પીએમ મોદીએ શુક્રવારે કહ્યું કે ભારત આજે દુનિયાનું ત્રીજું સૌથી મોટું ઇકોસિસ્ટમ છે. 10 વર્ષ પહેલાં દેશમાં 500થી પણ ઓછા સ્ટાર્ટઅપ હતા, પરંતુ આજે 2 લાખથી વધુ સ્ટાર્ટઅપ છે. નેશનલ સ્ટાર્ટઅપ ડેના અવસરે પીએમએ કહ્યું કે ભારતના યુવાનોનું ધ્યાન વાસ્તવિક સમસ્યાઓ હલ કરવા પર છે. આપણા યુવા ઇનોવેટર્સ, જેમણે નવા સપના જોવાની હિંમત બતાવી. હું તે બધાની ખૂબ-ખૂબ પ્રશંસા કરું છું. પીએમએ આ વાતો નવી દિલ્હી સ્થિત ભારત મંડપમમાં સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા કેમ્પેનના 10 વર્ષ પૂરા થવાના કાર્યક્રમમાં કહી. તેમણે કહ્યું કે આપણું લક્ષ્ય હોવું જોઈએ કે આવનારા 10 વર્ષોમાં ભારત નવા સ્ટાર્ટઅપ અને ટેકનોલોજીમાં દુનિયાનું નેતૃત્વ કરે. સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા કેમ્પેઇનને 16 જાન્યુઆરી 2016ના રોજ વડાપ્રધાને લોન્ચ કર્યું હતું. જેનો હેતુ ઇનોવેશન, એન્ટરપ્રેન્યોરશિપને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટથી થતી ગ્રોથને સક્ષમ બનાવવાનો છે. છેલ્લા એક દાયકામાં દેશભરમાં 2 લાખથી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સને માન્યતા મળી છે. બે તસવીરો જુઓ… પીએમ મોદીના સંબોધનની ત્રણ મોટી વાતો… પીયૂષ ગોયલે કહ્યું- 10 વર્ષમાં સ્ટાર્ટઅપ્સથી 21 લાખ નોકરીઓ મળી કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે એક દાયકા પહેલા વડાપ્રધાને દેશ સમક્ષ એક નવી વિચારધારા રજૂ કરી હતી. આપણને સૌને ગર્વ છે કે તમારા નેતૃત્વમાં દેશભરમાં પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે, 2016માં જ્યારે સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા લોન્ચ થયું ત્યારે માત્ર 400 જેટલા સ્ટાર્ટઅપ હતા. આજે આ અભિયાને એક વિશાળ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે અને 2 લાખથી વધુ સ્ટાર્ટઅપ છે. અનુમાન છે કે આ સ્ટાર્ટઅપ દ્વારા અત્યાર સુધીમાં પ્રત્યક્ષ રીતે 21 લાખથી વધુ નોકરીઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે. 10 વર્ષના ગાળામાં 6,385 સ્ટાર્ટઅપ બંધ થયા ઓનલાઈન ગેમિંગ કાયદો લાગુ થવાથી 4 યુનિકોર્ન (ડ્રીમ11, એમપીએલ, ગેમ્સક્રાફ્ટ, ગેમ્સ24ઇનટુ7)નો દરજ્જો છીનવાઈ ગયો. DPIITના સંયુક્ત સચિવ સંજીવના મતે, દેશમાં છેલ્લા 10 વર્ષના ગાળામાં 6,385 સ્ટાર્ટઅપ બંધ થયા છે. આ કુલ સ્ટાર્ટઅપના માત્ર 3 ટકા છે. આ દર દુનિયાભરમાં સૌથી ઓછો છે. સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયાથી એન્ટરપ્રેન્યોરિયલ ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે લાઇફ સ્કિલ: જીડીપીમાં 15% યોગદાન શક્ય- ભારત ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા’થી ‘એન્ટરપ્રેન્યોરિયલ ભારત’ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ધ ઇન્ડસ એન્ટરપ્રેન્યોર્સના રિપોર્ટ અનુસાર એન્ટરપ્રેન્યોરશિપને જરૂરી લાઇફ સ્કિલ તરીકે ભણાવવું જોઈએ. 2035 સુધીમાં 75% સેકન્ડરી શાળાઓ અને 80% ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં તેને સામેલ કરવું આવશ્યક છે. જો આમ થાય તો સ્ટાર્ટઅપ જીડીપીમાં 15% યોગદાન આપી શકે છે અને 5 કરોડ નવી નોકરીઓનું સર્જન થઈ શકે છે. ઇકોસિસ્ટમ: IPO લાવવામાં ઓછો સમય- ઓરિયોસ વેન્ચર પાર્ટનર્સના રિપોર્ટ અનુસાર 2025માં શેરબજારમાં સૂચિબદ્ધ થનારા 20 સ્ટાર્ટઅપ્સે આવું 13.3 વર્ષમાં કરી બતાવ્યું. 2024માં સરેરાશ 13.4 વર્ષ લાગ્યા. જોકે 2023માં મામાઅર્થ અને યાત્રાએ 12.5 વર્ષમાં જ શેરબજારમાં સ્થાન બનાવ્યું. 2022 અને 2021માં આ મુકામ સુધી પહોંચવામાં 16 વર્ષ લાગ્યા હતા. એટલે કે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ ઓછા સમયમાં IPO માટે તૈયાર થઈ રહ્યા છે. ફંડિંગ: ભારતથી માત્ર અમેરિકા-બ્રિટન આગળ- ટ્રેક્સનના રિપોર્ટ અનુસાર, સ્ટાર્ટઅપ્સે 2025માં 94,500 કરોડ રૂપિયા એકત્ર કર્યા. અમેરિકા-બ્રિટન પછી ભારત ત્રીજું મોટું ફંડેડ સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ બની રહ્યું. એક દાયકો પૂરો થવા પર આજે કાર્યક્રમ- વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી શુક્રવારે સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા પહેલનો એક દાયકો પૂરો થવાના કાર્યક્રમમાં ભાગ લેશે. સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયાની શરૂઆત 16 જાન્યુઆરી 2016ના રોજ થઈ હતી.