ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે આવતીકાલે (સોમવાર, 27 એપ્રિલ) ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) પર હસ્તાક્ષર થશે. દિલ્હીમાં ભારત મંડપમ ખાતે યોજાનાર આ કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને ન્યુઝીલેન્ડના મંત્રી ટોડ મેકલે સામેલ થશે. આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આગામી પાંચ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને બમણો કરીને 5 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચાડવાનો છે. આ ઐતિહાસિક કરાર હેઠળ ન્યુઝીલેન્ડ આગામી 15 વર્ષમાં ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સર્વિસ અને ઇનોવેશન સેક્ટરમાં 20 બિલિયન ડોલર (લગભગ 1.8 લાખ કરોડ રૂપિયા)નું રોકાણ કરશે. તેનાથી ભારતમાં રોજગારની નવી તકો ઊભી થશે. સાથે જ ભારતીય કંપનીઓને ન્યુઝીલેન્ડના બજારોમાં ડ્યુટી-ફ્રી પહોંચ મળશે, જેનાથી નિકાસને પ્રોત્સાહન મળશે. ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે 5,000 વિઝાનો ક્વોટા સર્વિસ સેક્ટરમાં ભારતને મોટી સફળતા મળી છે. ન્યુઝીલેન્ડ હવે દર વર્ષે 5,000 ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને અસ્થાયી રોજગાર વિઝા આપશે. તેમાં આઈટી, એન્જિનિયરિંગ, હેલ્થકેર, એજ્યુકેશન અને કન્સ્ટ્રક્શન જેવા હાઈ-ડિમાન્ડ સેક્ટર્સની સાથે-સાથે આયુષ પ્રેક્ટિશનર્સ, યોગ પ્રશિક્ષક, ભારતીય શેફ અને સંગીત શિક્ષકોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિઝા 3 વર્ષની અવધિ માટે હશે. ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ, ડેરી-ખાંડ પર કોઈ છૂટ નહીં સરકારે સ્થાનિક ખેડૂતો અને MSMEના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં કોઈ છૂટછાટ આપી નથી. ડેરી સેક્ટર (દૂધ, ક્રીમ, દહીં, પનીર), ખાંડ, ડુંગળી, ચણા, વટાણા, મકાઈ, બદામ, મસાલા અને ખાદ્યતેલને આ કરારમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક ઉત્પાદનને અસર ન થાય તે માટે તેના પર પહેલાની જેમ જ ડ્યુટી લાગતી રહેશે. આ વસ્તુઓ પર ડ્યુટીમાં છૂટ મળશે કરાર હેઠળ, ન્યુઝીલેન્ડની 95% નિકાસ વસ્તુઓ પર ટેરિફ ઘટાડવામાં આવશે અથવા સમાપ્ત કરવામાં આવશે. તેમાં ઊન, કોલસો, લાકડું અને ઘેટાંના માંસ જેવા ઉત્પાદનોને ડ્યુટી-ફ્રી એક્સેસ મળશે. જ્યારે કીવી ફ્રૂટ, સફરજન, વાઇન, ચેરી, એવોકાડો અને મધ જેવા ઉત્પાદનો માટે ક્વોટા આધારિત ટેરિફ કપાત કરવામાં આવશે. ફાર્મા સેક્ટરને ગતિ મળશે ભારતીય ફાર્મા અને મેડિકલ ડિવાઇસ કંપનીઓ માટે ન્યુઝીલેન્ડનું બજાર હવે સરળ બનશે. ત્યાંની રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી હવે ભારતની GMP (ગુડ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રેક્ટિસ) રિપોર્ટ સ્વીકારશે. તેનાથી ઉત્પાદનોને ઝડપથી મંજૂરી મળશે અને કમ્પ્લાયન્સ કોસ્ટમાં ઘટાડો થશે. ન્યુઝીલેન્ડ સાથે ભારતની ત્રીજી મોટી ડીલ ભારતે ‘ફાઇવ આઇઝ’ (FVEY) ગઠબંધનના ત્રણ સભ્યો – ઓસ્ટ્રેલિયા, યુકે અને ન્યુઝીલેન્ડ સાથે ટ્રેડ ડીલ ફાઈનલ કરી છે. આ પહેલા ભારતે યુએઈ, મોરેશિયસ અને EFTA દેશો સાથે પણ કરારો કર્યા છે. હાલમાં ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેનો કુલ વેપાર લગભગ 2.4 બિલિયન ડોલરનો છે, જેને ટૂંક સમયમાં 5 બિલિયન ડોલર સુધી લઈ જવાની યોજના છે.