ગ્રીનલેન્ડમાં ટ્રમ્પના વિરોધમાં શનિવારે હજારો લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા. લોકોએ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ગ્રીનલેન્ડ પર કબજાને લઈને આપેલા નિવેદનો પર નારાજગી વ્યક્ત કરી. પ્રદર્શનકારીઓએ ‘ગ્રીનલેન્ડ વેચાણ માટે નથી’ ના નારા લગાવ્યા. બરફીલા રસ્તાઓ વચ્ચે પ્રદર્શનકારીઓ ગ્રીનલેન્ડની રાજધાની નુઉકના ડાઉનટાઉનથી અમેરિકી વાણિજ્ય દૂતાવાસ સુધી પહોંચ્યા. આ દરમિયાન તેમણે રાષ્ટ્રીય ધ્વજ લહેરાવ્યા અને વિરોધી પોસ્ટરો પકડી રાખ્યા. પોલીસના મતે આ અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું પ્રદર્શન માનવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં નુઉકની લગભગ એક-ચતુર્થાંશ વસ્તી સામેલ થઈ. આ જ દરમિયાન અમેરિકાએ યુરોપના 8 દેશો પર 10% ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી દીધી. આ દેશો ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકાના કબજાની ધમકીનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. આનાથી ગ્રીનલેન્ડના લોકોમાં ટ્રમ્પને લઈને ગુસ્સો વધુ વધી ગયો. બીજી તરફ યુરોપિયન યુનિયન (EU) ના સાંસદો અમેરિકા સાથે થયેલા ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટને મંજૂરી આપવાનું રોકવાની તૈયારીમાં છે. યુરોપિયન પીપલ્સ પાર્ટી (EPP) ના અધ્યક્ષ મેનફ્રેડ વેબરે શનિવારે સોશિયલ મીડિયા X પર પોસ્ટ કરીને કહ્યું કે ટ્રમ્પની ગ્રીનલેન્ડ ધમકીઓના કારણે અમેરિકા સાથેના કરારને મંજૂરી આપવી શક્ય નથી. પ્રદર્શનની 6 તસવીરો… EUમાં અમેરિકી ઉત્પાદનો પર 0% ટેરિફને રોકવાની માંગ મેનફ્રેડ વેબરે સોશિયલ મીડિયા પર કહ્યું કે EPP વેપાર કરારની તરફેણમાં હતું, પરંતુ ટ્રમ્પની ગ્રીનલેન્ડ ધમકીઓના કારણે હવે મંજૂરી શક્ય નથી. તેમણે અમેરિકી ઉત્પાદનો પર 0% ટેરિફને રોકવાની વાત કરી. યુરોપિયન સંસદના અન્ય જૂથો પણ કરારને સ્થગિત કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો નિર્ણય અંગે સહમતિ બને છે, તો કરાર અટકી શકે છે. ટ્રેડ વોરથી બચવા માટે EUએ અમેરિકા સાથે કરાર કર્યો હતો EU-US વેપાર કરાર યુરોપિયન કમિશનના અધ્યક્ષ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન દ્વારા ગયા વર્ષે નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. આ કરાર આંશિક રીતે લાગુ થઈ ચૂક્યો છે, પરંતુ તેને યુરોપિયન સંસદ તરફથી અંતિમ મંજૂરી મળવી હજુ બાકી છે. જો EPP ના સાંસદો વામપંથી પક્ષો સાથે તેના વિરોધમાં ઊભા રહે છે, તો તેમની પાસે એટલી સંખ્યા હોઈ શકે છે કે તેઓ આ કરારની મંજૂરીને ટાળી દે અથવા સંપૂર્ણપણે રોકી દે. આ વેપાર સોદા હેઠળ મોટાભાગની યુરોપિયન વસ્તુઓ પર અમેરિકા 15% ટેરિફ લગાવવા સંમત થયું હતું. તેના બદલામાં EU એ અમેરિકન ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો અને કેટલાક કૃષિ ઉત્પાદનો પર શુલ્ક સમાપ્ત કરવાનું વચન આપ્યું હતું. ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને આ કરાર અમેરિકા સાથેના વેપાર યુદ્ધથી બચવા માટે કર્યો હતો. જોકે, ગ્રીનલેન્ડને લઈને ટ્રમ્પના તાજેતરના વલણે આ કરારને રાજકીય સંકટમાં મૂકી દીધો છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને ટ્રમ્પના નિવેદનોને અસ્વીકાર્ય ગણાવ્યા. યુરોપિયન દેશોએ કહ્યું કે ગ્રીનલેન્ડની સાર્વભૌમત્વનું સન્માન થવું જોઈએ અને સહયોગીઓને ધમકી આપવી ન જોઈએ. EU પર 15% અમેરિકી ટેરિફ લાગુ છે અમેરિકાએ યુરોપિયન યુનિયન પર 15% ટેરિફ લાદ્યો છે. ટ્રમ્પે અગાઉ EU પર 30% ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી. જોકે, સ્ટીલ, કોપર અને એલ્યુમિનિયમના સામાન પર કોઈ રાહત મળશે નહીં અને તેના પર ટેરિફનો દર 50% જ રહેશે. EU આગામી 3 વર્ષમાં અમેરિકા પાસેથી 750 બિલિયન ડોલર, એટલે કે લગભગ 64 લાખ કરોડ રૂપિયાની ઊર્જા ખરીદશે. આ સાથે જ EU અમેરિકામાં 600 બિલિયન ડોલર એટલે કે 51 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરશે. આ રોકાણ અમેરિકાના ફાર્મા, ઓટો અને ડિફેન્સ સેક્ટરમાં થશે. ટ્રમ્પે 8 યુરોપિયન દેશો પર 10% ટેરિફ લગાવ્યો અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુરોપના 8 દેશો પર 10% ટેરિફ લગાવ્યો છે. આ દેશો ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકાના કબજાની ધમકીનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. ટ્રમ્પે શનિવારે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં કહ્યું કે ડેનમાર્ક, નોર્વે, સ્વીડન, ફ્રાન્સ, જર્મની, યુનાઇટેડ કિંગડમ, નેધરલેન્ડ અને ફિનલેન્ડ ટેરિફના દાયરામાં આવશે. આના પર 1 ફેબ્રુઆરીથી ટેરિફ લાગુ થશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો ગ્રીનલેન્ડને લઈને અમેરિકા સાથે કોઈ સમજૂતી નહીં થાય, તો 1 જૂનથી આ ટેરિફ વધારીને 25% કરી દેવામાં આવશે. આ પહેલા ટ્રમ્પે શુક્રવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં એક બેઠક દરમિયાન આ દેશો પર ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી. ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો ટ્રમ્પે પોસ્ટમાં ‘ગ્રીનલેન્ડની સંપૂર્ણ અને પૂરી ખરીદી’ માટે ડીલની વાત કહી છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નિર્ધારિત સમય સુધી સમજૂતી ન થવા પર ટેરિફ વધારવામાં આવશે. ટ્રમ્પે લખ્યું- અમે ઘણા વર્ષો સુધી ડેનમાર્ક, યુરોપિયન યુનિયનના તમામ દેશો અને કેટલાક અન્ય દેશોને સબસિડી આપી છે. અમે તેમની પાસેથી ટેરિફ કે કોઈપણ પ્રકારનો કોઈ ટેક્સ લીધો નથી. હવે સદીઓ પછી સમય આવી ગયો છે કે ડેનમાર્ક બદલામાં કંઈક પાછું આપે કારણ કે હવે વિશ્વ શાંતિ દાવ પર છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ચીન અને રશિયા ગ્રીનલેન્ડને હસ્તગત કરવા માંગે છે અને ડેનમાર્ક ઈચ્છે તો પણ તેને રોકી શકશે નહીં. હાલમાં ત્યાં સુરક્ષાના નામે માત્ર બે ડોગ સ્લેજ (કૂતરાઓ દ્વારા ખેંચાતી ગાડી) છે. આ રમતમાં માત્ર અમેરિકા જ સફળતાપૂર્વક દખલ કરી શકે છે. ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકા છેલ્લા 150 વર્ષથી ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે અને ઘણા રાષ્ટ્રપતિઓએ તેના પ્રયાસો કર્યા, પરંતુ ડેનમાર્કે દર વખતે ઇનકાર કર્યો. હાલમાં આ ટેરિફ પર યુરોપિયન દેશો તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવી નથી. ટ્રમ્પે કહ્યું- સંધિ કે લીઝ નહીં, ગ્રીનલેન્ડ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જોઈએ છે ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે રશિયન અને ચીની જહાજોની હાજરીને કારણે ગ્રીનલેન્ડ અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. તેમણે ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સને જણાવ્યું હતું કે માત્ર સંધિ કે લીઝથી કામ નહીં ચાલે, પરંતુ સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જોઈએ. આનાથી વધુ સુવિધાઓ મળશે. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તા કેરોલિન લેવિટે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે તેમની ટીમ ગ્રીનલેન્ડ પર નિયંત્રણ મેળવવાના ઘણા રસ્તાઓ શોધી રહી છે, જેમાં સૈન્ય બળનો ઉપયોગ પણ સામેલ છે. અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે પણ ચેતવણી આપી છે કે જો ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષાને ગંભીરતાથી લેવામાં નહીં આવે તો અમેરિકાને ‘કંઈક કરવું જ પડશે’. ખાસ ભૌગોલિક સ્થિતિ: ગ્રીનલેન્ડની ભૌગોલિક સ્થિતિ ખૂબ જ ખાસ છે. એ ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપની વચ્ચે, એટલે કે એટલાન્ટિક મહાસાગરની બરાબર મધ્યમાં આવેલું છે. આ જ કારણથી એને મિડ-એટલાન્ટિક ક્ષેત્રમાં એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન માનવામાં આવે છે. વ્યૂહાત્મક સૈન્ય મહત્ત્વ: ગ્રીનલેન્ડ યુરોપ અને રશિયા વચ્ચે સૈન્ય અને મિસાઈલ દેખરેખ માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. અહીં અમેરિકાનો થુલે એર બેઝ પહેલેથી જ છે, જે મિસાઈલ ચેતવણી અને રશિયન/ચીની હિલચાલ પર નજર રાખવા માટે જરૂરી છે. ચીન અને રશિયા પર નજર: આર્કટિક ક્ષેત્રમાં રશિયા અને ચીનની ગતિવિધિઓ વધી રહી છે. ગ્રીનલેન્ડ પર પ્રભાવ હોવાથી અમેરિકા આ વિસ્તારમાં પોતાની ભૂ-રાજકીય પકડ મજબૂત રાખવા માગે છે. કુદરતી સંસાધનો: ગ્રીનલેન્ડમાં દુર્લભ ખનિજો, તેલ, ગેસ અને રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સના મોટા ભંડાર હોવાનું મનાય છે, જેનું ભવિષ્યમાં આર્થિક અને તકનીકી મહત્ત્વ ખૂબ વધારે છે. ચીન તેમનું 70-90% ઉત્પાદન નિયંત્રિત કરે છે, તેથી અમેરિકા પોતાની નિર્ભરતા ઓછી કરવા માગે છે. નવા દરિયાઈ વ્યાપારી માર્ગો: ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે આર્કટિકનો બરફ પીગળી રહ્યો છે, જેનાથી નવા શિપિંગ રૂટ્સ ખૂલી રહ્યા છે. ગ્રીનલેન્ડનું નિયંત્રણ અમેરિકાને આ રૂટ્સ પર પ્રભુત્વ અને આર્કટિક ક્ષેત્રમાં રશિયા-ચીનની પ્રગતિ રોકવામાં મદદ કરશે. અમેરિકી સુરક્ષા નીતિ: અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડને પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની “ફ્રન્ટ લાઇન” માને છે. ત્યાં પ્રભાવ વધારીને તે ભવિષ્યનાં સંભવિત જોખમોને પહેલાંથી જ રોકવા માગે છે.