઓ કેરેટ મુજબ કિંમત

સોના-ચાંદીના ભાવમાં 19 ઓગસ્ટે ઘટાડો થયો છે. ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) અનુસાર, એક કિલો ચાંદીની કિંમત 5,772 રૂપિયા ઘટીને 2.27 લાખ રૂપિયા પર આવી ગઈ છે. 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ 1,196 રૂપિયા ઓછો થઈને 1.53 લાખ રૂપિયા પર છે. સંપૂર્ણ સમાચાર વાંચો

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો