વિડિયો કૉલ શરૂ થતાં જ હાર્વર્ડ બિઝનેસ સ્કૂલના પ્રખ્યાત પ્રોફેસર જેફ બસગેંગ હસતાં હસતાં સ્ક્રીન પર દેખાય છે અને સામે બેઠેલા વ્યક્તિને આઈડિયા જણાવવા કહે છે. તે વિદ્યાર્થી મજાકિયા અંદાજમાં ફળોની ઝડપી ડિલિવરી માટે ઉબર જેવી એપનો આઈડિયા રજૂ કરે છે. પ્રોફેસર ધ્યાન અને ધીરજથી તેની વાત સાંભળતા રહે છે. જોકે તેઓ બિલકુલ અસલી માણસ જેવા દેખાય છે, પરંતુ હકીકતમાં આ તેમના AI આધારિત ડિજિટલ ક્લોન અથવા અવતાર છે, જેમને કમ્પ્યુટર ટેકનોલોજીથી તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ ‘ડિજિટલ પ્રોફેસર’નો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરવાનો અને તેમને માર્ગદર્શન આપવાનો છે. જ્યારે અસલી પ્રોફેસર બસગેંગને આ અનુભવ વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે હસતાં હસતાં કહ્યું કે પોતાનું આવું ડિજિટલ સ્વરૂપ જોવું થોડું વિચિત્ર લાગે છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓને તે ખૂબ જ પસંદ આવી રહ્યું છે. જોકે, હાર્વર્ડ બિઝનેસ સ્કૂલે ‘HBS ફાઉન્ડ્રી’ નામનો આઠ અઠવાડિયાનો એન્ટરપ્રેન્યોરશિપ બુટકેમ્પ શરૂ કર્યો છે, જેથી તે તેના 900 MBA વિદ્યાર્થીઓ ઉપરાંત વિશ્વભરના ઉદ્યોગસાહસિકો સુધી પહોંચી શકે. આ કોર્સમાં ભણાવવાનું કામ મોટા પાયે પ્રોફેસરોના AI આધારિત ડિજિટલ ક્લોન કરે છે. વિદ્યાર્થીઓ આ અવતારો સાથે વિડિયો કૉલ પર પિચિંગ, સેલ્સ કૉલ અને બોર્ડ મીટિંગ્સની વારંવાર પ્રેક્ટિસ કરી શકે છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ખચકાટ વિના વ્યવહારુ સ્ટાર્ટઅપ તાલીમ આપવાનો છે. બોસ્ટન યુનિવર્સિટીમાં મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગના પીએચડી વિદ્યાર્થી પ્રણવ સુલ્તાનિયાએ તેમના અંડરવોટર રોબોટિક્સ સ્ટાર્ટઅપ ‘મેગ્નેસિસ રોબોટિક્સ’ માટે આ AI સિસ્ટમની મદદ લીધી. તેમનું કહેવું છે કે સંશોધક અને ઉદ્યોગસાહસિક હોવાને કારણે તેમનો કોઈ નિશ્ચિત સમય હોતો નથી, તેથી AI અવતાર મધ્યરાત્રિએ પણ તેમની પિચ સાંભળવા માટે ઉપલબ્ધ રહે છે. આનાથી તેમને રોકાણકારો સમક્ષ ટેકનિકલ વિગતોને બદલે બિઝનેસ યુટિલિટી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું શીખવામાં મદદ મળી. ઓટોઇમ્યુન રોગો પર કામ કરતી કંપનીના સ્થાપક દ્રાગાના સાવિકે વાસ્તવિક રોકાણકારોને મળતા પહેલા ‘AI બોર્ડ મીટિંગ્સ’માં ઘણી વખત અભ્યાસ કર્યો. આનાથી તેમનો ખચકાટ દૂર થયો અને આત્મવિશ્વાસ વધ્યો. આ કોર્સની ફી લગભગ 67 હજાર રૂપિયા છે. હાર્વર્ડની કડક ગ્રેડિંગ પરંપરાની જેમ જ આ ‘અવતાર’ને તાલીમ આપવામાં આવી છે સામાન્ય રીતે ચેટબોટ્સ યુઝર્સને ખુશ કરવા માટે મીઠી વાતો કરે છે, પરંતુ હાર્વર્ડે તેના AI એજન્ટોને ઇરાદાપૂર્વક કડક સ્વભાવના બનાવ્યા છે. પ્રોજેક્ટના ફેકલ્ટી કો-ચેર ટોમ આઇઝનમેન જણાવે છે કે હાર્વર્ડની કડક ગ્રેડિંગ પરંપરાની જેમ જ આ AI બોટ્સને પણ તાલીમ આપવામાં આવી છે. કોઈપણ વિદ્યાર્થીના આઇડિયાને પહેલી જ કોશિશમાં ‘લીલી ઝંડી’ મળતી નથી. ઘણી વાર વિદ્યાર્થીઓ તેમના આઇડિયાને પાસ કરાવવા માટે AI સાથે દસ-દસ કલાક સુધી મથામણ કરતા રહે છે.