અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે કહ્યું કે ચીન, કેનેડાને એક વર્ષની અંદર જ ખાઈ જશે. ખરેખરમાં, કેનેડાના PM માર્ક કાર્ની ટ્રમ્પના ‘ગોલ્ડન ડોમ’ મિસાઈલ પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પ તેનાથી નારાજ થઈ ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે કેનેડા આપણા બદલે ચીન સાથે મિત્રતા વધારી રહ્યું છે, જે તેને પહેલા જ વર્ષમાં બરબાદ કરી દેશે. કેનેડા પર આરોપ લગાવતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે તે ઉત્તર અમેરિકાની સુરક્ષા માટે જોખમી છે. કેનેડિયન વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ 13 જાન્યુઆરીથી 17 જાન્યુઆરી સુધી ચીનની યાત્રા કરી અને ત્યાં વેપાર કરારો કર્યા. આમાં કેનેડિયન કૃષિ ઉત્પાદનો પર ટેરિફ ઘટાડવા અને ચીની ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ક્વોટાનો સમાવેશ થાય છે. ટ્રમ્પ તેનાથી નારાજ હોવાનું કહેવાય છે. ટ્રમ્પ બોલ્યા- કેનેડા અમેરિકાના કારણે જીવતું છે ટ્રમ્પે ગુરુવારે દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) પર કહ્યું હતું કે કેનેડાને અમેરિકાથી ઘણા ફાયદા મળે છે, તેમને આપણા આભારી હોવા જોઈએ. ટ્રમ્પે કાર્નીને સીધા સંબોધન કરતા કહ્યું કેનેડિયન પીએમને ખબર હોવી જોઈએ કે તેમનો દેશ અમેરિકાના કારણે જીવતો છે. આગળ જ્યારે તેઓ નિવેદન આપે ત્યારે આ વાત યાદ રાખે. ખરેખરમાં ટ્રમ્પ, કાર્નીના એક નિવેદનથી નારાજ થઈ ગયા હતા. કાર્નીએ 20 જાન્યુઆરીએ દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમમાં કહ્યું હતું કે અમેરિકાના પ્રભુત્વવાળી વૈશ્વિક વ્યવસ્થા હવે સમાપ્ત થઈ ચૂકી છે. કાર્ની બોલ્યા- અમે જાતે સમૃદ્ધ થઈ રહ્યા છે કાર્નીએ 22 જાન્યુઆરીએ ફરી ટ્રમ્પને સણસણતો જવાબ આપ્યો. તેમણે કહ્યું- કેનેડા અને અમેરિકાએ અર્થતંત્ર અને સુરક્ષામાં શાનદાર ભાગીદારી નિભાવી છે. પરંતુ કેનેડા, અમેરિકાની દયા પર નથી ચાલી રહ્યું. કેનેડા પોતાના કેનેડિયન હોવાને કારણે સમૃદ્ધ થઈ રહ્યું છે. કાર્નીના આ નિવેદન પછી ટ્રમ્પે કેનેડા પાસેથી ગાઝા ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’માં સામેલ થવાનું આમંત્રણ પણ પાછું ખેંચી લીધું. પહેલા પણ સામ-સામે આવી ચૂક્યા છે ટ્રમ્પ-કાર્ની માર્ક કાર્ની અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે વધતો તણાવ નવો નથી. પહેલા પણ બંને નેતાઓ ઘણા મુદ્દાઓ પર સામ-સામે આવી ચૂક્યા છે. ગયા અઠવાડિયે ગ્રીનલેન્ડને લઈને કાર્નીએ ટ્રમ્પને ખુલ્લી ચેતવણી આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે ગ્રીનલેન્ડના ભવિષ્યનો નિર્ણય અમેરિકા કરી શકે નહીં અને આ અધિકાર ફક્ત ગ્રીનલેન્ડ અને ડેનમાર્કનો છે. કાર્નીએ તે સમયે અમેરિકા સહિત નાટોના તમામ સહયોગી દેશોને પોતાની જવાબદારીઓનું સન્માન કરવાની અપીલ કરી હતી અને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કેનેડા ડેનમાર્કની સાર્વભૌમત્વ સાથે ઊભું છે. કેનેડાને અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનાવવા માંગે છે ટ્રમ્પ ટ્રમ્પ ઘણી વાર કેનેડાને અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનાવવાની વાત કહી ચૂક્યા છે. કાર્નીએ ગયા વર્ષે મે મહિનામાં ટ્રમ્પ સાથે વ્હાઇટ હાઉસમાં મુલાકાત કરી હતી. આ દરમિયાન કાર્નીએ ટ્રમ્પને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે કેનેડા વેચાઉ નથી. ખરેખરમાં, બેઠક દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે જો કેનેડા અમેરિકામાં સામેલ થાય છે તો ત્યાંના લોકોને ઓછો ટેક્સ, સારી સુરક્ષા અને સારી સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ મળશે. આના પર કાર્નીએ ટ્રમ્પને જવાબ આપતા કહ્યું કે જેમ રિયલ એસ્ટેટમાં કેટલીક જગ્યાઓ ક્યારેય વેચાણ માટે હોતી નથી, તેમ કેનેડા પણ ક્યારેય વેચાઉ નથી. તેમણે કહ્યું કે જે ઇમારતમાં તેઓ બેઠા છે અથવા બકિંગહામ પેલેસ જેવી જગ્યાઓ ક્યારેય વેચવામાં આવતી નથી, તે જ રીતે કેનેડા પણ ન ક્યારેય વેચાશે અને ન ક્યારેય વેચવામાં આવશે. કાર્નીએ એ પણ કહ્યું હતું કે કેનેડાવાસીઓની વિચારસરણી આ મુદ્દે બદલાશે નહીં અને કેનેડા ક્યારેય અમેરિકાનો ભાગ બનશે નહીં. કેનેડા અમેરિકા પર પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડી રહ્યું છે કેનેડાએ અમેરિકા પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના પ્રયાસો શરૂ કરી દીધા હતા. તેઓ હવે ચીન સાથે વેપાર વધારવા પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા છે. કેટલાક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે અમેરિકા તરફથી કેનેડા પર સીધો સૈન્ય હુમલો થવો મુશ્કેલ છે, પરંતુ આર્થિક દબાણ લાદી શકાય છે. કાર્લેટન યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર સ્ટેફની કાર્વિને કહ્યું કે અમેરિકા હવે પહેલા કરતા વધુ સરળતાથી કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે વેનેઝુએલાના તેલ સંસાધનો પર ટ્રમ્પના પ્રભુત્વ પછી તે સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકા વેસ્ટર્ન હેમિસ્ફિયરમાં પોતાનું વર્ચસ્વ વધારવા માટે વધુ આક્રમક બની શકે છે. કેનેડા અને ચીને વેપાર, ઊર્જા સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં કરારો કર્યા કેનેડિયન વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની 13 જાન્યુઆરીથી 17 જાન્યુઆરી સુધી ચીનની મુલાકાતે ગયા હતા. આ ચાર દિવસની સત્તાવાર મુલાકાત હતી, જેમાં તેમણે બેઇજિંગમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે મુલાકાત કરી અને 16 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ વેપાર કરારની જાહેરાત કરવામાં આવી. આ 2017 પછી કોઈ કેનેડિયન વડાપ્રધાનની પ્રથમ મુખ્ય મુલાકાત હતી. તેનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઘટાડવાનો, વેપાર, ઊર્જા અને કૃષિ ક્ષેત્રોમાં નવી ભાગીદારી બનાવવાનો હતો. તેને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો ભાગ ગણાવવામાં આવ્યો. આ કરાર હેઠળ, કેનેડાએ ચીની ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) પર લાગુ 100% ટેરિફ ઘટાડીને 6.1% (મોસ્ટ-ફેવર્ડ-નેશન રેટ) કર્યો છે. હાલમાં, વાર્ષિક માત્ર 49,000 વાહનો સુધી મર્યાદિત ક્વોટા લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. શું છે ટ્રમ્પનો ગોલ્ડન ડોમ પ્રોજેક્ટ, જેનો કેનેડિયન PMએ વિરોધ કર્યો અમેરિકાએ ઇઝરાયેલના આયર્ન ડોમ મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમની જેમ પોતાનું ડિફેન્સ સિસ્ટમ ગોલ્ડન ડોમ બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. ટ્રમ્પે પોતાના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતના એક અઠવાડિયા પછી જ ગોલ્ડન ડોમ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી હતી. આ પ્રોજેક્ટ લગભગ 175 અબજ ડોલર (લગભગ 14-15 લાખ કરોડ રૂપિયા)નો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ગોલ્ડન મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે 1200થી વધુ સેટેલાઇટ્સ લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી છે. તેની મદદથી અમેરિકા દુશ્મન મિસાઇલોને આકાશમાં જ શોધીને તેમને નષ્ટ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આમાં 400 થી 1000 સેટેલાઇટ્સ દુશ્મન મિસાઇલોની ઓળખ અને ટ્રેકિંગ માટે તહેનાત કરવામાં આવશે. જ્યારે, લગભગ 200 ઇન્ટરસેપ્ટર સેટેલાઇટ્સ તે મિસાઇલોને આકાશમાં જ તોડી પાડવા માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ ડિફેન્સ સિસ્ટમ દુનિયાના કોઈપણ ભાગમાંથી લોન્ચ થતી મિસાઇલોને રોકવામાં સક્ષમ હશે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ગોલ્ડન ડોમ આકાશમાંથી થયેલા હુમલાઓને પણ રોકવા સક્ષમ હશે. આમાં સર્વેલન્સ સેટેલાઇટ અને ઇન્ટરસેપ્ટર સેટેલાઇટ બંને સામેલ હશે. ટ્રમ્પે જાન્યુઆરીમાં આ પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું છે કે આ સિસ્ટમ 2029 સુધીમાં કાર્યરત થઈ જશે. પ્રોજેક્ટની કમાન અમેરિકી સ્પેસ ફોર્સના વરિષ્ઠ જનરલ માઇકલ ગ્યુટલેનને સોંપવામાં આવી છે. ટ્રમ્પ બોલ્યા- ગોલ્ડન ડોમ પ્રોજેક્ટ પર ચર્ચા ચાલુ ટ્રમ્પે ગુરુવારે ટ્રુથ પર લખ્યું કે ગ્રીનલેન્ડ સંબંધિત ગોલ્ડન ડોમ કેસ પર વધુ ચર્ચા ચાલુ છે. વધુ માહિતી જેમ જેમ આગળ વધશે તેમ જણાવવામાં આવશે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ, વિદેશ સચિવ માર્કો રુબિયો, વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકૉફ અને અન્ય જવાબદાર લોકો વાતચીત કરશે અને સીધા મને રિપોર્ટ કરશે. ગોલ્ડન ડોમ અમેરિકાનો મિસાઈલ ડિફેન્સ પ્રોજેક્ટ છે. આ ઇઝરાયેલના આયર્ન ડોમથી પ્રેરિત છે. ગોલ્ડન ડોમનો હેતુ ચીન, રશિયા જેવા દેશોથી થતા જોખમ સામે અમેરિકાને બચાવવાનો છે. ટ્રમ્પ ઘણીવાર ગ્રીનલેન્ડને ગોલ્ડન ડોમ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવી ચૂક્યા છે.