કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ કહ્યું છે કે અમેરિકાના પ્રભુત્વવાળી વૈશ્વિક વ્યવસ્થા હવે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. તેમણે મંગળવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના દાવોસમાં યોજાઈ રહેલા વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) માં આ વાત કહી. તેમણે કહ્યું, “દુનિયા કોઈ બદલાવ તરફ નહીં, પરંતુ તૂટવા તરફ આગળ વધી રહી છે. હવે જૂની સિસ્ટમ પાછી ફરવાની નથી.” કાર્નીએ કહ્યું કે નિયમો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અનુસાર ચાલતી દુનિયાની જે વાત કરવામાં આવે છે, તે ખરેખર ક્યારેય સંપૂર્ણપણે સાચી રહી નથી. દુનિયા હંમેશાથી તાકાત અને પોતાના હિતો અનુસાર ચાલી છે. કાર્નીએ સ્વીકાર્યું કે જૂની વૈશ્વિક સિસ્ટમથી કેનેડાને ફાયદો થયો. પરંતુ તેમના મતે હવે આ વ્યવસ્થા ટકાઉ રહી નથી. કાર્ની બોલ્યા- ટેરિફને હથિયાર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે કાર્નીએ કહ્યું કે નવી વાસ્તવિકતા એ છે કે શક્તિશાળી દેશો પોતાના હિતો સાધવા માટે આર્થિક સંબંધોનો ઉપયોગ દબાણ બનાવવા માટે કરી રહ્યા છે. તેમના મતે, ટેરિફને હથિયાર બનાવીને દબાણ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, નાણાકીય સિસ્ટમ દ્વારા દેશોને મજબૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે અને સપ્લાય ચેઇનની નબળાઈઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કાર્નીએ કહ્યું કે તાજેતરના વર્ષોમાં આવેલા આર્થિક અને રાજકીય સંકટોએ દર્શાવ્યું છે કે જરૂરિયાત કરતાં વધુ વૈશ્વિક નિર્ભરતા કોઈપણ દેશ માટે ખતરનાક બની શકે છે. કેનેડા માટે રણનીતિ બદલવી જરૂરી કાર્નીએ ચેતવણી આપી હતી કે હવે એવું માની લેવું ખોટું છે કે માત્ર જૂના ગઠબંધનો જ સુરક્ષા અને સમૃદ્ધિની ગેરંટી છે. તેમણે કહ્યું, “જ્યારે પરસ્પર જોડાણ જ તમને બીજાના દબાણમાં લાવી દે, ત્યારે તમે પરસ્પર ફાયદાના જૂઠાણામાં રહી શકતા નથી.” કાર્નીએ કહ્યું કે કેનેડાએ એવી નીતિ અપનાવવી પડશે, જે સિદ્ધાંતો પર પણ આધારિત હોય અને જમીન પર કામ પણ કરે. આ અંતર્ગત, ઘરેલું ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા અને કોઈ એક દેશ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે વ્યાપારી ભાગીદારોમાં વિવિધતા લાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. વૈશ્વિક સંસ્થાઓ નબળી પડી, દેશો પોતે તૈયાર રહે કાર્નીએ કહ્યું કે વિશ્વ વેપાર સંગઠન અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જેવી બહુપક્ષીય સંસ્થાઓ નબળી પડી છે. આવી સ્થિતિમાં, દેશોએ હવે પોતાની સુરક્ષા, ઊર્જા અને ખાદ્ય જરૂરિયાતો માટે પોતે જ તૈયાર રહેવું પડશે. તેમણે કહ્યું, “જે દેશ પોતાને ખવડાવી શકતો નથી, ઊર્જા આપી શકતો નથી અને પોતાનો બચાવ કરી શકતો નથી, તેની પાસે બહુ ઓછા વિકલ્પો હોય છે.” ફ્રાન્સે પણ શક્તિશાળી દેશોની ટીકા કરી હતી આ પહેલાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને પણ મંગળવારે વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમની બેઠકને સંબોધિત કરી હતી. આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે દુનિયા એવા સમયગાળા તરફ આગળ વધી રહી છે, જ્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ કચડાઈ રહ્યા છે. મેક્રોને કહ્યું કે આવી દુનિયા ખતરનાક છે, જ્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું કોઈ મહત્વ રહેતું નથી. જ્યાં શક્તિશાળી દેશો જે ઈચ્છે તે કરે છે અને નબળા દેશોને મજબૂરીમાં બધું સહન કરવું પડે છે. તેમણે અમેરિકા પર આરોપ લગાવ્યો કે તેની વેપાર નીતિઓ યુરોપને નબળું પાડવા અને પ્રાદેશિક સાર્વભૌમત્વ વિરુદ્ધ કામ કરી રહી છે. મેક્રોને કહ્યું કે આજે દુનિયા અસ્થિર થતી જઈ રહી છે. સુરક્ષાના મામલે પણ અને અર્થતંત્રના મામલે પણ. તેમણે કહ્યું કે 2024માં દુનિયાના ઘણા ભાગોમાં યુદ્ધ ચાલી રહ્યા છે અને ઘણા દેશોમાં લોકશાહી નબળી પડીને તાનાશાહી તરફ આગળ વધી રહી છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ 2026 શા માટે ખાસ છે વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ 2026નું આયોજન 19 થી 23 જાન્યુઆરી સુધી સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના દાવોસમાં થઈ રહ્યું છે. આ વર્ષની બેઠકની થીમ છે ‘A Spirit of Dialogue’ એટલે કે ‘સંવાદની ભાવના’. આ બેઠકમાં 130 થી વધુ દેશોના લગભગ 3,000 પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. જેમાં 60 થી વધુ દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને સરકારના વડાઓ, G7 દેશોના નેતાઓ, લગભગ 850 મોટા CEO અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના વડાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષે WEF ની ચર્ચા એટલા માટે વધુ છે કારણ કે દુનિયા એકસાથે અનેક સંકટોમાંથી પસાર થઈ રહી છે. યુદ્ધ, ટેરિફ વોર, વૈશ્વિક મંદીની આશંકા, જળવાયુ સંકટ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા તકનીકી બદલાવોએ સરકારો અને કંપનીઓ બંનેને નવા નિર્ણયો લેવા મજબૂર કર્યા છે. દાવોસને એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે અહીં થતી વાતચીત અને બેઠકોની અસર આવનારા વર્ષોની વૈશ્વિક નીતિ અને બજારો પર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. ભારત અને ગ્લોબલ સાઉથ દેશો માટે પણ આ મંચ અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે અહીં રોકાણ, સપ્લાય ચેઇન અને વિકાસ સંબંધિત મોટા નિર્ણયો પર ચર્ચા થાય છે. દાવોસમાં ભારતની વધતી હાજરી એ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક શક્તિનું સંતુલન ધીમે ધીમે બદલાઈ રહ્યું છે.