આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે AI હવે માણસોની જેમ નવા જીવ પણ બનાવી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોએ પહેલીવાર AIની મદદથી એવો વાયરસ તૈયાર કર્યો છે, જે આજ સુધી કુદરતમાં ક્યારેય અસ્તિત્વમાં નહોતો. સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીની સંશોધન ટીમની આ શોધથી સારવારની દુનિયામાં મોટી ક્રાંતિ આવી શકે છે, પરંતુ બીજી તરફ તેણે જૈવિક હથિયારો અને ખતરનાક વાયરસને લઈને નવી ચિંતાઓ પણ ઊભી કરી છે. AI એવું સાધન બની શકે છે, જેના દ્વારા ખરાબ ઇરાદા ધરાવતા દેશો અથવા આતંકવાદી સંગઠનો વિનાશનું હથિયાર બનાવી શકે છે. અને જે રીતે AI દરરોજ વધુ વિકસિત થઈ રહ્યું છે, તે જોવાનું બાકી છે કે ભવિષ્યમાં તે કોઈ સૂચના વિના આવા ખતરનાક કામ કરવા સક્ષમ બનશે કે નહીં. ચાલો પહેલા આ સંશોધન વિશે જાણીએ.

AIથી બનાવવામાં આવ્યા નવા વાયરસ

AXIOSના અહેવાલ મુજબ, ગુરુવાર, 6 ઓગસ્ટે સાયન્સ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા આ સંશોધન અનુસાર, વૈજ્ઞાનિકોએ Evo નામના AI ટૂલનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ AIને પૃથ્વી પર રહેલા લગભગ દરેક પ્રકારના જીવમાંથી મેળવવામાં આવેલા લાખો આનુવંશિક સિક્વન્સના ડેટા પર તાલીમ આપવામાં આવી હતી. તે ChatGPT અને અન્ય AI મોડલની જેમ કામ કરે છે, જે મોટા પ્રમાણમાં લખાણ વાંચીને શીખે છે. ત્યારબાદ સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી અને આર્ક ઇન્સ્ટિટ્યૂટના વૈજ્ઞાનિકોએ AIની મદદથી હજારો અલગ-અલગ જિનોમ કોમ્બિનેશન તૈયાર કર્યા. આ કોમ્બિનેશન ખાસ રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા, જેથી તેઓ E.coli બેક્ટેરિયાના કોષની અંદર રહી શકે.

AIએ તૈયાર કર્યા 16 સક્રિય વાયરસ

સૂચના મળ્યા બાદ AIએ હજારો જિનોમ તૈયાર કર્યા હતા. તેમાંથી વૈજ્ઞાનિકોએ લગભગ 300 જિનોમ પ્રયોગશાળામાં તૈયાર કરીને તેમની તપાસ કરી. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે તેમાંથી 16 વાયરસ સક્રિય હતા. આ નવા વાયરસ બેક્ટેરિયોફેજ છે. તેનો અર્થ એ છે કે તેઓ માત્ર બેક્ટેરિયાને સંક્રમિત કરે છે અને માણસોને નુકસાન પહોંચાડી શકતા નથી. વૈજ્ઞાનિકોએ સાયન્સ જર્નલમાં લખ્યું કે તેમણે AI મોડલનો ઉપયોગ એવા વાયરસ તૈયાર કરવા માટે કર્યો, જે E.coli નામના બેક્ટેરિયાને સંક્રમિત કરીને તેને નષ્ટ કરી શકે.

આ ટેક્નિકથી આશા અને ચિંતા બંને

આ ટેક્નિકની મદદથી ખતરનાક બેક્ટેરિયાથી થતી બીમારીઓની સારવાર સરળ બની શકે છે. પરંતુ બીજી તરફ, ભવિષ્યમાં આ જ ટેક્નિકનો ઉપયોગ વધુ જટિલ સજીવો બનાવવા અથવા જૈવિક હથિયારો તૈયાર કરવા માટે પણ થઈ શકે છે. AXIOSના અહેવાલ અનુસાર, AI નિષ્ણાતો પહેલેથી જ ચેતવણી આપી ચૂક્યા છે કે ભવિષ્યમાં એવા ઘાતક વાયરસ અથવા રોગ પેદા થઈ શકે છે, જેને રોકવા મુશ્કેલ બની શકે છે. તેનું કારણ એ છે કે AI ખૂબ ઝડપથી નવા જીવ બનાવી શકે છે, જ્યારે હાલની દેખરેખ વ્યવસ્થા એટલી ઝડપી નથી કે તેમને સમયસર ઓળખી શકે.

AIની ઝડપ માનવજાત માટે મોટો પડકાર

કુલ મળીને, અન્ય વૈજ્ઞાનિક શોધની જેમ આ ટેક્નિક પણ બે ધારવાળી તલવાર સાબિત થઈ શકે છે. પરંતુ AI સાથે મુશ્કેલી એ છે કે આ એક અલગ પ્રકારની ટેક્નિક છે. તે જેટલી ઝડપથી વિકસિત થઈ રહી છે, તેના ભવિષ્યનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ છે. આ ટેક્નિકના ફાયદા અને જોખમ બંને ખૂબ મોટા છે અને તેની અસર સીધી માનવજાત પર પડી શકે છે.

આ પણ વાંચો-મોરનું આયુષ્ય જાણીને ચોંકી જશો, આટલા વર્ષ સુધી જીવી શકે છે આ સુંદર પક્ષી