જથ્થાબંધ મોંઘવારી સપ્ટેમ્બરમાં વધીને 11.39% પર પહોંચી ગઈ છે. સરકારે આજે, 14 ઓક્ટોબરે આ આંકડા જાહેર કર્યા. આ પાંચ મહિનામાં સૌથી વધુ છે. ઓગસ્ટમાં તે 9.92% હતી. જથ્થાબંધ મોંઘવારી વધવાનું કારણ ખાદ્યપદાર્થો, ઈંધણ, વીજળી અને મેન્યુફેક્ચર્ડ પ્રોડક્ટ્સ મોંઘા થવા છે. સપ્ટેમ્બરમાં રિટેલ મોંઘવારી પણ વધીને 5.54% પર પહોંચી ગઈ છે. ઓગસ્ટમાં તે 4.82% હતી. જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર 11.39% હોવાનો અર્થ એ છે કે ગયા વર્ષે આ સમયે જે સામાન જથ્થાબંધ બજારમાં ₹100માં મળતો હતો, તે આજે લગભગ ₹111.39નો છે. આ આંકડા નવા આધાર વર્ષ મુજબ છે. સરકારે 15 જૂન 2026ના રોજ WPIનું નવું આધાર વર્ષ 2022-23 લાગુ કર્યું હતું. તેણે જૂની 2011-12ની શ્રેણીનું સ્થાન લીધું છે. જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર સાથે જોડાયેલી 6 મોટી બાબતો… રિટેલ મોંઘવારી 5.54% પર પહોંચી સપ્ટેમ્બરમાં રિટેલ મોંઘવારી વધીને 5.54% પર પહોંચી ગઈ છે. ઓગસ્ટમાં તે 4.82% હતી. બટાકા, ડુંગળી, ટામેટાં જેવી શાકભાજી અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ વધ્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવને કારણે કાચું તેલ પણ મોંઘું થયું છે. આ કારણોસર મોંઘવારી સતત 11મા મહિને વધી છે. બેઝ યર અને સૌથી મોટી વૃદ્ધિનો અર્થ 1. બેઝ યર શું હોય છે? સરકાર જ્યારે પણ મોંઘવારી માપે છે, ત્યારે તે કોઈ એક જૂના વર્ષને ‘માપદંડ’ માની લે છે, જેથી તેની સાથે સરખામણી કરીને જાણી શકાય કે આજે વસ્તુઓ કેટલી મોંઘી થઈ છે. સરકારે 2022-23ને નવો માપદંડ એટલે કે બેઝ યર બનાવ્યું છે. તેનો અર્થ એ છે કે આજની વસ્તુઓની કિંમતોની સરખામણી 2022-23ના ભાવો સાથે કરવામાં આવી રહી છે. 2. પાંચમી સૌથી મોટી વૃદ્ધિનો શું અર્થ છે? સરકારે જ્યારથી 2022-23નો આ નવો માપદંડ લાગુ કર્યો છે, ત્યારથી સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં મોંઘવારી દરમાં આ પહેલી વાર છે, જ્યારે જથ્થાબંધ કિંમતો આટલી ઝડપથી વધી છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, નવા નિયમો અને નવા માપદંડ હેઠળ દેશમાં અત્યાર સુધીની પાંચમી સૌથી વધુ મોંઘવારી નોંધાઈ છે. જથ્થાબંધ મોંઘવારીની સામાન્ય માણસ પર અસર જથ્થાબંધ મોંઘવારી લાંબા સમય સુધી વધતી રહે તો મોટા ભાગના પ્રોડક્ટિવ સેક્ટર પર તેની ખરાબ અસર પડે છે. જો જથ્થાબંધ ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા સ્તરે રહે તો ઉત્પાદકો તેનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખી દે છે. સરકાર માત્ર કર દ્વારા હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (WPI)ને નિયંત્રિત કરી શકે છે, જેમ કે કાચા તેલના ભાવમાં ઝડપી વધારાની સ્થિતિમાં સરકારે ઇંધણ પર એક્સાઇઝ ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો હતો. જોકે, સરકાર કરમાં ઘટાડો એક મર્યાદા સુધી જ કરી શકે છે. WPIમાં મેટલ, કેમિકલ, પ્લાસ્ટિક, રબર જેવી ફેક્ટરી સાથે જોડાયેલી વસ્તુઓનું વેઇટેજ વધારે હોય છે. બે પ્રકારની હોય છે મોંઘવારી ભારતમાં મોંઘવારી બે પ્રકારની હોય છે. એક રિટેલ એટલે કે છૂટક અને બીજી જથ્થાબંધ મોંઘવારી હોય છે. રિટેલ મોંઘવારી દર સામાન્ય ગ્રાહકો દ્વારા ચૂકવવામાં આવતી કિંમતો પર આધારિત હોય છે. તેને કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) પણ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (WPI)નો અર્થ એ કિંમતો થાય છે, જે જથ્થાબંધ બજારમાં એક વેપારી બીજા વેપારી પાસેથી વસૂલે છે.