કેન્દ્રીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે કહ્યું કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો ઉકેલ એ વાતથી નહીં આવે કે કોઈ દેશ રશિયન તેલ ખરીદે છે કે નહીં. કિવમાં તેમણે કહ્યું, આ સંઘર્ષ હવે પાંચમા વર્ષમાં છે. તેને તેલ, એલ્યુમિના, ખનિજ, ધાતુ કે ખાતર ખરીદવાથી કે ન ખરીદવાથી સમાપ્ત કરી શકાતો નથી. યુદ્ધનો ઉકેલ માત્ર કૂટનીતિ અને વાતચીત દ્વારા સમજૂતીથી જ આવશે. જયશંકરે આ વાત ગુરુવારે કિવ પ્રવાસ દરમિયાન પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં કહી. તેઓ યુક્રેનના વિદેશ મંત્રી એન્ડ્રી સિબિહા સાથે હાજર હતા. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારત રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ સમાપ્ત કરવામાં મદદ કરવા તૈયાર છે. તેમણે જરૂર પડ્યે મધ્યસ્થી કરવાની પણ ઓફર કરી. જયશંકર આ પછી રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સકીને પણ મળ્યા. જયશંકરના યુક્રેન પ્રવાસની તસવીરો… યુક્રેન બોલ્યું- રશિયન હુમલાઓ વચ્ચે જયશંકરનો પ્રવાસ મહત્વનો યુક્રેનના વિદેશ મંત્રી એન્ડ્રી સિબિહાએ જયશંકરના કિવ પ્રવાસને મહત્વનો ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે રશિયન હુમલાઓ વચ્ચે ભારતીય વિદેશ મંત્રીની આ યાત્રા ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. સિબિહાએ કહ્યું કે રશિયા સતત યુક્રેનિયન શહેરો, બંદરો અને નાગરિક જહાજોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે. બંને નેતાઓએ બ્લેક સીમાં જહાજોની અવરજવર સામાન્ય કરવા અને તેનાથી સંબંધિત વૈશ્વિક ખાદ્ય સુરક્ષા પર પણ ચર્ચા કરી. તેમણે વડાપ્રધાન મોદીના એ વલણનું પણ સ્વાગત કર્યું, જેમાં ભારત સતત વાતચીત અને કૂટનીતિ દ્વારા યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાની વાત કરતું રહ્યું છે. બંને દેશો આગામી આંતર-સરકારી આયોગની બેઠક યોજવા પર પણ સહમત થયા. બંને નેતાઓ વચ્ચે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફાર્મા, ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ સેક્ટરમાં ભારત-યુક્રેન વચ્ચે સહયોગ વધારવા પર પણ વાત થઈ. બ્લેક સીમાં છેલ્લા દોઢ મહિનામાં 300 જહાજો પર હુમલો થયો જયશંકરે બ્લેક સીમાં ભારતીયો સહિત તમામ નાવિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં બ્લેક સી હવે યુદ્ધનો મોટો મોરચો બની ગયો છે. છેલ્લા લગભગ દોઢ મહિનામાં બંને દેશોએ 300થી વધુ જહાજોને નિશાન બનાવ્યા છે. આમાં અનાજ લઈ જનારા જહાજો, તેલ ટેન્કરો અને અન્ય માલવાહક જહાજોનો સમાવેશ થાય છે. સતત હુમલાઓથી બ્લેક સીનો દરિયાઈ વેપાર પ્રભાવિત થયો છે. જહાજ માલિકો આ રૂટ પર જવાનું ટાળી રહ્યા છે અને માલસામાનની હેરફેરનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. તેની અસર વિશ્વની ખાદ્ય સપ્લાય પર પડવાનો ખતરો છે. ઘઉં અને મકાઈની કિંમતોમાં તેજી આવી શકે છે. રશિયા અને યુક્રેન મળીને દુનિયાના લગભગ 30% ઘઉંની નિકાસનો હિસ્સો ધરાવે છે. બંને દેશોનું મોટાભાગનું અનાજ બ્લેક સી (કાળા સમુદ્ર) ના માર્ગે અન્ય દેશો સુધી પહોંચે છે. 2022થી ચાલુ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે યુદ્ધ ફેબ્રુઆરી 2022 માં શરૂ થયું. રશિયાએ યુક્રેનના મોટા ભાગ પર કબજો કરી લીધો અને ત્યારથી જ બંને દેશો વચ્ચે લડાઈ ચાલુ છે. રશિયા પાસે યુક્રેનના લગભગ 20% વિસ્તાર પર કબજો છે. આ યુદ્ધમાં હજારો નાગરિકો અને સૈનિકોના મોત થયા છે, જ્યારે લાખો યુક્રેનિયનો પોતાનું ઘર છોડવા મજબૂર થયા છે. જૂન 2023 સુધીમાં લગભગ 80 લાખ લોકો યુક્રેન છોડીને અન્ય દેશોમાં ચાલ્યા ગયા હતા. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે રશિયા અને યુક્રેનના નેતાઓ સાથે વાતચીત કરી ચૂક્યા છે. તાજેતરમાં તેમણે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે અલાસ્કામાં મુલાકાત કરી હતી. આ લગભગ 80 વર્ષમાં કોઈ રશિયન નેતાની પ્રથમ અલાસ્કા યાત્રા હતી. ડોનબાસને લઈને રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે મામલો ફસાયેલો છે રશિયા સમગ્ર ડોનબાસ પર કબજો કરવા માંગે છે, પરંતુ યુક્રેન પોતાની જમીન છોડવા તૈયાર નથી. આ જ કારણ છે કે બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ સમજૂતીમાં આ સૌથી મોટી અડચણોમાંની એક બની રહી છે. રશિયા ડોનબાસને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માને છે અને તેને છોડવા માંગતો નથી. પુતિન પહેલા જ કહી ચૂક્યા છે કે શાંતિ સમજૂતી માટે યુક્રેનને રશિયાના કબજા હેઠળના વિસ્તારો પર પોતાનો દાવો છોડવો પડશે. સાથે જ તેને આ વિસ્તારોને રશિયાનો ભાગ માનવો પડશે. જયશંકર 3 થી 5 સપ્ટેમ્બર સુધી યુક્રેન અને પોલેન્ડના પ્રવાસે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર 3 થી 5 સપ્ટેમ્બર સુધી યુક્રેન અને પોલેન્ડની સત્તાવાર મુલાકાતે છે. યુક્રેન પછી તેઓ પોલેન્ડ જશે, જ્યાં તેઓ નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી રાદોસ્લાવ સિકોર્સ્કી સાથે દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરશે. વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, આ મુલાકાતનો હેતુ બંને દેશો સાથે ભારતના સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવાનો છે. આ દરમિયાન પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિઓ અને પરસ્પર હિતો સાથે સંબંધિત અન્ય મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થશે.