બ્રિટનમાં સોમવારે એન્ડી બર્નહેમે નવા વડાપ્રધાન તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેઓ છેલ્લા 10 વર્ષમાં બ્રિટનના સાતમા વડાપ્રધાન બન્યા છે. તેમણે દેશની રાજકીય અને વહીવટી વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારોનું વચન આપતા કહ્યું છે કે તેમની સરકાર લોકોની રોજિંદી સમસ્યાઓ, જેમ કે મોંઘવારી અને નબળી જાહેર સેવાઓ, પર સૌથી વધુ ધ્યાન આપશે. પૂર્વ વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે 10 ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટની બહાર વિદાય ભાષણ આપ્યા બાદ કિંગ ચાર્લ્સને પોતાનું રાજીનામું સુપરત કર્યું હતું. ત્યારબાદ ગ્રેટર માન્ચેસ્ટરના પૂર્વ મેયર એન્ડી બર્નહેમે કિંગ સાથે મુલાકાત કરી અને સત્તાવાર રીતે વડાપ્રધાન પદની જવાબદારી સંભાળી. 56 વર્ષીય બર્નહેમ એવા સમયે સત્તામાં આવ્યા છે, જ્યારે બ્રિટન અનેક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. આમાં ધીમી આર્થિક વૃદ્ધિ, નબળી કામગીરી કરતી જાહેર સેવાઓ અને માળખાકીય સુવિધાઓની સમસ્યાઓ મુખ્ય છે. સરકાર સંભાળવાની સાથે જ તેમને પોતાની નવી કેબિનેટની પણ રચના કરવાની છે. નવી કેબિનેટ પહેલો પડકાર હશે વડાપ્રધાન બન્યા પછી બર્નહેમનો પહેલો મોટો પડકાર પોતાની કેબિનેટની રચના કરવાનો રહેશે. ખાસ કરીને નાણાંમંત્રીની નિમણૂક પર સૌની નજર રહેશે, કારણ કે અગાઉ પણ વડાપ્રધાન અને નાણાંમંત્રી વચ્ચેના મતભેદો ઘણી સરકારો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી ચૂક્યા છે. ઊર્જા સુરક્ષા મંત્રી એડ મિલિબેન્ડને પહેલા આ પદના મજબૂત દાવેદાર માનવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે ગૃહમંત્રી શબાના મહમૂદનું નામ સૌથી આગળ જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. શબાના પાકિસ્તાની મૂળના નેતા છે. જોકે બર્નહેમે કહ્યું છે કે તેમણે હજુ પોતાની ટીમ પર અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી અને અટકળો પર ધ્યાન આપવું ન જોઈએ. પહેલો નિર્ણય- ડિજિટલ ઓળખપત્ર લાગુ કરવાનો નિર્ણય રદ કર્યો બર્નહેમ સરકારના શરૂઆતી નિર્ણયો પર પણ સૌની નજર રહેશે. સરકારે પહેલાથી જ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા તમામ કર્મચારીઓ માટે ડિજિટલ ઓળખપત્ર લાગુ કરવાની યોજના રદ કરી દીધી છે. આની શરૂઆત પૂર્વ વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર સરકારે સપ્ટેમ્બર 2025માં કરી હતી. આનો હેતુ એ હતો કે દેશમાં કામ કરતા દરેક કર્મચારીની ઓળખ અને તેના કામ કરવાના કાનૂની અધિકારની ડિજિટલ રીતે પુષ્ટિ કરી શકાય. સરકારનું માનવું હતું કે આનાથી નકલી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ ઓછો થશે અને ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર પર રોક લગાવવામાં મદદ મળશે. જોકે, આ યોજનાનો શરૂઆતથી જ વિરોધ થવા લાગ્યો. ટીકાકારોનું કહેવું હતું કે આનાથી સરકાર નાગરિકોની ખાનગી માહિતી પર જરૂરિયાત કરતાં વધુ નિયંત્રણ મેળવી શકે છે. ડેટા સુરક્ષા અને ગોપનીયતાને લઈને પણ ગંભીર સવાલો ઉભા થયા. બર્નહેમ સામે 5 મોટા પડકારો 1. સુસ્ત અર્થતંત્રને ગતિ આપવી બ્રિટનનું અર્થતંત્ર છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી નબળું રહ્યું છે. 2008ની વૈશ્વિક આર્થિક મંદી, બ્રેક્ઝિટ અને કોવિડ-19 મહામારીને કારણે લોકોનું જીવનધોરણ સતત પ્રભાવિત થયું છે. બર્નહેમે વચન આપ્યું છે કે તેઓ સામાન્ય લોકોના જીવનમાં વાસ્તવિક સુધારા લાવશે. તેમણે ટેક્સ ન વધારવાનું પણ વચન આપ્યું છે. 2. યુક્રેન, મિડલ ઈસ્ટ અને અમેરિકા સાથેના સંબંધોમાં બેલેન્સ બર્નહેમ ઘરેલું મુદ્દાઓ પર વધુ ધ્યાન આપવા માંગે છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિઓ તેમને તેમ કરવાની સંપૂર્ણ છૂટ આપશે નહીં. યુક્રેન યુદ્ધ હજુ ચાલુ છે અને મિડલ ઇસ્ટમાં પણ તણાવ વધેલો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ બંને મુદ્દાઓ પર બ્રિટનની વિદેશ નીતિમાં બહુ મોટો ફેરફાર થશે નહીં, કારણ કે NSA જોનાથન પોવેલ તેમના પદ પર યથાવત રહી શકે છે. સાથે જ અમેરિકા સાથે બ્રિટનના સંબંધો પણ નવી સરકાર માટે મહત્વના રહેશે. પૂર્વ વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સાથે સારા સંબંધો બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હુમલાઓને ખુલ્લેઆમ સમર્થન ન આપવાને કારણે બંને નેતાઓ વચ્ચે તણાવ પેદા થયો હતો. 3. સંરક્ષણ બજેટ વધારવું અને તેના માટે ભંડોળ એકત્ર કરવું સંરક્ષણ ખર્ચ વધારવા અંગેના મતભેદને કારણે ગયા મહિને કીર સ્ટાર્મર સરકારના સંરક્ષણ મંત્રી જોન હીલીએ રાજીનામું આપી દીધું હતું. તેમનું કહેવું હતું કે સેના માટે પ્રસ્તાવિત બજેટ વધારો પર્યાપ્ત નથી. આના થોડા અઠવાડિયા પછી, સ્ટાર્મરે આગામી ચાર વર્ષમાં સંરક્ષણ બજેટમાં 15 અબજ પાઉન્ડ (લગભગ 1.9 લાખ કરોડ રૂપિયા) નો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી. જોકે, તેમણે એ જણાવ્યું ન હતું કે વધારાના પૈસા ક્યાંથી આવશે અને કયા સરકારી વિભાગોના બજેટમાં કાપ મૂકીને તેની ભરપાઈ કરવામાં આવશે. 4. ઇમિગ્રેશન પર કડક નીતિ અને રાજકીય સંતુલન હાલના વર્ષોમાં બ્રિટનમાં સ્થળાંતર (નેટ માઇગ્રેશન) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. તેનું કારણ અગાઉની કન્ઝર્વેટિવ સરકાર દ્વારા લાગુ કરાયેલી કડક ઇમિગ્રેશન નીતિઓ છે. લેબર સરકારે પણ તેને ચાલુ રાખી છે. મે મહિનામાં એન્ડી બર્નહેમે સ્વીકાર્યું હતું કે ઇમિગ્રેશનમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ તેમણે કહ્યું કે તેને વધુ ઘટાડવાની જરૂર છે. તેમણે એ પણ સંકેત આપ્યો કે તેઓ ભૂતપૂર્વ ગૃહમંત્રી શબાના મહેમૂદની કડક ઇમિગ્રેશન નીતિને મોટા પાયે ચાલુ રાખશે. જોકે, લેબર પાર્ટીના ઘણા સાંસદો અને ઉદારવાદી સમર્થકો તેનો વિરોધ કરતા રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, બર્નહેમ સામે સૌથી મોટો પડકાર તેમની પાર્ટીની અંદરના વિરોધ વચ્ચે બેસેન્લ જાળવવાનો રહેશે. 5. વધતો કલ્યાણ અને પેન્શન ખર્ચ બ્રિટનમાં સરકારનો સામાજિક કલ્યાણ (વેલફેર) પરનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. આનું એક મોટું કારણ એવા કાર્યકારી વયના લોકોની વધતી સંખ્યા છે, જેઓ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓના આધારે સરકારી સહાય લઈ રહ્યા છે. આમાં મોટી સંખ્યામાં યુવાનો છે, જેઓ બેરોજગાર છે. જોકે, સામાજિક સુરક્ષા પર થતા કુલ સરકારી ખર્ચનો સૌથી મોટો હિસ્સો નિવૃત્ત લોકો પર જાય છે. સરકારી પેન્શન અને અન્ય સહાય યોજનાઓ પર કુલ સામાજિક સુરક્ષા બજેટનો અડધાથી વધુ હિસ્સો ખર્ચ થાય છે. જો બર્નહેમ આ ખર્ચને નિયંત્રિત કરી શકે છે, તો તેમને સામાજિક આવાસ જેવી અન્ય યોજનાઓ પર વધુ પૈસા ખર્ચ કરવાની તક મળશે. પરંતુ આ સરળ નહીં હોય. કીર સ્ટાર્મરે પણ વેલફેર ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમની જ પાર્ટીના સાંસદોના વિરોધ બાદ તેમને પોતાના નિર્ણયો પાછા ખેંચવા પડ્યા હતા. આ જ કારણ છે કે બર્નહેમ માટે આ આર્થિક જ નહીં, પરંતુ રાજકીય રીતે પણ સૌથી મુશ્કેલ પડકારોમાંથી એક હશે.