ભારતના ગ્રોસ GST કલેક્શને એપ્રિલ મહિનામાં ₹2.42 લાખ કરોડનો નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો. સરકારી ડેટા મુજબ, ગયા નાણાકીય વર્ષના આ જ મહિનાની સરખામણીમાં તેમાં 8.7% નો વધારો નોંધાયો છે. આ પહેલા સૌથી વધુ કલેક્શન એપ્રિલ 2025માં ₹2.23 લાખ કરોડ રહ્યું હતું.

સામાન્ય રીતે દર વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં ટેક્સ કલેક્શન મજબૂત રહે છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે માર્ચમાં નાણાકીય વર્ષ પૂરું થતી વખતે કંપનીઓ તેમના આખા વર્ષના ખાતાઓનું રિકન્સિલિએશન કરે છે. આના કારણે બાકી ટેક્સની ચુકવણી એપ્રિલમાં કરવામાં આવે છે.

નેટ GST કલેક્શન ₹2.11 લાખ કરોડ રહ્યું

એપ્રિલ 2026માં નેટ GST કલેક્શન ₹2.11 લાખ કરોડ નોંધાયું. તેમાં વાર્ષિક ધોરણે 7.3%નો ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે.

કુલ રિફંડ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 19.3% વધીને ₹31,793 કરોડ પર પહોંચી ગયું છે. રિફંડ ઘટાડ્યા પછી સરકારની નેટ આવક ₹2,10,909 કરોડ રહી.

ઈમ્પોર્ટથી થતી કમાણીમાં 25.8%નો વધારો

આ વખતે GST વૃદ્ધિમાં વિદેશી વેપાર એટલે કે ઈમ્પોર્ટનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. ગ્રોસ ઈમ્પોર્ટ આવક 25.8%ના ઉછાળા સાથે ₹57,580 કરોડ થઈ ગઈ છે. જ્યારે, ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક આવક એટલે કે ઘરેલુ રાજસ્વમાં 4.3%ની સામાન્ય વધારો જોવા મળ્યો અને તે ₹1.85 લાખ કરોડ રહ્યું.

મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને ગુજરાતનું યોગદાન સૌથી વધુ

રાજ્યોના પ્રદર્શનની વાત કરીએ તો, ટેક્સ સેટલમેન્ટ પછી સ્થિતિમાં સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે. મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને ગુજરાત જેવા મોટા રાજ્યોએ સરકારી તિજોરીમાં સૌથી વધુ યોગદાન આપ્યું છે. આ સાથે, ઉત્તર અને દક્ષિણ ભારતના ઘણા રાજ્યોમાં પણ ટેક્સ કલેક્શનના આંકડામાં તેજી જોવા મળી છે.

અર્થતંત્રની તંદુરસ્તી દર્શાવે છે GST કલેક્શન

GST કલેક્શન એ દર્શાવે છે કે દેશનું અર્થતંત્ર કેટલું તંદુરસ્ત છે. જો કલેક્શન વધારે હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે લોકો જોરશોરથી ખરીદી કરી રહ્યા છે, ફેક્ટરીઓમાં ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે અને લોકો પ્રામાણિકપણે ટેક્સ ભરી રહ્યા છે.

GST રિફંડ શું છે: જ્યારે કોઈ કંપની તેની જવાબદારી કરતાં વધુ ટેક્સ ચૂકવી દે છે અથવા એક્સપોર્ટ કરે છે, ત્યારે સરકાર તેને ટેક્સ પાછો આપે છે, જેને રિફંડ કહેવાય છે.

નેટ vs ગ્રોસ GST: ગ્રોસ (Gross) એ કુલ એકત્રિત કરાયેલા પૈસા હોય છે, જ્યારે રિફંડ બાદ કર્યા પછી બાકી રહેલી રકમ નેટ (Net) રેવન્યુ કહેવાય છે.

2017માં GST લાગુ કરાયો હતો

સરકારે 1 જુલાઈ 2017ના રોજ દેશભરમાં GST લાગુ કર્યો હતો. ત્યારબાદ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના 17 કર અને 13 ઉપકરને હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા.

GSTને ચાર ભાગમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે:

CGST (કેન્દ્રીય GST): કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે.

SGST (રાજ્ય GST): રાજ્ય સરકારો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે.

IGST (સંકલિત GST): આંતરરાજ્ય વ્યવહારો અને આયાત પર લાગુ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે વિભાજિત.

ઉપકર (સેસ): ચોક્કસ હેતુ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે ચોક્કસ ચીજવસ્તુઓ (જેમ કે, લક્ઝરી વસ્તુઓ, તમાકુ) પર લાદવામાં આવતો વધારાનો ચાર્જ.

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો