UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર ચાર્જનો મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યો:0.4% MDR લગાવવાના નિર્ણયને પડકારતી અરજી પર કાલે સુનાવણી

Last Updated: September 27, 2026By

સુપ્રીમ કોર્ટ 28 સપ્ટેમ્બરે યુપીઆઈ પેમેન્ટ પર ચાર્જ વસૂલવા સંબંધિત જનહિત અરજી પર સુનાવણી કરશે. સરકારે 2,000થી વધુના પેમેન્ટ પર 0.4% ફી લગાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. નવી વ્યવસ્થા 15 ઑક્ટોબરથી લાગુ થવાની છે. અરજીમાં આ ફી વસૂલાતને રદ કરવાની માગ કરવામાં આવી છે. CJI સૂર્યકાંતની ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ કરશે સુનાવણી કોર્ટની કૉઝ લિસ્ટ અનુસાર, આ મામલાની સુનાવણી ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયા (CJI) સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બેન્ચ સામે થશે. વકીલ અંજન દત્તાએ આ જનહિત અરજી દાખલ કરી છે. સલાહ અને નક્કર કાયદા વિના ફી લગાવવાનો આરોપ અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકારે જનતા સાથે ચર્ચા કર્યા વિના અને કોઈ નક્કર નિયમ બનાવ્યા વિના જ આ ફી નક્કી કરી દીધી. આ ઉપરાંત, ‘પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટ, 2007’ની એક જોગવાઈ (કલમ 10A)ને પણ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી છે. આરોપ છે કે આ જોગવાઈ સરકારને પોતાની મરજીથી એ નક્કી કરવાની છૂટ આપે છે કે કઈ ડિજિટલ પેમેન્ટ સેવા મફત રહેશે અને કઈ સેવા પર ચાર્જ લાગશે. રૂપે કાર્ડ અને UPIના નિયમોમાં તફાવત અંગે સવાલ યાચિકામાં રૂપે ડેબિટ કાર્ડ અને UPI વચ્ચે કરવામાં આવેલા આ ભેદભાવને ખોટો ઠેરવવામાં આવ્યો છે. યાચિકાકર્તાના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે રૂપે કાર્ડથી ચુકવણી પર ‘શૂન્ય-ચાર્જ’ની સુવિધા ચાલુ રાખી છે, પરંતુ UPIથી ₹2,000થી વધુની ચુકવણી પર ફી લગાવી દીધી છે. તેને મનસ્વી નિર્ણય ગણાવતા કહેવામાં આવ્યું છે કે તેનાથી ઓછા માર્જિન પર કામ કરતા નાના વેપારીઓ પર બોજ વધશે અને સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પણ અસર પડશે. UPI ચાર્જના નવા નિયમો: વેપારીઓ પર શું અસર પડશે? મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ શું હોય છે? MDRએ એવી ફી છે, જે કોઈ દુકાનદાર અથવા વેપારી કાર્ડ અથવા UPI દ્વારા ચુકવણી સ્વીકારવાની સુવિધાનો ઉપયોગ કરવા બદલ બેંક અને પેમેન્ટ કંપનીઓને આપે છે. આ ચાર્જ પેમેન્ટ સિસ્ટમ અને મશીનોને યોગ્ય રીતે ચલાવવાના ખર્ચ માટે લેવામાં આવે છે. ખાસ વાત એ છે કે આ ફી વેપારીએ ચૂકવવાની હોય છે, ગ્રાહક પાસેથી લેવામાં આવતી નથી。