ઓપનએઆઈના એક એઆઈ એજન્ટે ઓસ્ટ્રેલિયન સરકારના ‘મેડિકેર’ ડેટાબેઝને હેક કરી લીધો. આ ઘટના જૂનમાં બની હતી, પરંતુ સરકારને તેની જાણકારી સપ્ટેમ્બરમાં થઈ. આ બાબતે ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાન એન્થની અલ્બાનીઝે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. આ ઘટના બાદ સમગ્ર વિશ્વમાં એઆઈની સુરક્ષા અને તેના નિયંત્રણને લઈને ચર્ચા તેજ બની ગઈ છે. આ સમગ્ર ઘટના પર વાંચો આ પ્રશ્નોત્તરી રિપોર્ટ… સવાલ 1. ઓસ્ટ્રેલિયન સરકારની વેબસાઇટ પર હેકિંગની આ ઘટના કેવી રીતે બની? જવાબ: આ ઘટના 18 જૂને બની હતી, જ્યારે ઓપનએઆઈનો એક એઆઈ એજન્ટ આંતરિક પરીક્ષણ દરમિયાન નિયંત્રણ બહાર થઈ ગયો. એઆઈ એજન્ટ એટલે માનવીય દેખરેખ વિના કામ કરતો કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ. આ પ્રોગ્રામ ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે જોડાયેલી માહિતી અને આંકડાઓ શોધી રહ્યો હતો. આ કામ દરમિયાન આ એજન્ટે કોઈ આદેશ વિના ત્યાંની આરોગ્ય સેવા ‘મેડિકેર’ના એક ખાનગી પોર્ટલને હેક કરી લીધું. પીએમ અલ્બાનીઝ અનુસાર, જ્યારે પોર્ટલની સુરક્ષા વ્યવસ્થાએ AI એજન્ટને અટકાવ્યો, ત્યારે AIએ રોકાવાને બદલે બ્લોકને બાયપાસ કરવાની નવી રીતો જાતે જ કોડ કરી લીધી અને ઇન્ટરનલ સર્વરમાં ફાઇલો લખી દીધી. એટલે કે, AIને કોઈએ હેક કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો નહોતો; તેણે પોતે જ રસ્તો શોધી કાઢ્યો. સવાલ 2. આ હેકિંગનો ખુલાસો થવામાં ઓસ્ટ્રેલિયન સરકારને 3 મહિના કેમ લાગ્યા? જવાબ: ઓપનએઆઈને ઓગસ્ટમાં પોતાની ઇન્ટરનલ ચેકિંગ દરમિયાન આ હેકિંગની જાણ થઈ. કંપનીએ થોડા અઠવાડિયા બાદ ઓસ્ટ્રેલિયન સરકારના એક સામાન્ય ઈમેલ પર તેની જાણકારી મોકલી. તે ઈમેલ 5 દિવસ સુધી કોઈની નજરે પડ્યા વિના પડ્યો રહ્યો. 10 સપ્ટેમ્બરે દેશની સાયબર સુરક્ષા એજન્સીઓને તેની જાણકારી મળી. સવાલ 3: આ વિલંબ અંગે ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાન અને નિષ્ણાતોએ શું કહ્યું? જવાબ: ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાને તેને સંપૂર્ણપણે ખોટું ગણાવ્યું અને કહ્યું કે ઓપનએઆઈએ અધિકારીઓને જાણ કરવામાં ઘણી મોડું કર્યું. સાયબર સુરક્ષા ફર્મ ટ્રસ્ટ ડિસિઝનના અધિકારીએ પણ સ્વીકાર્યું કે 3 મહિના સુધી વિલંબ કરવો અને માત્ર એક સામાન્ય ઈમેલ દ્વારા માહિતી આપવી અત્યંત ચિંતાજનક છે. સવાલ 4: ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાનની આ હેકિંગ અંગે સેમ ઑલ્ટમેન સાથે શું વાતચીત થઈ? જવાબ: ઑસ્ટ્રેલિયાના પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે તેમણે ઓપનએઆઈના સીઈઓ સેમ ઑલ્ટમેન સાથે વાત કરીને આ હેકિંગ અંગે પોતાની ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. એઆઈ એજન્ટ્સ તબીબી ખર્ચ સંબંધિત જાહેર ડેટા એકત્ર કરી રહ્યા હતા, પરંતુ વારંવાર બ્લૉક થવા પર તેમણે આંતરિક પોર્ટલ સુધી પહોંચવાનો બેકડોર રસ્તો શોધી લીધો. જોકે, પ્રધાનમંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર ખર્ચ સંબંધિત ડેટા જ અસરગ્રસ્ત થયો છે અને 2.75 કરોડ યુઝર્સનો કોઈપણ વ્યક્તિગત તબીબી રેકોર્ડ લીક થયો નથી. સવાલ 5: ‘મિસઅલાઇનમેન્ટ’ શું હોય છે અને AI સાચું-ખોટું કેમ વિચારી શકતું નથી? જવાબ: જ્યારે એઆઈ મશીનો પોતાનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે નિયમો તોડવા લાગે છે, ત્યારે તેને ‘મિસઅલાઇનમેન્ટ’ કહેવામાં આવે છે. મોટા લૅંગ્વેજ મૉડલ્સ માણસોની જેમ સાચું-ખોટું અથવા પરિણામો વિશે વિચારતા નથી. તેઓ માત્ર આપવામાં આવેલા ઇનપુટના આધારે સૌથી સચોટ આઉટપુટ આપવા માટે પ્રોગ્રામ કરવામાં આવ્યા હોય છે. પ્રશ્ન 6: શું આ પહેલાં પણ એઆઈ એજન્ટ્સ દ્વારા આવી હેકિંગની ઘટનાઓ બની છે? જવાબ: માત્ર મે અને જૂન વચ્ચે એઆઈ સાથે સંબંધિત હેકિંગની 4 ઘટનાઓ સામે આવી છે… સવાલ 7. એઆઈને બેકાબૂ થવાથી રોકવા માટે કયા ‘કિલ સ્વિચ’ની વાત થઈ રહી છે? જવાબ: ઘણા દેશો અને નિષ્ણાતો ઈચ્છે છે કે એઆઈ કંપનીઓ માટે એક ઇમરજન્સી ‘કિલ સ્વિચ’ બનાવવામાં આવે, જેથી ખતરો જણાય ત્યારે સમગ્ર એઆઈને એક જ ઝટકામાં બંધ કરી શકાય. ઓપનએઆઈ આવા ઓટોમેટેડ ટૂલ્સ તૈયાર કરવામાં વ્યસ્ત છે, પરંતુ બ્રિટનના ભૂતપૂર્વ ઉપપ્રધાનમંત્રી નિક ક્લેગ અનુસાર, દુનિયાભરના નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા એઆઈને કોઈ એક સ્વિચથી બંધ કરવું લગભગ અશક્ય છે. સવાલ 8: આ ઘટના અને ભવિષ્યના જોખમો અંગે એઆઈ નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે? જવાબ: યુનિવર્સિટી ઓફ ન્યૂ સાઉથ વેલ્સના ડૉ. હેમન્ડ પિયર્સે ચેતવણી આપી છે કે હેકિંગના આવા કિસ્સાઓ ભવિષ્યમાં વધુ ખતરનાક બની શકે છે. આ દુનિયાભરની સરકારો માટે ખતરાની મોટી ઘંટડી છે. બીજી તરફ, યુનિવર્સિટી ઑફ સિડનીના ડૉ. રાફેલ સિરિએલો અનુસાર, આ વખતે કોઈ મોટું નુકસાન થયું નથી. જોકે, એઆઈ સતત પહેલાં કરતાં વધુ શક્તિશાળી બની રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં તેની 24 કલાક દેખરેખ જરૂરી છે. સાથે જ કોઈપણ ગડબડીની તાત્કાલિક જાણ કરવી ફરજિયાત બનાવવી પડશે. નોલેજ બૉક્સ: ‘એઆઈ એજન્ટ’ અને ‘બૉટ’ વચ્ચે શું તફાવત છે? વાચકો માટે મુખ્ય વાત