બાળપણમાં પિતાનું છત્ર ગુમાવ્યા પછી, જવાબદારીઓએ નાની ઉંમરે જ તેમના હાથમાં પુસ્તકોને બદલે ફિલ્મી સ્ક્રિપ્ટ પકડાવી દીધી. કેમેરા સામે હસતી તે બાળકીએ ક્યારેય વિચાર્યું નહીં હોય કે એક દિવસ તે હિન્દી સિનેમાની સૌથી સફળ હીરોઈનોમાં ગણાશે. પરંતુ નીતુ કપૂરનું જીવન માત્ર સ્ટારડમની કહાની નથી, પરંતુ સંઘર્ષ, પ્રેમ, ત્યાગ અને મજબૂત ઇરાદાઓની યાત્રા છે. રિશી કપૂર સાથેના સંબંધોના સમાચાર પર માતાનો થપ્પડ, લગ્નના દિવસે વર-વધૂનું બેહોશ થઈ જવું, લગ્ન પછી રિશી કપૂરનું એ કહેવું કે તેમની કારકિર્દી પર તેની અસર પડી, અને પછી પરિવાર માટે નીતુનું ફિલ્મોથી દૂર થઈ જવું, તેમના જીવનના આ કિસ્સાઓ આજે પણ ખૂબ ચર્ચામાં રહે છે. 26 વર્ષ પછી જ્યારે તેમણે ફિલ્મોમાં વાપસી કરી, ત્યારે પોતાની દમદાર એક્ટિંગથી એકવાર ફરી દર્શકોનું દિલ જીતી લીધું. આજે નીતુ કપૂર પોતાનો 68મો જન્મદિવસ ઉજવી રહ્યા છે. ચાલો જાણીએ તેમના જીવન સાથે જોડાયેલી ખાસ વાતો. નાનપણમાં જ પિતાનું છત્ર ગુમાવ્યું 8 જુલાઈ 1958ના રોજ દિલ્હીમાં જન્મેલા નીતુ કપૂરનું અસલી નામ હરમીત કૌર હતું. તેઓ પંજાબી શીખ પરિવારમાંથી આવે છે. તેમના જન્મ પછી પરિવાર મુંબઈ સ્થળાંતરિત થયો હતો. નાનપણમાં જ પિતાનું છત્ર ગુમાવ્યું. ત્યારબાદ પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ બગડી ગઈ અને બે ટંકનું ભોજન મેળવવું પણ મુશ્કેલ બની ગયું. આવી સ્થિતિમાં, રાજી કૌરે ફિલ્મોમાં કામ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ વારંવાર નકાર મળ્યો. તેમને અહેસાસ થયો કે તેમના માટે હવે મોડું થઈ ગયું છે. ત્યારબાદ તેમણે પોતાનું અધૂરું સ્વપ્ન પુત્રી નીતુ દ્વારા પૂરું કરવાનો નિર્ણય કર્યો. રાજી નાની નીતુને લઈને ફિલ્મ સ્ટુડિયોના ચક્કર લગાવવા લાગ્યા. શરૂઆતમાં તેમને ફરીથી નકાર મળ્યો, પરંતુ તેમણે હિંમત ન હારી. ‘બેબી સોનિયા’ નામથી શરૂ થઈ અભિનયની સફર નીતુ કપૂરે માત્ર આઠ વર્ષની ઉંમરે ફિલ્મોમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. શરૂઆતના સમયમાં તેઓ ‘બેબી સોનિયા’ નામથી ઓળખાતા હતા. બાળ કલાકાર તરીકે તેમણે ફિલ્મ ‘સૂરજ’ (1966) થી બોલિવૂડમાં ડેબ્યૂ કર્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે ‘દસ લાખ’, ‘દો કલિયાં’, ‘દો દૂની ચાર’ અને ‘વારિસ’ જેવી ઘણી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું અને પોતાની નિર્દોષતાથી દર્શકોના દિલ જીતી લીધા. જોકે, તે સમયે તેમની માતા બાળ કલાકાર તરીકે નીતુને મળી રહેલી લોકપ્રિયતાથી ખુશ નહોતી. તે સમયમાં બાળ કલાકારો માટે અભિનય સરળ માનવામાં આવતો ન હતો, પરંતુ નીતુ કેમેરા સામે બિલકુલ સહજ રહેતી હતી. નિર્દેશકો તેમની સંવાદ અદાયગી અને ભાવ-ભંગિમાઓથી પ્રભાવિત રહેતા હતા. સતત કામ કરતાં-કરતાં તેમણે અભિનયની બારીકાઈઓ શીખી લીધી. ફિલ્મ ‘રિક્ષાવાલા’ થી બની લીડ એક્ટ્રેસ બાળ કલાકાર તરીકે કામ કર્યા પછી નીતુ કપૂરે મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે ફિલ્મ ‘રિક્ષાવાલા’ (1973) થી ઓળખ બનાવી. તે સમયે તેમની ઉંમર 15 વર્ષ હતી. કે. શંકરના નિર્દેશનમાં બનેલી આ ફિલ્મમાં તેમણે રિશી કપૂરના મોટા ભાઈ રણધીર કપૂરની સાથે કામ કર્યું હતું. આ પછી તેમને સતત મોટા બેનરો અને લોકપ્રિય અભિનેતાઓ સાથે કામ કરવાની તક મળી. તેમની માસૂમ સ્મિત અને સ્વાભાવિક અભિનયે દર્શકોનું દિલ જીત્યું. થોડા જ વર્ષોમાં તેઓ બોલિવૂડની સૌથી વ્યસ્ત અભિનેત્રીઓમાં સામેલ થઈ ગયાં. નિર્માતા-નિર્દેશકો તેમને રોમેન્ટિક અને પારિવારિક ફિલ્મો માટે પહેલી પસંદ માનવા લાગ્યા. આ ફિલ્મોએ બનાવ્યા સુપરસ્ટાર નીતુ કપૂરે પોતાની કારકિર્દીમાં ‘દીવાર’, ‘ખેલ-ખેલ મેં’, ‘રફૂ ચક્કર’, ‘કભી-કભી’, ‘અમર અકબર એન્થની’, ‘ધરમ-વીર’, ‘જૂઠા કહીં કા’, ‘યારાના’ અને ‘કસ્મે વાદે’ જેવી ઘણી યાદગાર ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. તેમની જોડી સૌથી વધુ રિશી કપૂર સાથે પસંદ કરવામાં આવી હતી. બંનેએ ઘણી સુપરહિટ ફિલ્મો આપી. નીતુનો ચુલબુલો અંદાજ અને સ્ક્રીન પર તેમની ઊર્જા દર્શકોને ખૂબ પસંદ આવતી હતી. આ જ કારણ હતું કે તેઓ પોતાના સમયની સૌથી સફળ અભિનેત્રીઓમાં ગણાવા લાગ્યા. રિશી કપૂર સાથે પહેલી મુલાકાત નીતુ કપૂર અને રિશી કપૂરની પહેલી મુલાકાત ફિલ્મ ‘ઝહરીલા ઇન્સાન’ (1974) ના શૂટિંગ દરમિયાન થઈ હતી. શરૂઆતમાં બંને વચ્ચે નાની-નાની બોલાચાલી થતી હતી. રિશી કપૂરનો સ્વભાવ ગંભીર હતો, જ્યારે નીતુ ખૂબ જ હસમુખ હતા. સાથે કામ કરતાં-કરતાં બંને સારા મિત્રો બન્યા અને આ મિત્રતા ધીમે ધીમે પ્રેમમાં બદલાઈ ગઈ. આ પછી બંનેએ ઘણી ફિલ્મોમાં સાથે કામ કર્યું અને તેમની જોડી દર્શકોની પસંદ બની ગઈ. દોસ્તી પ્રેમમાં બદલાઈ સતત સાથે કામ કરતા રિશી કપૂર અને નીતુ કપૂર એકબીજાને વધુ સારી રીતે સમજવા લાગ્યા. શૂટિંગ દરમિયાન બંને કલાકો સુધી વાતો કરતા હતા. રિશી કપૂર નીતુનું ધ્યાન રાખતા હતા અને તેમના માટે પત્રો અને નાની-નાની ભેટો મોકલતા હતા. ધીમે ધીમે બંનેનો સંબંધ ગાઢ બન્યો. તે સમયમાં તેમની પ્રેમ કહાણી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીની સૌથી ચર્ચિત કહાનીઓમાં સામેલ થઈ ગઈ. બંનેએ સંબંધને ગંભીરતાથી લીધો અને લગ્ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો. ડેટિંગની ખબર પડી તો માતાએ થપ્પડ મારી મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, એક ઇન્ટરવ્યુમાં નીતુ કપૂરે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે તેમની માતાને તેમના અને રિશી કપૂરના સંબંધો વિશે જાણ થઈ ત્યારે તેઓ નારાજ થઈ ગયા હતા. માતાએ તેમને થપ્પડ પણ મારી હતી. તે સમયે પરિવારને તેમની ઓછી ઉંમર અને કારકિર્દીની ચિંતા હતી. બાદમાં બંને પરિવારોએ આ સંબંધને સ્વીકારી લીધો. સમય જતાં મતભેદો દૂર થયા અને લગ્નની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ. લગ્નના દિવસે વર-વધૂ બેહોશ થઈ ગયા હતા 22 જાન્યુઆરી 1980ના રોજ રિશી કપૂર અને નીતુ કપૂર લગ્નના બંધનમાં બંધાયા. આ બોલિવૂડના સૌથી ચર્ચિત લગ્નોમાંથી એક હતું. લગ્નમાં મોટી સંખ્યામાં ફિલ્મી સિતારાઓ હાજર રહ્યા હતા. બાદમાં બંનેએ જણાવ્યું કે લગ્નની વિધિઓ અને ભીડને કારણે તેઓ ખૂબ થાકી ગયા હતા. નીતુનો ભારે લહેંગો અને સતત ચાલી રહેલી વિધિઓ તેમના માટે મુશ્કેલ સાબિત થઈ, જ્યારે રિશી કપૂર પણ ભીડ અને તણાવને કારણે અસ્વસ્થ થઈ ગયા હતા. આ જ કારણે બંને થોડા સમય માટે બેહોશ થઈ ગયા હતા. રિશી કપૂર લગ્ન કરવા માંગતા ન હતા રિશી કપૂરે પોતાની બાયોગ્રાફી ખુલ્લમ ખુલ્લામાં લખ્યું હતું કે એક સમયે તેમને લગ્નથી ડર લાગતો હતો. તેમને લાગતું હતું કે લગ્ન પછી જવાબદારીઓ વધી જશે અને આઝાદી ઓછી થઈ જશે. જોકે, નીતુ કપૂર સાથે તેમનો સંબંધ એટલો મજબૂત હતો કે આખરે તેમણે લગ્ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો. બંનેએ એકબીજાને જીવનસાથી તરીકે પસંદ કર્યા અને ચાર દાયકા સુધી સાથે રહ્યા. તેમનો સંબંધ બોલિવૂડના સૌથી મજબૂત સંબંધોમાંનો એક ગણાય છે. શા માટે લાગ્યું કે લગ્ન પછી કારકિર્દી પ્રભાવિત થઈ ઋષિ કપૂરે પોતાની બાયોગ્રાફી ખુલ્લમ ખુલ્લામાં સ્વીકાર્યું હતું કે લગ્ન પછી તેમને લાગ્યું કે તેમની રોમેન્ટિક હીરોની છબી પર અસર પડી. તેમનું માનવું હતું કે તે સમયે દર્શકો પરિણીત અભિનેતાને પહેલા જેવી રોમેન્ટિક છબીમાં સ્વીકારતા ન હતા. તેમને લાગ્યું કે તેની અસર તેમની કારકિર્દી પર પડી. જોકે, પછીના વર્ષોમાં તેમણે ચરિત્ર ભૂમિકાઓમાં શાનદાર વાપસી કરી અને નવી ઓળખ બનાવી. પરિવાર માટે ફિલ્મોથી અંતર બનાવ્યું લગ્ન પછી નીતુ કપૂરે અભિનયથી લગભગ અંતર બનાવી લીધું. તેઓ પરિવાર અને બાળકોના ઉછેરને પ્રાધાન્ય આપવા માંગતા હતા. તેમણે ફિલ્મોની ચમક-દમક છોડીને ઘર સંભાળવાનો નિર્ણય કર્યો. તે સમયગાળામાં તેમણે બહુ ઓછી ફિલ્મો કરી. નીતુનું માનવું હતું કે બાળકોને સમય આપવો એ તેમની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી હતી. આ જ કારણ હતું કે તેમણે ઘણી મોટી ફિલ્મી ઓફરો પણ ઠુકરાવી દીધી. રણબીર અને રિદ્ધિમાના ઉછેરમાં પૂરો સમય આપ્યો નીતુ કપૂરે પુત્ર રણબીર કપૂર અને પુત્રી રિદ્ધિમા કપૂર સાહનીના ઉછેર પર પૂરું ધ્યાન આપ્યું. તેમણે હંમેશા પ્રયાસ કર્યો કે બાળકોને સામાન્ય વાતાવરણ મળે. પરિવાર તેમના જીવનનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર બની ગયું. રિશી કપૂર પણ વ્યસ્ત કારકિર્દી હોવા છતાં પરિવારને સમય આપવાનો પ્રયાસ કરતા હતા. નીતુએ ઘણી વાર કહ્યું કે માતાની ભૂમિકા તેમના જીવનનો સૌથી સંતોષકારક અનુભવ રહી છે. લાંબા અંતરાલ પછી ફિલ્મોમાં વાપસી લગભગ અઢી દાયકા પછી નીતુ કપૂરે ફિલ્મોમાં વાપસી કરી. 2009માં ‘લવ આજ કલ’માં નાની ભૂમિકા ભજવ્યા પછી, તેમણે 2010માં રિશી કપૂર સાથે ‘દો દૂની ચાર’માં અભિનય કર્યો. આ ફિલ્મમાં તેમના કામની પ્રશંસા થઈ. ત્યારબાદ તેમણે ‘બેશરમ’, ‘જુગ જુગ જીઓ’ અને ‘દાદી કી શાદી’ સહિત ઘણી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. દર્શકોએ તેમની વાપસીનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું. આનાથી સાબિત થયું કે તેમનો અભિનય આજે પણ એટલો જ પ્રભાવશાળી છે. રિશી કપૂરના નિધન પછી સંભાળી નવી જવાબદારીઓ 30 એપ્રિલ 2020ના રોજ ઋષિ કપૂરના નિધન પછી નીતુ કપૂરના જીવનમાં મોટો બદલાવ આવ્યો. તેમણે પોતાને સંભાળ્યા અને પરિવારની તાકાત બનીને સામે આવ્યા. કામ પર ફરીથી ધ્યાન આપ્યું, રિયાલિટી શોમાં જજની ભૂમિકા ભજવી અને ફિલ્મોમાં સક્રિય રહ્યા. મુશ્કેલ સમયગાળા છતાં તેમણે સકારાત્મક વિચારસરણી જાળવી રાખી અને જીવનને નવેસરથી આગળ વધારવાનો સંદેશ આપ્યો. નીતુ કપૂર કહે છે, “કામ પર પાછા ફરવું એવું હતું જાણે કોઈએ મારા ઘા પર મલમ લગાવી દીધો હોય. થોડા સમય માટે હું મારું દુઃખ ભૂલી ગઈ હતી.” આજ પણ દર્શકોની મનપસંદ એક્ટ્રેસ 68મા જન્મદિવસ પર પણ નીતુ કપૂરની લોકપ્રિયતા અકબંધ છે. તે સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય રહે છે અને પરિવારની ઝલક શેર કરતી રહે છે. અભિનય, સાદગી અને સકારાત્મક વ્યક્તિત્વે તેમને અનેક પેઢીઓના દર્શકોના પ્રિય બનાવ્યા છે. બાળ કલાકારથી સફળ એક્ટ્રેસ, પત્ની, માતા અને દમદાર વાપસી કરનાર કલાકાર સુધીની તેમની સફર પ્રેરણાદાયક માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે તેઓ આજે પણ હિન્દી સિનેમાની સૌથી સન્માનિત અભિનેત્રીઓમાં સામેલ છે.