ઇલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ આ મહિને ઇતિહાસ રચવાની તૈયારીમાં છે. જો બધું યોજના મુજબ રહ્યું, તો કંપની ઓગસ્ટ પૂરો થાય તે પહેલાં તેના ‘સ્ટારશિપ’નો 14મો ટેસ્ટ કરશે. આ ટેસ્ટમાં સ્પેસએક્સની ટીમ લોન્ચ ટાવર દ્વારા સ્ટારશિપના ઉપલા ભાગ ‘શિપ’ને હવામાં પકડવાનો પ્રયાસ કરશે. સ્પેસએક્સ દુનિયાના સૌથી ધનિક ઉદ્યોગપતિ ઇલોન મસ્કની કંપની છે. સ્ટારશિપ સ્પેસક્રાફ્ટ (ઉપલો ભાગ) અને સુપર હેવી બૂસ્ટર (નીચલો ભાગ)ને સામૂહિક રીતે ‘સ્ટારશિપ’ કહેવામાં આવે છે. આ વાહનની ઊંચાઈ 403 ફૂટ છે. ફક્ત સ્ટારશિપનો ઉપલો ભાગ 171 ફૂટનો છે. ‘શિપ’ને ટાવરના ‘ચોપસ્ટિક’ આર્મ્સથી પકડશે સાઉથ ટેક્સાસના સ્ટારબેઝ સાઇટ પર 2 લોન્ચ ટાવર છે, જેમાં મોટા ‘ચોપસ્ટિક’ આર્મ્સ લાગેલા છે. આ સ્ટારશિપને પેડ પર એસેમ્બલ કરે છે. આ જ ટાવર્સ પર સ્ટારશિપને પકડવાની તૈયારી છે. આ પહેલાં ‘સ્પેસએક્સ 3’ ટેસ્ટ ફ્લાઇટમાં સ્ટારશિપના નીચલા ભાગ બૂસ્ટરને પકડવાનો કારનામો કરી ચૂકી છે, પરંતુ શિપને પકડવાનો આ પહેલો પ્રયાસ હશે. સ્ટારલિંક V3 સેટેલાઇટ્સ પણ અવકાશમાં છોડવામાં આવશે ‘ફ્લાઇટ 14’ દ્વારા ‘સ્ટારલિંક V3’ સેટેલાઇટ્સનો એક બેચ મોકલવામાં આવશે. આ હાલના સેટેલાઇટ્સ કરતાં મોટા અને વધુ સક્ષમ છે. 24 જુલાઈના રોજ થયેલી ‘ફ્લાઇટ 13’માં 20 ‘સ્ટારલિંક V3’ મોકલવામાં આવ્યા હતા, જે સબ-ઓર્બિટમાં હતા. ફ્લાઇટ 14માં તેમને ઓપરેશનલ ઓર્બિટમાં રાખવામાં આવશે. ‘ફ્લાઇટ 13’ની સફળતાએ કંપનીનો વિશ્વાસ વધાર્યો 24 જુલાઈના રોજ સ્ટારશિપની ‘ફ્લાઇટ 13’ લોન્ચ થઈ હતી. આ એક સબ-ઓર્બિટ ઉડાન હતી. તેનું હિંદ મહાસાગરમાં લેન્ડિંગ કરાવવામાં આવ્યું હતું. મસ્કે જણાવ્યું કે, ‘ફ્લાઇટ 13’ દરમિયાન વાતાવરણમાં પાછા ફરતી વખતે શિપની ‘હીટ શીલ્ડ’ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહી હતી. આખું રોકેટ આજે પણ સુરક્ષિત છે. હીટ શીલ્ડની સફળતાએ જ કંપનીને ફ્લાઇટ 14માં ટાવર કેચનું જોખમ લેવાનો આત્મવિશ્વાસ આપ્યો છે. હીટ શીલ્ડની સમસ્યા ઉકેલાઈ ગઈ, જલ્દી જ રોજની 1 ફ્લાઇટ થશે સ્પેસએક્સના અર્નિંગ્સ કોલ દરમિયાન ઇલોન મસ્કે સ્ટારશિપના ભવિષ્ય અને તેની ગતિ વિશે ઘણી મહત્વપૂર્ણ વાતો કહી. તેમણે કહ્યું કે, ‘હું કોઈ પણ પ્રકારની નજર લગાવવા માંગતો નથી, પરંતુ મને લાગે છે કે આ તબક્કે હીટ શીલ્ડની સમસ્યા સંપૂર્ણપણે ઉકેલાઈ ગઈ છે.’ તેમણે કહ્યું કે, ‘અમે આશા રાખીએ છીએ કે ઉડાનોની ગતિ ખૂબ ઝડપથી વધશે. સંભવતઃ આજથી એક વર્ષ પછી અમે રોજની ઓછામાં ઓછી એક ફ્લાઇટ કરીશું, અથવા કદાચ તેનાથી પણ વધુ.’ નોલેજ બોક્સ: શું છે ‘હીટ શીલ્ડ’ અને શા માટે તે મહત્વપૂર્ણ છે? જ્યારે કોઈ સ્પેસક્રાફ્ટ અવકાશમાંથી પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછું પ્રવેશે છે, ત્યારે હવાના ઘર્ષણથી અતિશય ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે. તાપમાન હજારો ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી જાય છે. ‘હીટ શીલ્ડ’ એ સ્પેસક્રાફ્ટના બાહ્ય ભાગ પર લગાવવામાં આવતું એક રક્ષણાત્મક સ્તર છે. તે ઇન્સ્યુલેટિંગ મટિરિયલથી બનેલું હોય છે, જે આ ગરમીનો સામનો કરીને રોકેટના અંદરના ભાગોને બળવાથી બચાવે છે. સ્ટારશિપનો ફરીથી ઉપયોગ કરવા માટે હીટ શીલ્ડનું સુરક્ષિત રહેવું સૌથી જરૂરી શરત છે.