ભારતીય રૂપિયો શુક્રવારે અમેરિકી ડોલર સામે 94.7ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો. મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને એનર્જી સપ્લાય ચેઈનમાં આવેલી અડચણોને કારણે ભારતીય રૂપિયામાં આ ઘટાડો નોંધાયો. છેલ્લા એક મહિનામાં જ રૂપિયો લગભગ 4% તૂટી ગયો છે, જ્યારે આ નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં તેમાં 10%થી વધુનો ઘટાડો આવ્યો છે. આ છેલ્લા 14 વર્ષનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. વિદેશી બ્રોકરેજ ફર્મ બર્નસ્ટીનના રિપોર્ટ અનુસાર, જો ઈરાન યુદ્ધ ચાલુ રહેશે તો રૂપિયો ટૂંક સમયમાં 98ના સ્તર સુધી જઈ શકે છે. કરન્સી માર્કેટના જાણકારો અનુસાર, મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવે રોકાણકારોને ડરાવી દીધા છે, જેના કારણે તેઓ માર્કેટ્સમાંથી પૈસા કાઢીને સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળી રહ્યા છે. 2011-12 પછી રૂપિયામાં સૌથી મોટો ઘટાડો ભારતનું નાણાકીય વર્ષ એપ્રિલથી માર્ચ સુધી ચાલે છે. વર્તમાન આંકડા મુજબ, એક દાયકાથી પણ વધુ સમયમાં આ પહેલીવાર છે, જ્યારે રૂપિયો એક જ વર્ષમાં આટલો બધો ઘટ્યો છે. આ પહેલા વર્ષ 2011-12માં યુરોઝોન સંકટ દરમિયાન રૂપિયામાં લગભગ 14% નો ઘટાડો થયો હતો. 31 માર્ચ 2025 થી અત્યાર સુધી રૂપિયો તેની કિંમતથી 10% સુધી ઘટી ગયો છે. ડોલર મોંઘો થવાથી ભારતમાં મોંઘવારી વધશે મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને છેલ્લા ઘણા દાયકાઓનો સૌથી ગંભીર ઊર્જા સંકટ માનવામાં આવી રહ્યું છે. તેની સીધી અસર ભારત પર પડી રહી છે. તેલના ભાવ: ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધવાથી ભારતનું આયાત બિલ વધી ગયું છે. જરૂરી સામાન મોંઘો: LPG થી લઈને પ્લાસ્ટિક અને અન્ય પેટ્રોકેમિકલ પ્રોડક્ટ્સનો સપ્લાય પ્રભાવિત થયો છે. મોંઘવારીનો ડર: ડોલર મોંઘો થવાથી ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ઇમ્પોર્ટેડ સામાન મોંઘા થશે, જેનાથી રિટેલ મોંઘવારી વધવાનો ખતરો છે. વિદેશમાં અભ્યાસ અને ફરવું મોંઘું: જો તમે વિદેશ જવાની યોજના બનાવી રહ્યા છો અથવા તમારું કોઈ બહાર ભણી રહ્યું છે, તો તમારે ડોલર ખરીદવા માટે વધુ રૂપિયા ખર્ચ કરવા પડશે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને કાચા માલના ભાવ: મોબાઇલ, લેપટોપ અને વિદેશથી આવતા અન્ય પાર્ટ્સ મોંઘા થઈ શકે છે, કારણ કે કંપનીઓ તેમનું ચુકવણું ડોલરમાં કરે છે. શું રૂપિયો 98 પ્રતિ ડોલર સુધી જશે? એનાલિસ્ટ્સે ભારતના GDP ગ્રોથના અનુમાનોમાં ઘટાડો કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. વિદેશી બ્રોકરેજ ફર્મ બર્નસ્ટીનના એક રિપોર્ટ અનુસાર, જો યુદ્ધ લાંબુ ચાલે છે, તો ભારતના કરંટ એકાઉન્ટ બેલેન્સ પર દબાણ વધશે અને રૂપિયો આ વર્ષે 98 પ્રતિ ડોલરના સ્તરને પાર કરી શકે છે. કેટલાક એનાલિસ્ટ્સે આગામી 12 મહિનામાં મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટે RBI દ્વારા વ્યાજ દરોમાં વધારાની સંભાવના પણ વ્યક્ત કરી છે. કરન્સીની કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય છે? ડોલરની સરખામણીમાં કોઈપણ અન્ય ચલણની કિંમત ઘટે તો તેને ચલણનું ઘટવું, તૂટવું, નબળું પડવું કહેવાય છે. અંગ્રેજીમાં તેને કરન્સી ડેપ્રિસિયેશન કહેવાય છે. દરેક દેશ પાસે વિદેશી ચલણનો ભંડાર હોય છે, જેનાથી તે આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો કરે છે. વિદેશી ભંડારના ઘટવા અને વધવાની અસર ચલણની કિંમત પર દેખાય છે. જો ભારતના વિદેશી ભંડારમાં ડોલર, અમેરિકાના ચલણના ભંડાર જેટલો હશે તો રૂપિયાની કિંમત સ્થિર રહેશે. આપણી પાસે ડોલર ઘટશે તો રૂપિયો નબળો પડશે, વધશે તો રૂપિયો મજબૂત થશે. ———————————– આ સમાચાર પણ વાંચો… કેન્દ્રએ કોમર્શિયલ LPG કોટા 50% થી વધારીને 70% કર્યો:સ્ટીલ-ઓટો અને ટેક્સટાઇલ સેક્ટરને પ્રાથમિકતા, રેસ્ટોરન્ટ્સ પછી મોટા ઉદ્યોગોને 20% વધારાનો પુરવઠો કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં ચાલી રહેલા ગેસ સંકટ વચ્ચે રાજ્યોને ફરી એકવાર LPG સપ્લાય વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સરકારે શુક્રવારે (27 માર્ચ) કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના એલોકેશન એટલે કે કોટાને 50% થી વધારીને 70% કર્યો છે. આ નિર્ણયનો સૌથી વધુ ફાયદો એવા ઉદ્યોગોને મળશે જે સંપૂર્ણપણે LPG પર નિર્ભર છે. વાંચો સંપૂર્ણ સમાચાર…