ફેબ્રુઆરીમાં ઈરાન પર થયેલા અમેરિકન હુમલાઓને લઈને UNનો તપાસ અહેવાલ ગુરુવારે સામે આવ્યો. UNની સ્વતંત્ર તપાસ ટીમે જણાવ્યું કે તેના પાસે એવું માનવા માટે પૂરતા કારણો છે કે મીનાબની ગર્લ્સ સ્કૂલ અને એક સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર પરના હુમલા અમેરિકન સેનાએ કર્યા હતા.

અહેવાલ મુજબ, બંને હુમલા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ યુદ્ધ અપરાધ હોઈ શકે છે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં પણ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિન પર યુદ્ધ અપરાધોના આરોપો લાગ્યા હતા. ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટે 2023માં તેમની વિરુદ્ધ ધરપકડ વોરંટ જારી કર્યું હતું. હવે UNના અહેવાલ બાદ ટ્રમ્પની કોઈપણ પ્રકારની વ્યક્તિગત જવાબદારીને લઈને પણ સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે.

ઈરાનમાં અમેરિકાના 2 હુમલાઓની UNએ તપાસ કરી

પહેલો- મીનાબ ગર્લ્સ સ્કૂલ પરના હુમલામાં 120 બાળકોનાં મોત

• UNની તથ્ય-શોધક ટીમે મીનાબ શહેરની શાજારેહ તૈય્યેબેહ પ્રાથમિક શાળા પર થયેલા હુમલાની તપાસ કરી.
• ઈરાની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલામાં 150થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. તેમાં આશરે 120 શાળાના બાળકો હતા.
• તપાસ ટીમના જણાવ્યા અનુસાર, શાળા એક નાગરિક ઇમારત હતી. તેનો સૈન્ય હેતુ માટે ઉપયોગ થતો હોવાનો કોઈ પુરાવો મળ્યો નથી.
• અમેરિકી સૈના પાસે ગુપ્તચર માહિતી હતી કે ઈરાનનો એક વરિષ્ઠ સૈન્ય કમાન્ડર શાળામાં હાજર હોઈ શકે છે. પરંતુ હુમલો કરતા પહેલાં આ માહિતીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી નહોતી.
• UN ટીમે જણાવ્યું કે શાળા પર કરવામાં આવેલો હુમલો અંધાધૂંધ હુમલો હતો. તેમાં સામાન્ય નાગરિકો માર્યા ગયા અને નાગરિક ઇમારતને નુકસાન થયું.

મીનાબ શાળા પરના હુમલા બાદની તસવીરો…

28 ફેબ્રુઆરીએ થયેલા હુમલા બાદ મિનાબ સ્કૂલ.

મિનાબમાં સ્કૂલ પર થયેલા હુમલા બાદ પીડિતો માટે કબરો તૈયાર કરવામાં આવી હતી. (સ્રોત- રોયટર્સ)

28 ફેબ્રુઆરીએ મીનાબમાં અમેરિકી હુમલા બાદ ક્ષતિગ્રસ્ત શજરેહ તૈયબેહ શાળાના એક વર્ગખંડનું દૃશ્ય।

બીજું- સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર પરના હુમલામાં 22 નાગરિકો માર્યા ગયા

• UNના અહેવાલમાં ઈરાનના લામેર્દ શહેરના એક સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર પર થયેલા બીજા હુમલાની પણ તપાસ કરવામાં આવી.
• હુમલાથી આસપાસની રહેણાંક ઇમારતો અને એક શાળાને નુકસાન પહોંચ્યું. તેમાં 22 નાગરિકો માર્યા ગયા.
• UNની ટીમે આ હુમલાને પણ અંધાધૂંધ હુમલો ગણાવ્યો અને તેને યુદ્ધ અપરાધ ગણાવ્યો.
• જોકે, અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડે માર્ચમાં જણાવ્યું હતું કે અમેરિકી સેનાએ તે દિવસે લામેર્દ શહેરમાં કોઈ હુમલો કર્યો ન હતો.

ઈરાનના લામેર્દમાં 28 ફેબ્રુઆરીએ સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર પર થયેલા હુમલામાં માર્યા ગયેલા નાગરિકોના તાબૂત.

UNના અહેવાલ બાદ હવે શું થશે?

અહેવાલ હજુ કોઈ અદાલતનો ચુકાદો નથી. તેને UN માનવાધિકાર પરિષદ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ વધુ તપાસ અને કાર્યવાહી કરવાની માગ ઊઠી શકે છે.

અમેરિકાને પણ પૂછવામાં આવી શકે છે કે શાળાને સૈન્ય મથક કેમ માનવામાં આવી અને હુમલો કરતા પહેલાં ગુપ્તચર માહિતીની યોગ્ય રીતે તપાસ કેમ કરવામાં આવી નહીં.

વધુ તપાસમાં એ જાણવા મળશે કે હુમલો કરવાનો નિર્ણય કોણે લીધો અને કઈ માહિતીના આધારે લીધો. જો કોઈ અધિકારીની ગંભીર ભૂલ અથવા જાણી જોઈને કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી સામે આવે, તો તેની સામે કાર્યવાહી અથવા કેસ થઈ શકે છે.

શું ટ્રમ્પને પણ જવાબદાર માનવામાં આવશે?

UNના અહેવાલમાં અમેરિકી સેના પર યુદ્ધ અપરાધનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે ટ્રમ્પને પણ તેના માટે સીધા જવાબદાર માનવામાં આવશે.

આ માટે એ જોવું પડશે કે ટ્રમ્પે હુમલાનો આદેશ આપ્યો હતો કે નહીં, તેમને તેની જાણ હતી કે નહીં અને હુમલો રોકવાની જાણકારી અથવા શક્તિ તેમની પાસે હતી કે નહીં.

પ્રથમ તબક્કાની તપાસમાં હુમલા માટે જવાબદાર સૈન્ય અધિકારીઓની ભૂમિકા સામે આવશે. ત્યારબાદ જ એ જોવામાં આવશે કે તેમાં ટ્રમ્પની કોઈ ભૂમિકા હતી કે નહીં.

ઈરાનની સરકાર પર પણ ગંભીર આરોપ

UNની તપાસમાં ઈરાની સરકારની કાર્યવાહી અંગે પણ ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. તપાસ ટીમના જણાવ્યા અનુસાર, ડિસેમ્બરના અંતમાં શરૂ થયેલા સરકારવિરોધી પ્રદર્શનોને દબાવવા દરમિયાન ઈરાની અધિકારીઓએ ગેરકાયદેસર હત્યાઓ, મનસ્વી ધરપકડો અને લોકોને બળજબરીથી ગુમ કરવા જેવી કાર્યવાહી કરી.

રિપોર્ટ મુજબ, સરકારે પ્રદર્શનકારીઓનો અવાજ દબાવવા માટે ઈન્ટરનેટ બંધ કર્યું અને મોતની સજાનો પણ ઉપયોગ કર્યો.

UNની ટીમે જણાવ્યું કે ઈરાની અધિકારીઓની કાર્યવાહી સામાન્ય નાગરિકો વિરુદ્ધના વ્યાપક અને સુનિયોજિત હુમલાનો ભાગ હતી. તપાસ મુજબ, આ માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાની શ્રેણીમાં આવી શકે છે.

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો