એવા સમયમાં જ્યારે અવારનવાર કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ટેલિવિઝનનો પ્રભાવ ઓછો થઈ રહ્યો છે, તે જ સમયે કલર્સ ચેનલે 18 વર્ષ પૂરા કર્યા છે અને જિયો હોટસ્ટાર ડિજિટલ દર્શકોની નવી આદત બની ગયું છે. ટેલિવિઝન અને ડિજિટલના આ બદલાતા સમીકરણ, દર્શકોની પસંદ અને કન્ટેન્ટની રણનીતિ પર અમારી ખાસ વાતચીત જિયોસ્ટારના આલોક જૈન સાથે થઈ. પ્રસ્તુત છે કેટલાક મુખ્ય અંશો..

પ્રશ્ન: આજના સમયમાં જ્યારે એવું માનવામાં આવી રહ્યું હતું કે ટેલિવિઝન સમાપ્ત થવાના આરે છે, તે જ સમયગાળામાં કલર્સ 18 વર્ષ સુધી સુસંગત રહ્યું. આ કેવી રીતે શક્ય બન્યું?

જવાબ: ટેલિવિઝન ખતમ થઈ રહ્યું છે તેવી ધારણા સંપૂર્ણપણે ખોટી છે. આજે પણ ભારતમાં 80 થી 90 કરોડ લોકો ટેલિવિઝન જુએ છે. આ આજે પણ દેશમાં મનોરંજનનું પ્રાથમિક માધ્યમ છે. લોકો સરેરાશ દરરોજ બે થી ત્રણ કલાક ટીવી જુએ છે. ઘણીવાર આપણને આપણા આસપાસના અનુભવના આધારે એવું લાગે છે કે દેશભરમાં પણ તે જ થઈ રહ્યું છે, જ્યારે વાસ્તવિકતા અલગ હોય છે.

પ્રશ્ન: ડિજિટલ અને OTT પ્લેટફોર્મના વધતા પ્રભાવને કારણે એવું કેમ લાગવા માંડ્યું કે ટીવી પાછળ છૂટી રહ્યું છે?

જવાબ: OTT પ્લેટફોર્મ એટલા માટે ઝડપથી વધ્યા કારણ કે તેમણે દર્શકોને સુવિધા આપી, જ્યારે ઇચ્છે, જ્યાં ઇચ્છે કન્ટેન્ટ જોવાની. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે ટેલિવિઝન નબળું પડ્યું છે. આજે લગભગ 60 કરોડ લોકો ડિજિટલ પર છે, જ્યારે ટીવી દર્શકોની સંખ્યા લગભગ 90 કરોડ છે. ભારતમાં બનતું 80 થી 90 ટકા કન્ટેન્ટ આજે પણ ટેલિવિઝન માટે જ તૈયાર થાય છે.

પ્રશ્ન: તમારી પાસે એક તરફ કલર્સ છે અને બીજી તરફ જિયો હોટસ્ટાર. બંને પ્લેટફોર્મ વચ્ચે કન્ટેન્ટને કેવી રીતે સંતુલિત કરો છો?

જવાબ: અમે તેને સ્પર્ધા તરીકે જોતા નથી. અમારો ઉદ્દેશ્ય માત્ર એટલો જ છે કે કન્ટેન્ટ વધુને વધુ લોકો સુધી પહોંચે. દર્શક ટીવી પર જુએ કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર, તે અમારા માટે ઓછું મહત્વનું છે. અમે તેને એ રીતે જોઈએ છીએ કે જાણે પરિવારના બે બાળકો હોય, જો બંને સારું કરી રહ્યા હોય, તો ટકરાવની જરૂર નથી.

પ્રશ્ન: દર્શકોની બદલાતી પસંદને સમજવા માટે તમારી રણનીતિ શું છે?

જવાબ: ભારત ખૂબ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. છેલ્લા 10–15 વર્ષોમાં ગ્રાહક વર્તનમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. જો આપણે આ બદલાવને નહીં સમજીએ અને તેની સાથે પોતાને નહીં બદલીએ, તો આપણે આપમેળે પાછળ રહી જઈશું. કન્ટેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રીએ સતત દર્શકોની બદલાતી વિચારસરણી સાથે આગળ વધવું પડે છે.

પ્રશ્ન:કલર્સ પર પહેલાં ‘સાસ–બહુ ડ્રામા’નું ટેગ લગાવવામાં આવતું હતું. હવે કન્ટેન્ટમાં બદલાવ કેવી રીતે આવ્યો?

જવાબ: છેલ્લા બે વર્ષમાં અમે દર્શકોને ઊંડાણપૂર્વક સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. અમે એ સ્વીકાર્યું કે જે પહેલાં કામ કરતું હતું, તે ભવિષ્યમાં પણ ચાલે, તે જરૂરી નથી. આજે કલર્સ પર કોઈ પણ પરંપરાગત સાસ-બહુ શો નથી. મહાદેવ એન્ડ સન્સ એક પિતા અને પરિવારની વાર્તા છે, મન્નત મા-દીકરીના સંબંધો પર આધારિત છે, જટ એન્ડ જુલિયટ કોલેજ રોમાન્સની વાર્તા છે. આ બદલાવ ધીમે ધીમે દર્શકો સુધી પહોંચશે.

પ્રશ્ન: ઘણીવાર પૂરી મહેનત છતાં કોઈ શો વહેલો બંધ થઈ જાય છે. આ સ્થિતિને કેવી રીતે સંભાળવામાં આવે છે?

જવાબ: આ આ ઇન્ડસ્ટ્રીની સચ્ચાઈ છે. કોઈ શો બનાવવામાં એક વર્ષ લાગે છે, પરંતુ દર્શકો અડધા કલાકમાં નિર્ણય લઈ લે છે. આ મુશ્કેલ જરૂર છે, પરંતુ જો તમે આ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં છો, તો તેને સ્વીકારવું જ પડે છે. ક્યારેક સફળતા મળે છે, ક્યારેક નહીં, પરંતુ પ્રયાસ અટકવો ન જોઈએ.

પ્રશ્ન: બિગ બોસ અને લાફ્ટર શેફ જેવા રિયાલિટી શો ટીવી અને ડિજિટલ, બંને પર રેકોર્ડ બનાવી રહ્યા છે. આગળ શું નવું જોવા મળશે?

જવાબ: અમારો પ્રયાસ એ જ રહે છે કે જે શો સારો હોય, તે બધા પ્લેટફોર્મ પર સારો ચાલે. આવનારા સમયમાં ‘ડી 50’, ‘સ્પ્લિટ્સવિલા’, ‘ખતરોં કે ખિલાડી’ જેવા શો આવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, જિયો હોટસ્ટાર પર ઇસરો અને ચંદ્રયાન મિશન પર આધારિત એક ફિક્શનલ સિરીઝ પણ દર્શકો જોશે.

પ્રશ્ન: કલર્સ અને જિયો હોટસ્ટારની સૌથી મોટી ઓળખ શું માનો છો?

જવાબ: કલર્સ હંમેશા ભારતની સામાજિક વાસ્તવિકતાઓ પર આધારિત વાર્તાઓ બતાવવાનો પ્રયાસ કરતો રહ્યો છે, જે સમાજને પ્રેરિત કરે. જિયો હોટસ્ટાર પર અમે અલગ-અલગ વર્ગના દર્શકો માટે ભાવનાત્મક અને મનોરંજક વાર્તાઓ રજૂ કરી રહ્યા છીએ. અમારો પ્રયાસ એ જ છે કે દર્શકોને લાગે કે, જિંદગી સારી છે.