પાકિસ્તાને PoKમાં થઈ રહેલા પ્રદર્શનોની રિપોર્ટિંગ કરનાર પત્રકાર અને રિસર્ચર દાનિશ ઇર્શાદનું નામ આતંકવાદ સંબંધિત સૂચિ એટલે કે ફોર્થ શેડ્યૂલમાં નાખી દીધું છે. ખાસ વાત એ છે કે સરકારે તેમની વિરુદ્ધ ન તો કોઈ આતંકવાદી ગતિવિધિનો આરોપ જણાવ્યો છે અને ન તો કોઈ અદાલતનો નિર્ણય સામે આવ્યો છે. દાનિશ ઇર્શાદ છેલ્લા લગભગ 10 વર્ષથી પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર એટલે કે PoK અને ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનની રાજનીતિ અને ત્યાંની પરિસ્થિતિઓ પર રિપોર્ટિંગ કરી રહ્યા છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં તેમણે PoKમાં સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીથી પ્રભાવિત લોકો અને તેમના પરિવારોની સતત રિપોર્ટિંગ કરી હતી. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ જ છે કે આખરે દાનિશ ઇર્શાદે એવું શું કર્યું, જેના આધારે તેમનું નામ ફોર્થ શેડ્યૂલમાં નાખવામાં આવ્યું? ઉપલબ્ધ સરકારી આદેશમાં તેનો કોઈ સ્પષ્ટ જવાબ મળતો નથી. 10 વર્ષથી પત્રકારત્વ કરી રહેલા દાનિશ ઇરશાદ દાનિશ ઇરશાદ રાવલપિંડીના રહેવાસી છે. તેમણે 2015માં ઇસ્લામાબાદથી પત્રકારત્વ શરૂ કર્યું હતું. તેઓ લાહોર સ્થિત નિયો ન્યૂઝ સાથે કામ કરે છે અને જમ્મુથી પ્રકાશિત થતા કાશ્મીર ટાઇમ્સમાં કૉલમ પણ લખે છે. તેઓ 1947 પછી જમ્મુ-કાશ્મીરના ઇતિહાસ પર એક પુસ્તક પણ લખી ચૂક્યા છે. કાશ્મીર ટાઇમ્સ અનુસાર, PoKના 24 વોન્ટેડ લોકોની યાદીમાં ઇરશાદનું નામ 12મા નંબરે છે. આ જ આદેશમાં JAAC સાથે સંકળાયેલા કાર્યકરોનો પણ ઉલ્લેખ છે. પાકિસ્તાન સરકારે જૂનમાં JAAC પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ઇરશાદના મતે, તેમને ન તો કોઈ કેસમાં કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા અને ન તો કોઈ ગુનામાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા. સરકારે પણ તેમને સીધું જણાવ્યું ન હતું કે તેમનું નામ સૂચિમાં શા માટે દાખલ કરવામાં આવ્યું. તેમને 18 ઓગસ્ટે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા આ કાર્યવાહીની જાણ થઈ. ત્યારબાદ તેમણે PoKના ગૃહ વિભાગના એક સૂત્ર પાસેથી તેની પુષ્ટિ કરી. ફોર્થ શેડ્યૂલ શું છે? પાકિસ્તાનમાં ફોર્થ શેડ્યૂલ આતંકવાદ સંબંધિત દેખરેખ સૂચિ છે. તેમાં એવા લોકોને રાખી શકાય છે, જેમને સરકાર આતંકવાદ અથવા પ્રતિબંધિત સંગઠનો સાથે સંકળાયેલા માને છે. આ સૂચિમાં નામ આવ્યા પછી તે વ્યક્તિ પર અનેક પ્રકારના પ્રતિબંધો લાગી શકે છે. એટલે કે તે સરળતાથી વિદેશ જઈ શકતો નથી, તેના બેંક ખાતા અથવા પૈસા સંબંધિત કામોમાં મુશ્કેલી આવી શકે છે અને તેના પર સરકારી દેખરેખ પણ વધી શકે છે. તેથી કોઈ પત્રકારનું નામ આ સૂચિમાં આવવું ખૂબ જ ગંભીર કાર્યવાહી માનવામાં આવે છે. PoKમાં શું ચાલી રહ્યું છે? ઇરશાદ વિરુદ્ધ આ કાર્યવાહી એવા સમયે થઈ છે, જ્યારે PoKમાં લાંબા સમયથી વિરોધ પ્રદર્શનો ચાલી રહ્યા છે. તેનું નેતૃત્વ JAAC કરી રહી છે. પ્રદર્શનકારીઓ રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ, સબસિડી અને શાસન વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલા અનેક મુદ્દાઓ ઉઠાવી રહ્યા છે. તેમની માંગણીઓમાં PoK વિધાનસભામાં પાકિસ્તાનમાં વસેલા કાશ્મીરી શરણાર્થીઓ માટે આરક્ષિત 12 બેઠકોને સમાપ્ત કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. પાકિસ્તાન સરકારે 5 જૂને JAAC પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારબાદ પ્રદર્શનકારીઓ અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે સંઘર્ષ વધી ગયો. આ દરમિયાન ઇન્ટરનેટ બંધ કરવા અને મીડિયા પર પ્રતિબંધો લગાવવા જેવી કાર્યવાહી પણ થઈ. JAAC દાવો કરે છે કે સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીમાં 80થી વધુ નાગરિકો માર્યા ગયા છે. આ દરમિયાન ઇરશાદે પ્રદર્શનો, સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી અને પ્રભાવિત પરિવારોની સ્થિતિને સતત કવર કરી. પાકિસ્તાની પત્રકારોએ શું કહ્યું? દાનિશ ઇરશાદને ફોર્થ શેડ્યૂલમાં નાખવા બદલ પાકિસ્તાનના કેટલાક પત્રકારો અને કાર્યકર્તાઓએ પણ ટીકા કરી છે. પાકિસ્તાની પત્રકાર સાલેહ સફીર અબ્બાસીએ તેને પ્રેસની આઝાદી પર સીધો હુમલો ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે અસહમતિ રાખવી એ ગુનો નથી, પરંતુ એક અધિકાર છે. બ્રિટનમાં રહેતા પાકિસ્તાની કાર્યકર્તા અઝહર અહેમદે પણ આ કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમનું કહેવું છે કે કોઈ પત્રકાર વિરુદ્ધ આતંકવાદ વિરોધી કાયદાનો ઉપયોગ અત્યંત ચિંતાજનક છે. આનાથી એવા પત્રકારોમાં ડર પેદા થઈ શકે છે, જેઓ વિરોધ પ્રદર્શનો, સરકારી કાર્યવાહી અને માનવાધિકારોની સ્થિતિ પર રિપોર્ટિંગ કરે છે. ન્યૂયોર્કની પાકિસ્તાની તપાસ પત્રકાર અરીબા ફાતિમાએ પણ સવાલ ઉઠાવ્યો કે ઇર્શાદ વિરુદ્ધ ન કોઈ કેસ છે કે ન કોર્ટનો આદેશ, તો પછી તેમને આતંકવાદ સંબંધિત નિરીક્ષણ સૂચિમાં કયા આધારે મૂકવામાં આવ્યા.