Winter Tips : શિયાળામાં અસ્થમાની સમસ્યા કેમ વધી જાય છે? જાણો મુખ્ય કારણો

Last Updated: January 11, 2026By

શિયાળામાં ઠંડી વધતા અસ્થમાના દર્દીઓના સ્વાસ્થ્ય પર અસર થાય છે. દર વર્ષે ઉત્તર ભારતમાં, શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન હોસ્પિટલમાં અસ્થમા દર્દીના હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાનું પ્રમાણ વધે છે. કડકડતી ઠંડીની વૃદ્ધો અને બાળકોને અસર થાય છે. જયારે શ્વસન રોગો ધરાવતા લોકો ખાસ કરીને તેનાથી પ્રભાવિત થાય છે. કોંગ્રેસ નેતા સોનિયા ગાંધીને 5 જાન્યુઆરીએ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અનુભવ્યા બાદ ઠંડીના દિવસોમાં અસ્થમાની સમસ્યા કેમ વધે છે તેને લઈને લોકો વધુ જાણવા માગે છે. પ્રખ્યાત ડોક્ટરે શિયાળામાં અસ્થમા વધવાના જણાવ્યા કારણો.

અસ્થમા બીમારીમાં વધ્યું મોતનું જોખમ

પ્રખ્યાત ડોક્ટરના મતે અસ્થમા એક ગંભીર બીમારી નથી. પરંતુ જો તેની સારવારને અવગણવામાં આવે તો જરૂર દર્દીમાં મોતનું જોખમ વધી જાય છે. સામાન્ય શરદી અને ખાંસી લાગતી સમસ્યા વધુ વકરે છે. શ્વાસનળીનો અસ્થમા એ એક ક્રોનિક શ્વસન રોગ છે જે વાયુમાર્ગમાં સતત બળતરા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. વિશ્વભરમાં લગભગ 260 મિલિયન લોકો અસ્થમાથી પ્રભાવિત છે અને તેના કારણે દર વર્ષે 450,000 થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામે છે, જેમાંથી ઘણાને યોગ્ય સારવારથી અટકાવી શકાય છે. 

શિયાળામાં અસ્થમા વધવાના આ છે કારણો

ઠંડી અને સૂકી હવા સીધી વાયુમાર્ગો પર અથડાવે છે, જેના કારણે તે સંકુચિત થાય છે અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ વધે છે. શિયાળામાં પ્રદૂષણ પણ ચરમસીમાએ પહોંચે છે. હવામાં હાજર PM2.5 અને PM10 જેવા કણો અસ્થમાની બળતરાને વધુ તીવ્ર બનાવે છે. વધુમાં, આ ઋતુમાં ફ્લૂ અને શરદી જેવા વાયરલ ચેપ વધુ જોવા મળે છે. શિયાળા દરમિયાન લોકો ઘરની અંદર વધુ સમય વિતાવે છે, જ્યાં ધૂળ, ફૂગ, પાલતુ પ્રાણીઓની ખંજવાળ અને ખરાબ વેન્ટિલેશન પણ અસ્થમાનું કારણ બની શકે છે.

અસ્થમાના મુખ્ય લક્ષણો

જયારે પણ દર્દીને અસ્થમા થાય છે ત્યારે શરીરમાં આ લક્ષણો દેખાય છે. અસ્થમાના મુખ્ય લક્ષણોમાં વારંવાર ઘરઘરાટી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં જકડાઈ જવું અને રાત્રે અથવા સવારે ખાંસીનો સમાવેશ થાય છે. આ રોગમાં, વાયુમાર્ગ સાંકડા થઈ જાય છે, સોજો આવે છે અને વધુ પડતો લાળ ઉત્પન્ન થાય છે, જેના કારણે ફેફસાંમાંથી હવાનો પ્રવાહ મુશ્કેલ બને છે. લક્ષણો હળવા અથવા ગંભીર હોઈ શકે છે. શ્વાસનળીના અસ્થમામાં, વાયુમાર્ગ બાહ્ય ઉત્તેજના પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ બની જાય છે. દર્દીને શ્વાસ લેવામાં પણ મુશ્કેલી થવા લાગે છે.
આ પણ વાંચો : Plastic vs Copper Bottle: પ્લાસ્ટિક કે તાંબુ? કઈ બોટલમાં પાણી પીવું સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી વધુ સુરક્ષિત?