‘મિર્ઝાપુર’ના કાલીન ભૈયા એટલે કે એક્ટર પંકજ ત્રિપાઠીનો આજે 50મો જન્મદિવસ છે. પંકજ ત્રિપાઠી એ કલાકારોમાંના એક ગણાય છે, જેમણે કોઈ ફિલ્મી બેકગ્રાઉન્ડ વિના પોતાની અલગ ઓળખ બનાવી. બિહારના ગોપાલગંજ જિલ્લાના બેલસંડ ગામમાંથી નીકળીને નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામા સુધી પહોંચેલા પંકજે ફિલ્મોમાં નાના-નાના પાત્રોથી શરૂઆત કરી અને વર્તમાન સમયના હિન્દી સિનેમાના સૌથી ચર્ચિત એક્ટરમાંનાં એક છે. પંકજના જીવન સાથે જોડાયેલો એક ભાવનાત્મક કિસ્સો એક્ટર મનોજ બાજપેયી સાથે પણ જોડાયેલો છે. જ્યારે પંકજે મનોજની ચપ્પલ પોતાની પાસે રાખી લીધી હતી. ખરેખર, ફિલ્મોમાં ઓળખ બનાવતા પહેલા પંકજ ત્રિપાઠી બિહારના પટનાની હોટેલ મૌર્યના કિચનમાં સુપરવાઈઝર તરીકે કામ કરતા હતા. તે હોટેલમાં કામ કરવાની સાથે-સાથે થિયેટર પણ કરતા હતા. પંકજે કપિલ શર્માના શોમાં જણાવ્યું હતું કે, તેઓ મનોજ બાજપેયીના ખૂબ મોટા ફેન હતા. જ્યારે તેમને ખબર પડી કે મનોજ બાજપેયી હોટેલમાં રોકાયા છે, ત્યારે તેમણે હોટેલના સ્ટાફને કહ્યું હતું કે, મનોજ બાજપેયીના રૂમમાંથી કોઈ પણ ઓર્ડર આવે તો સીધો તેમને જણાવવો. જ્યારે મનોજના રૂમમાંથી ઓર્ડર આવ્યો, ત્યારે પંકજે હોટલમાં હાજર ઘણા બધા સફરજનમાંથી સૌથી સારા સફરજન પસંદ કરાવ્યા અને તેમને સારી રીતે પેક કરાવીને એક્ટરના રૂમમાં મોકલ્યા હતા. આ સાથે જ તેમણે વેઈટરને કહી દીધું હતું કે, ‘મનોજજીને કહેજો કે એક છોકરો તમને મળવા માંગે છે અને તે થિયેટર કરે છે.’ આ પછી પંકજ પોતે મનોજના રૂમમાં પહોંચ્યા. તેમણે મનોજને પ્રણામ કર્યા, પગે લાગ્યા અને જણાવ્યું કે તેઓ પણ થિયેટર કરે છે. થોડીવાર તેમને મળ્યા પછી પંકજ ત્યાંથી પાછા આવી ગયા. મનોજની ચપ્પલ હોટલમાં છૂટી ગઈ હતી પંકજે જણાવ્યું હતું કે બીજા દિવસે સવારે મનોજ બાજપેયી હોટલમાંથી ચેકઆઉટ કરીને એરપોર્ટ માટે નીકળી ગયા હતા. જોકે, મનોજની એક હવાઈ ચપ્પલ હોટલના રૂમમાં રહી ગઈ હતી. ત્યારબાદ હાઉસકીપિંગના કર્મચારીએ પંકજને કહ્યું, “તમારા મનોજ બાજપેયી ચપ્પલ છોડી ગયા છે.” આ સાંભળતા જ પંકજે કહ્યું કે, ચપ્પલ હાઉસકીપિંગમાં જમા ન કરો, મને આપી દો. આની પાછળનું કારણ જણાવતા પંકજે કહ્યું હતું, “એકલવ્યની જેમ જો હું તેમના ખડાઉંમાં મારો પગ નાખીશ…” આ કહેતા-કહેતા પંકજ શોમાં ભાવુક થઈ ગયા હતા. તેમની આંખોમાંથી આંસુ નીકળી આવ્યા હતા. પંકજની જિંદગીમાં એક નહીં, બે જન્મતિથિઓ પંકજ ત્રિપાઠીની જન્મતિથિને લઈને પણ એક રસપ્રદ કિસ્સો છે. દસ્તાવેજો અને ઘણી સત્તાવાર પ્રોફાઇલમાં તેમની જન્મતિથિ 5 સપ્ટેમ્બર 1976 નોંધાયેલી છે. જોકે, પંકજે પોતે જણાવ્યું હતું કે તેમનો જન્મ ખરેખર 28 સપ્ટેમ્બર 1976ના રોજ થયો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, બાળપણમાં શાળામાં પ્રવેશ દરમિયાન તેમના ભાઈને જન્મતારીખ પૂછવામાં આવી હતી. ભાઈને સાચી તારીખ યાદ નહોતી, તેથી 5 સપ્ટેમ્બર નોંધાઈ ગઈ. જેના કારણે આ જ તારીખ તેમની જન્મતારીખ બની ગઈ. પંકજ ત્રિપાઠીએ 7 દિવસ જેલમાં વિતાવ્યા હતા કોલેજના દિવસોમાં પંકજ ત્રિપાઠીને જેલનો પણ સામનો કરવો પડ્યો હતો. વર્ષ 1993માં તેઓ વિદ્યાર્થી રાજકારણ સાથે જોડાયેલા હતા અને એક આંદોલન દરમિયાન તેમને પટનાની બેઉર જેલમાં લગભગ સાત દિવસ વિતાવવા પડ્યા હતા. વાસ્તવમાં, મધુબનીમાં વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલા ગોળીબારના વિરોધમાં તેમણે તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી લાલુ પ્રસાદ યાદવ વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. જેના કારણે તેમને રાજકીય કેદી તરીકે જેલમાં રહેવું પડ્યું હતું. જેલમાં વિતાવેલા આ સાત દિવસોએ પંકજની વિચારસરણી પર ઊંડો પ્રભાવ પાડ્યો. આ દરમિયાન તેમને પુસ્તકો વાંચવાનો શોખ લાગ્યો. જેલમાં બંધ અલગ-અલગ લોકો અને તેમના સ્વભાવને નજીકથી જોવાની તક મળી, જેનો ઉપયોગ તેમણે પાછળથી પોતાના અભિનય અને પાત્રોને સમજવામાં પણ કર્યો. એક નજર પંકજ ત્રિપાઠીની કારકિર્દી પર પંકજ ત્રિપાઠીને ફિલ્મોમાં શરૂઆતના તબક્કામાં નાના પાત્રો મળ્યા. ‘રન’ અને ‘ઓમકારા’ જેવી ઘણી ફિલ્મોમાં જોવા મળ્યા પછી તેમને 2012માં આવેલી અનુરાગ કશ્યપની ‘ગેંગ્સ ઓફ વાસેપુર’થી ઓળખ મળી. ફિલ્મમાં તેમનું સુલતાન કુરેશીનું પાત્ર દર્શકોમાં ખૂબ લોકપ્રિય થયું. આ પછી પંકજે ‘ફુકરે’, ‘મસાન’, ‘નીલ બટ્ટે સન્નાટા’, ‘બરેલી કી બર્ફી’, ‘ન્યૂટન’ અને ‘સ્ત્રી’ જેવી ફિલ્મોમાં અલગ-અલગ પ્રકારના પાત્રો ભજવ્યા. OTT પર ‘સેક્રેડ ગેમ્સ’, ‘મિર્ઝાપુર’ અને ‘ક્રિમિનલ જસ્ટિસ’ જેવી સિરીઝે તેમની લોકપ્રિયતામાં વધુ વધારો કર્યો. ‘મિમી’માં તેમના અભિનય માટે પંકજ ત્રિપાઠીને 69મા નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડમાં બેસ્ટ સપોર્ટિંગ એક્ટરનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો.