ચીને જમ્મુ-કાશ્મીરના શક્સગામ ઘાટી વિસ્તારને પોતાનો ગણાવ્યો છે. ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) દ્વારા પાકિસ્તાન સુધી રસ્તો બનાવી રહ્યું છે, જે આ વિસ્તારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે.

ભારતને આ અંગે સખત વાંધો છે. ભારત આ વિસ્તારમાં કોઈપણ વિદેશી ગેરકાયદેસર નિર્માણની વિરુદ્ધ રહ્યું છે. ભારતે 9 જાન્યુઆરીએ પણ આ વિસ્તારમાં ચીનના નિયંત્રણને ગેરકાયદેસર કબજો ગણાવ્યો હતો.

ગ્લોબલ ટાઈમ્સ અનુસાર, ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે સોમવારે જણાવ્યું હતું કે જે વિસ્તારને લઈને સવાલો ઉઠી રહ્યા છે, તે ચીનનો જ ભાગ છે. પોતાના વિસ્તારમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવું એ ચીનનો અધિકાર છે અને તેના પર કોઈ સવાલ ઉઠાવી શકાય નહીં.

પાકિસ્તાને 1948માં શક્સગામ ઘાટી પર ગેરકાયદેસર કબજો કરી લીધો હતો અને 1963માં આ વિસ્તાર ચીનને સોંપી દીધો હતો.

ચીને કહ્યું- કાશ્મીર મુદ્દે અમારું વલણ પહેલા જેવું જ છે

માઓ નિંગે જણાવ્યું કે ચીન અને પાકિસ્તાને 1960ના દાયકામાં સીમા કરાર કર્યો હતો અને બંને દેશો વચ્ચે સીમા નક્કી કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણય બે સાર્વભૌમ દેશોએ પોતાના અધિકારો હેઠળ કર્યો હતો.

CPEC અંગે માઓ નિંગે કહ્યું કે આ એક આર્થિક સહયોગ પરિયોજના છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક આર્થિક અને સામાજિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું અને લોકોના જીવનને બહેતર બનાવવાનો છે.

તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે ચીન-પાક સીમા કરાર અને CPECનો કાશ્મીર મુદ્દે ચીનના વલણ સાથે કોઈ સંબંધ નથી અને આ મામલે ચીનની સ્થિતિ પહેલા જેવી જ છે.

કાશ્મીર મુદ્દે ચીનનું સત્તાવાર વલણ એ છે કે કાશ્મીર ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલો એક જટિલ મુદ્દો છે, જેને ભારત અને પાકિસ્તાને સીધા પરસ્પર વાતચીત અને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવો જોઈએ. ચીન એ પણ કહેતું રહ્યું છે કે તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રસ્તાવો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કરારોનું સન્માન કરે છે.

ભારતે કહ્યું હતું કે અમે CPEC પ્રોજેક્ટને માન્યતા આપતા નથી

વિદેશ મંત્રાલયની 9 જાન્યુઆરીએ યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે CPEC હેઠળ ચીન PoKની શક્સગામ ઘાટીમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરી રહ્યું છે. આ અંગે તમારું શું કહેવું છે?

આ અંગે રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે શક્સગામ ઘાટી ભારતનો વિસ્તાર છે. અમે 1963માં થયેલા કહેવાતા ચીન-પાકિસ્તાન સીમા કરારને ક્યારેય માન્યતા આપી નથી. અમે તે કરારને ગેરકાયદેસર માનીએ છીએ. તેમણે આગળ કહ્યું-

CPEC પ્રોજેક્ટમાં ચીન રોડ, પોર્ટ, રેલ લાઇન બનાવશે

ચાઇના-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની મહત્વાકાંક્ષી યોજના છે. તેની શરૂઆત 2013 માં કરવામાં આવી હતી. તેમાં ચીનના શિનજિયાંગ પ્રાંતથી પાકિસ્તાનના ગ્વાદર પોર્ટ સુધી 60 બિલિયન ડોલર (લગભગ 5 લાખ કરોડ રૂપિયા)ના ખર્ચે આર્થિક કોરિડોર બનાવવામાં આવી રહ્યો છે.

આનાથી ચીનને અરબી સમુદ્ર સુધી પહોંચ મળશે. CPEC હેઠળ ચીન રોડ, બંદર, રેલવે અને ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યું છે.

ભારતને CPEC સામે વાંધો

• 60 બિલિયન ડોલરના ખર્ચે બનતો CPEC પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાનમાં આવેલા ગ્વાદર પોર્ટ અને ચીનના શિનજિયાંગને જોડશે.
• CPEC પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરના ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન વિસ્તારમાંથી પણ પસાર થાય છે, જેના પર ભારતનો દાવો છે.
• ભારતનું માનવું છે કે CPEC દ્વારા ચીન વિસ્તરણવાદીનીતિ પર ચાલી રહ્યું છે અને ભારતને ઘેરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

CPECથી ચીનને શું ફાયદો?

• આ કોરિડોરથી ચીન સુધી ક્રૂડ ઓઇલની પહોંચ સરળ બનશે. ચીન દ્વારા આયાત થતું 80% ક્રૂડ ઓઇલ મલક્કાની ખાડીમાંથી શાંઘાઈ પહોંચે છે.
• હાલમાં લગભગ 16 હજાર કિમીનો રસ્તો છે, પરંતુ CPECથી આ અંતર 5 હજાર કિમી ઘટી જશે.
• ઇકોનોમિક કોરિડોર દ્વારા ચીન અરબી સમુદ્ર અને હિંદ મહાસાગરમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માગે છે.
• ગ્વાદર પોર્ટ પર નેવી બેઝ હોવાથી ચીન પોતાના કાફલાના રિપેરિંગ અને મેન્ટેનન્સ માટે પણ ગ્વાદર પોર્ટનો ઉપયોગ કરી શકશે. ગ્વાદર ચીનના નેવી મિશન માટે ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થશે.