ચીનમાં સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC) ના વાઇસ ચેરમેન ઝાંગ યુક્સિયા વિરુદ્ધ તપાસ શરૂ થઈ ગઈ છે. અમેરિકન સમાચાર પત્ર વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના એક રિપોર્ટ મુજબ, તેમના પર ચીનના પરમાણુ હથિયાર સંબંધિત ગુપ્ત માહિતી અમેરિકાને લીક કરવાનો આરોપ છે. ઝાંગને 24 જાન્યુઆરીએ પદ પરથી હટાવવામાં આવ્યા હતા. ચીની સંરક્ષણ મંત્રાલયે તેમના પર શિસ્ત અને કાયદાના ગંભીર ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવ્યો છે. ઝાંગ પર CMCની અંદર પોતાની અલગ જૂથબંધી કરવા અને પાર્ટીમાં ભાગલા પાડવાનો પણ આરોપ છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ચાઇના નેશનલ ન્યુક્લિયર કોર્પોરેશનના પૂર્વ જનરલ મેનેજર ગુ જૂને ઝાંગ વિરુદ્ધ કેટલાક પુરાવા આપ્યા છે. ગુ જૂન પર પણ કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે તપાસ ચાલી રહી છે. ચીનના પ્રવક્તાએ કહ્યું- ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ વોશિંગ્ટન ખાતે ચીનના દૂતાવાસના એક પ્રવક્તાએ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલને જણાવ્યું કે આ તપાસ દર્શાવે છે કે પાર્ટી ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ પર કામ કરી રહી છે. વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી ચીનના રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગના નેતૃત્વમાં ચાલી રહેલી તે ઝુંબેશનો એક ભાગ છે, જેનો હેતુ સેનામાં સુધારાની સાથે અધિકારીઓમાં વફાદારી વધારવાનો છે. ચીનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે કમિશનના અન્ય સભ્ય અને જોઈન્ટ સ્ટાફ ડિપાર્ટમેન્ટના પ્રમુખ લિયુ ઝેનલીને પણ તપાસના દાયરામાં રાખવામાં આવ્યા છે. સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન ચીનની સેના સાથે જોડાયેલા મોટા નિર્ણયો લેતી સંસ્થા છે. ચીન-વિયેતનામ યુદ્ધમાં જનરલ ઝાંગને મોરચા પર મોકલવામાં આવ્યા હતા જનરલ ઝાંગ ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ના એક વરિષ્ઠ જનરલ છે. જાન્યુઆરી 2026 સુધી તેઓ સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC)ના પ્રથમ રેન્કના ઉપાધ્યક્ષ હતા, જે ચીનની સેનાની સૌથી ઉચ્ચ કમાન્ડ બોડી છે. રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ પોતે CMCના ચેરમેન છે, તેથી ઝાંગ તેમની પછીના સૌથી શક્તિશાળી સૈન્ય અધિકારી માનવામાં આવતા હતા. ચીની ક્રાંતિ દરમિયાનના એલિટ ક્લાસના નેતાઓ અને ટોપ સૈન્ય અધિકારીઓના પુત્રોને ‘પ્રિન્સલિંગ’ એટલે કે ‘નાનો રાજકુમાર’ કહેવામાં આવે છે. ઝાંગ પણ આવા જ એલિટ ક્લાસના એક રાજકુમાર હતા. 1968માં 18 વર્ષની ઉંમરે ઝાંગ ચીનની સેનામાં જોડાયા. 1979ના ચીન-વિયેતનામ યુદ્ધમાં ઝાંગને પણ મોરચા પર મોકલવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ તેમની ઝડપથી પ્રગતિ થવા લાગી. ઓગસ્ટ 2000માં ઝાંગ 13મી ગ્રુપ આર્મીના કમાન્ડર બન્યા અને 2011માં ચીની જનરલના પદ સુધી પહોંચ્યા. 2020માં ઝાંગ 70 વર્ષના થયા, જે ચીનમાં આર્મી ઓફિસર્સના નિવૃત્ત થવાની ઉંમર હોય છે, પરંતુ જિનપિંગે તેમને પદ પર જાળવી રાખ્યા. ઝાંગે રાષ્ટ્રપતિ બનવામાં જિનપિંગને મદદ કરી હતી જિનપિંગને 2023માં ત્રીજી વાર રાષ્ટ્રપતિ બનાવવામાં જનરલ ઝાંગે મદદ કરી હતી, પરંતુ પછી તેમના જિનપિંગ સાથેના મતભેદો વધુ ઘેરા થતા ગયા. અત્યાર સુધી ઝાંગ જ PLAમાં મોટા નિર્ણયો લઈ રહ્યા હતા. જનરલ ઝાંગ અને CMCના અન્ય એક જનરલ લિયુ ઘણા મહિનાઓથી કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની બેઠકોમાંથી ગુમ રહેવા લાગ્યા. ઝાંગ અગાઉ પણ ઘણી વખત ગુમ થઈ ચૂક્યા હતા. ચીનમાં આવું ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ અધિકારીને હટાવવાનો હોય અથવા તેની જિનપિંગ પ્રત્યેની વફાદારી પર શંકા ઊભી થાય. 24 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ ઝાંગ વિરુદ્ધ ‘પાર્ટીના કાયદા અને અનુશાસનના ઉલ્લંઘન’નો આરોપ લાગ્યો અને તેમની વિરુદ્ધ તપાસ શરૂ થઈ. ચીનમાં ભ્રષ્ટાચાર અને ટોચના નેતૃત્વ પ્રત્યે વફાદારી ન દર્શાવવા પર આવા જ આરોપો હેઠળ તપાસ શરૂ કરવામાં આવે છે. ઘણા અધિકારીઓ આ તપાસ પહેલા જ ગુમ થઈ જાય છે અથવા પદ પરથી હટાવી દેવામાં આવે છે. એવું બહુ ઓછું બને છે કે ચીનમાં કોઈ અધિકારી વિરુદ્ધ ભ્રષ્ટાચારના મામલે તપાસ શરૂ થાય અને તે પછીથી નિર્દોષ સાબિત થાય. ઝાંગ પહેલા પણ ઘણા અધિકારીઓને આ જ રીતે હટાવવામાં આવ્યા છે. શી જિનપિંગના નજીકના જનરલને પણ પદ પરથી હટાવવામાં આવ્યા હતા ઓક્ટોબર 2024માં પાર્ટીએ CMCના બીજા ઉપાધ્યક્ષ હે વીડોંગને પાર્ટીમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા. 2024માં બે પૂર્વ રક્ષા મંત્રીઓને પણ ભ્રષ્ટાચારના કેસોમાં પાર્ટીમાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા હતા. હે વીડોંગ ચીનની સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC)ના બીજા નંબરના વાઇસ ચેરમેન હતા, જે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)માં બીજું મોટું પદ છે. આ કમિશન રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના નેતૃત્વમાં સેનાની સર્વોચ્ચ કમાન સંભાળે છે. તેઓ માર્ચ 2025થી જાહેરમાં દેખાયા ન હતા. હે વીડોંગને શી જિનપિંગના નજીકના સહયોગી માનવામાં આવે છે. બંનેએ 1990ના દાયકામાં ફુજિયાન અને ઝેજિયાંગ પ્રાંતોમાં સાથે કામ કર્યું હતું. હેને 2022માં સીધા CMCના ઉપાધ્યક્ષનું પદ આપવામાં આવ્યું હતું, જે સામાન્ય રીતે હાઈ કમિશનમાં સેવા આપ્યા પછી જ મળે છે. રક્ષા મંત્રી પર પણ ભ્રષ્ટાચારના આરોપ લાગ્યા હતા રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી શી જિનપિંગ સેનામાં ફેલાયેલા ભ્રષ્ટાચારને રોકવામાં લાગેલા છે. અગાઉ ચીનના રક્ષા મંત્રી ડોંગ જુનનું નામ પણ એન્ટી કરપ્શન ડ્રાઇવમાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ તેમની સામે તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ પહેલા બે પૂર્વ રક્ષા મંત્રી લી શાંગફૂ અને વેઈ ફેંગહેને પદ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા. ચીન સતત પોતાની સેનાને આધુનિક બનાવી રહ્યું છે ચીન સતત પોતાની સેનાનું આધુનિકીકરણ કરી રહ્યું છે. ચીને આ વર્ષના પોતાના વાર્ષિક રક્ષા બજેટમાં 7.2%નો વધારો કર્યો છે. આ વર્ષે તે 249 અબજ ડોલર (1.78 ટ્રિલિયન યુઆન) થઈ ગયું. આ ભારતના 79 અબજ ડોલરના સૈન્ય બજેટની સરખામણીમાં લગભગ 3 ગણું છે. નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે ચીનનો વાસ્તવિક સંરક્ષણ ખર્ચ તેના દ્વારા જણાવવામાં આવેલા ખર્ચ કરતાં 40-50% વધુ છે. ચીન પોતાના સૈન્ય ખર્ચને ઓછો દર્શાવવા માટે અલગ-અલગ સેક્ટર હેઠળ ભંડોળ ફાળવે છે. ચીન અમેરિકા પછી સેના પર સૌથી વધુ ખર્ચ કરે છે. અમેરિકાનું રક્ષા બજેટ 950 અબજ ડોલરની આસપાસ છે. જે ચીનના બજેટ કરતાં 4 ગણું છે.