અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ ગાઝા ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’માં 8 ઇસ્લામિક દેશોએ જોડાવા પર સહમતિ દર્શાવી છે. આ દેશોમાં કતાર, તુર્કીયે, ઇજિપ્ત, જોર્ડન, ઇન્ડોનેશિયા, પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)નો સમાવેશ થાય છે. ANIના રિપોર્ટ અનુસાર, આ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓએ કતારની રાજધાની દોહામાં સંયુક્ત નિવેદન દ્વારા તેની જાહેરાત કરી. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તમામ દેશોએ સંયુક્ત નિર્ણય લીધો છે. દરેક દેશ પોતાની કાનૂની અને જરૂરી પ્રક્રિયાઓ હેઠળ તેમાં જોડાવા સંબંધિત દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર કરશે. બોર્ડ ઓફ પીસ શું છે? ટ્રમ્પે પહેલીવાર ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બર 2025માં ગાઝા યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાની યોજના રજૂ કરતા આ બોર્ડનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. રોઇટર્સ અનુસાર, અમેરિકાએ લગભગ 60 દેશોને આ બોર્ડમાં જોડાવા માટે આમંત્રણ મોકલ્યું છે. ગયા અઠવાડિયે વિશ્વના નેતાઓને મોકલવામાં આવેલા આમંત્રણમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ બોર્ડની ભૂમિકા માત્ર ગાઝા પૂરતી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ તે વૈશ્વિક સ્તરે સંઘર્ષોને ઉકેલવામાં પણ કામ કરશે. મોકલાયેલા એક મુસદ્દા ચાર્ટરમાં કહેવાયું છે કે જે દેશો ત્રણ વર્ષથી વધુ સમય સુધી આ બોર્ડના સભ્ય બનવા માગે છે, તેમને 1 અબજ ડોલરનું યોગદાન આપવું પડશે. ટ્રમ્પનો દાવો- પુતિન ગાઝા પીસ બોર્ડમાં સામેલ થશે ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ગાઝા પીસ બોર્ડમાં સામેલ થવા સંમત થયા છે. તેમણે આ નિવેદન સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ દરમિયાન આપ્યું હતું. પત્રકારો સાથે વાતચીતમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે પુતિનને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું અને તેમણે તેનો સ્વીકાર કરી લીધો છે. બીજી તરફ પુતિને કહ્યું છે કે બોર્ડમાં ઔપચારિક ભાગીદારી પર અંતિમ નિર્ણય વ્યૂહાત્મક ભાગીદારોની સલાહ લીધા પછી જ લેવામાં આવશે. વ્હાઇટ હાઉસ અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં લગભગ 50 દેશોને આ બોર્ડમાં સામેલ થવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે, જેમાંથી 35થી વધુ દેશોએ પોતાની સંમતિ આપી દીધી છે. ગાઝા પીસ બોર્ડને રશિયા 1 અબજ ડોલર આપશે રશિયાએ ગાઝા પીસ બોર્ડને 1 અબજ ડોલર આપવાની ઓફર કરી છે. રાષ્ટ્રપતિ પુતિને કહ્યું કે ભલે બોર્ડમાં તેની ઔપચારિક ભાગીદારી પર અંતિમ નિર્ણય ન થયો હોય, પરંતુ તે 1 અબજ ડોલર આપવા પર વિચાર કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આ પૈસા તે રશિયન સંપત્તિમાંથી લઈ શકાય છે, જેને અમેરિકાએ અગાઉની સરકાર દરમિયાન ફ્રીઝ કરી દીધી હતી. 2022માં યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશોએ રશિયા પર આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવ્યા હતા. આ જ પ્રતિબંધો હેઠળ અમેરિકા અને યુરોપમાં રશિયાની સેન્ટ્રલ બેંક અને સરકારી ફંડ સાથે જોડાયેલી અબજો ડોલરની સંપત્તિઓને ફ્રીઝ કરી દેવામાં આવી હતી. આ પૈસા પર રશિયાની માલિકી હક તો રહે છે, પરંતુ તે અમેરિકી મંજૂરી વિના તેનો ઉપયોગ કરી શકતો નથી. પુતિન હવે આ જ ફ્રીઝ કરેલી સંપત્તિમાંથી ગાઝા પીસ બોર્ડને 1 અબજ ડોલર આપવાની વાત કરી રહ્યા છે. ગાઝા પીસ પ્લાન બીજા તબક્કામાં પહોંચ્યો યુદ્ધવિરામ પછી ગાઝા પીસ પ્લાન હવે બીજા તબક્કામાં પહોંચી ગયો છે. ટ્રમ્પે ગાઝાના વહીવટ અને પુનર્નિર્માણ માટે નેશનલ કમિટી ફોર ધ એડમિનિસ્ટ્રેશન ઓફ ગાઝા (NCAG)ની રચનાની જાહેરાત કરી છે. આ કમિટીની દેખરેખ રાખવા, ભંડોળ એકત્ર કરવા જેવા કાર્યો માટે ટ્રમ્પે ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ (શાંતિ બોર્ડ)ની રચના કરી છે. ટ્રમ્પ પોતે તેની અધ્યક્ષતા કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત ગાઝા એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડ પણ બનાવવામાં આવ્યું છે. ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની ઓફિસે ગયા અઠવાડિયે કહ્યું હતું કે ગાઝા માટે બનાવવામાં આવેલા નવા વહીવટી બોર્ડની જાહેરાત અમેરિકાએ ઇઝરાયલ સાથે વાતચીત કર્યા વિના કરી છે. ઇઝરાયલનું કહેવું છે કે આ નિર્ણય તેની સરકારી નીતિ વિરુદ્ધ છે. ઇઝરાયલને ટ્રમ્પના પીસ બોર્ડથી નારાજગી ઇઝરાયલ ટ્રમ્પના પીસ બોર્ડને લઈને નારાજગી વ્યક્ત કરી ચૂક્યું છે. નેતન્યાહુની ઓફિસ અનુસાર, વિદેશ મંત્રી ગિડોન સાર આ મુદ્દાને અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો સમક્ષ ઉઠાવશે. જોકે, એ જણાવવામાં આવ્યું નથી કે બોર્ડનો કયો ભાગ ઇઝરાયલને વાંધાજનક લાગી રહ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, મુખ્ય સમસ્યા તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હાકાન ફિદાનને સામેલ કરવાથી છે. તુર્કીને હમાસનો સમર્થક માનવામાં આવે છે અને ઇઝરાયલ સાથે તેના સંબંધો તણાવપૂર્ણ છે. તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રજબ તૈયબ એર્દોગને ઇઝરાયલની ગાઝા કાર્યવાહીની સખત ટીકા કરી છે. ઇઝરાયલનું કહેવું છે કે આવા દેશોને ગાઝાના વહીવટમાં સામેલ કરવા જોઈએ નહીં. ઇઝરાયલના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન-ગવીરે નેતન્યાહુના નિવેદનનું સમર્થન કરતા કહ્યું કે ગાઝાને ‘કાર્યકારી બોર્ડ’ની જરૂર નથી, પરંતુ હમાસને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવાની અને મોટા પાયે સ્વયં સ્થળાંતર કરવાની જરૂર છે. પીસ બોર્ડના દરેક સભ્યની પોતાની નિશ્ચિત જવાબદારી હશે વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું કે એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડનો દરેક સભ્ય ગાઝાની સ્થિરતા અને લાંબા ગાળાની સફળતા સાથે સંકળાયેલા એક નિશ્ચિત પોર્ટફોલિયોની જવાબદારી સંભાળશે. આમાં શાસન ક્ષમતા વધારવી, પ્રાદેશિક સંબંધો, પુનર્નિર્માણ, ભંડોળ અને મૂડી એકત્ર કરવી શામેલ છે. વ્હાઇટ હાઉસ અનુસાર, આવનારા અઠવાડિયામાં બોર્ડ ઓફ પીસ અને ગાઝા એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડના વધુ સભ્યોની જાહેરાત કરવામાં આવશે. NCAG ડો. અલી શાથના નેતૃત્વમાં કામ કરશે. ડો. શા’થ એક ટેકનિકલ નિષ્ણાત (ટેકનોક્રેટ) છે. અમેરિકી અધિકારીઓ અનુસાર, અલી શાથ ગાઝામાં મૂળભૂત જાહેર સેવાઓ (જેમ કે પાણી, વીજળી, આરોગ્ય અને શિક્ષણ) પુનઃસ્થાપિત કરવા, નાગરિક સંસ્થાઓને મજબૂત કરવા અને રોજિંદા જીવનને સ્થિર કરવાની જવાબદારી સંભાળશે. રિપોર્ટ- કાયમી સભ્યપદ મેળવવા માટે દેશોએ એક અબજ ડોલર આપવા પડશે ટ્રમ્પના પ્રસ્તાવિત ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’માં સભ્યપદને લઈને એક નવો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. બ્લૂમબર્ગ ન્યૂઝે શનિવારે અહેવાલ આપ્યો કે બોર્ડના ડ્રાફ્ટ ચાર્ટરમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે દેશોને કાયમી સભ્યપદ મેળવવા માટે પહેલા વર્ષમાં $1 બિલિયન (એક અબજ ડોલર)ની ફી ચૂકવવી પડશે. ટ્રમ્પ નક્કી કરશે કે કયા દેશને સભ્ય બનવાનું આમંત્રણ મળશે. સામાન્ય સભ્યપદ 3 વર્ષનું હશે, જેને પછીથી રિન્યુ કરી શકાય છે. જો કોઈ દેશ ચાર્ટર લાગુ થયાના પહેલા વર્ષમાં $1 બિલિયનથી વધુ (એક અબજ ડોલર) રોકડ ભંડોળ આપે છે, તો તેની 3 વર્ષની સમય મર્યાદા લાગુ પડશે નહીં એટલે કે કાયમી સભ્યપદ મળી જશે. ભંડોળનો ઉપયોગ બોર્ડના ખર્ચાઓ માટે થશે, પરંતુ ક્યાં-કેવી રીતે ખર્ચ થશે, તેની સ્પષ્ટ વિગત નથી. વ્હાઇટ હાઉસે બ્લૂમબર્ગના અહેવાલને ગેરમાર્ગે દોરનારો ગણાવ્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું, ‘આ ગેરમાર્ગે દોરનારો અહેવાલ છે. બોર્ડ ઓફ પીસમાં જોડાવા માટે કોઈ ન્યૂનતમ સભ્યપદ ફી નથી. આ ફક્ત તે ભાગીદાર દેશોને કાયમી સભ્યપદની ઓફર છે જે શાંતિ, સુરક્ષા અને સમૃદ્ધિ પ્રત્યે ઊંડી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.’ ગાઝામાં પેનલ બનાવીને વિકાસની તૈયારી આ પહેલમાં ‘ટ્રમ્પ ઇકોનોમિક ડેવલપમેન્ટ પ્લાન’ પણ સામેલ છે. આ અંતર્ગત મિડલ ઇસ્ટમાં આધુનિક ‘મિરેકલ સિટીઝ’ વિકસાવવા સાથે સંકળાયેલા નિષ્ણાતોની પેનલ બનાવીને ગાઝાના પુનર્નિર્માણ અને વિકાસની યોજના તૈયાર કરવામાં આવશે. યોજના અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય સમૂહો પાસેથી રોકાણ અને વિકાસ સાથે સંકળાયેલા પ્રસ્તાવો લેવામાં આવશે. તેમનો હેતુ સુરક્ષા અને શાસન વ્યવસ્થાને મજબૂત કરતા રોકાણ આકર્ષિત કરવાનો અને રોજગારની તકો ઊભી કરવાનો છે. આ સાથે જ એક વિશેષ આર્થિક ક્ષેત્ર બનાવવાનો પ્રસ્તાવ પણ છે, જેમાં ભાગ લેનાર દેશો સાથે ટેરિફ અને એક્સેસ રેટ નક્કી કરવામાં આવશે. યોજનામાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે ગાઝામાંથી કોઈને જબરદસ્તીથી કાઢવામાં આવશે નહીં. જે લોકો જવા માંગે છે, તેઓ જઈ શકશે અને પાછા ફરવા માંગે તો તેમને પાછા ફરવાની આઝાદી હશે. યોજના મુજબ, લોકોને ગાઝામાં જ રહેવા અને બહેતર ભવિષ્ય બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે.