વરિષ્ઠ પત્રકાર અને લેખક માર્ક ટલ્લીનું રવિવારે દિલ્હીની એક ખાનગી હોસ્પિટલમાં નિધન થયું. તેઓ 90 વર્ષના હતા. ન્યૂઝ એજન્સી PTI અનુસાર, તેમના નજીકના મિત્ર સતીશ જેકબે આ માહિતી મીડિયાને આપી. માર્ક ટલ્લી છેલ્લા કેટલાક સમયથી બીમાર હતા અને છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી સાકેત સ્થિત મેક્સ હોસ્પિટલમાં દાખલ હતા. સતીશ જેકબે જણાવ્યું કે માર્કનું રવિવારે બપોરે સાકેતની મેક્સ હોસ્પિટલમાં નિધન થયું. માર્ક ટલ્લીનો જન્મ કોલકાતામાં થયો હતો. તેઓ 22 વર્ષ સુધી BBCના નવી દિલ્હી બ્યુરો ચીફ રહ્યા. તેઓ એક પ્રખ્યાત લેખક પણ હતા અને ‘BBC રેડિયો 4’ના કાર્યક્રમ ‘સમથિંગ અન્ડરસ્ટુડ’ના પ્રસ્તુતકર્તા રહ્યા. તેમણે 1980ના દાયકામાં ખાલિસ્તાની આતંકવાદી જરનૈલ સિંહ ભિંડરાવાલેનો ઇન્ટરવ્યૂ લીધો હતો. તેમને 2002માં નાઈટનો ખિતાબ આપવામાં આવ્યો હતો અને 2005માં ભારત સરકારે પદ્મ ભૂષણથી સન્માનિત કર્યા હતા. માર્ક ટલ્લીએ ભારત પર અનેક પુસ્તકો લખ્યા, જેમાં ‘નો ફુલ સ્ટોપ્સ ઇન ઇન્ડિયા’, ‘ઇન્ડિયા ઇન સ્લો મોશન’ અને ‘ધ હાર્ટ ઓફ ઇન્ડિયા’નો સમાવેશ થાય છે. ટલ્લી ભારતીય ઉપમહાદ્વીપના સૌથી પ્રખ્યાત અંગ્રેજી પત્રકાર હતા માર્ક ટલ્લી ભારતીય ઉપમહાદ્વીપમાં સૌથી પ્રખ્યાત અંગ્રેજી પત્રકાર માનવામાં આવતા હતા. તેમને ઇંગ્લેન્ડની મહારાણી અને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ બંને તરફથી સન્માન મળ્યું છે. તેમણે ફિલ્મોમાં અવાજ આપ્યો છે અને ભારત પર ત્રણ લોકપ્રિય પુસ્તકો લખ્યા છે. બ્રિટનના અખબારોએ તેમની સરખામણી રુડયાર્ડ કિપલિંગ સાથે કરી હતી અને તેમને ભારતના સૌથી પ્રિય અંગ્રેજ કહ્યા હતા. બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ પર તેમના અહેવાલો પહેલા અંગ્રેજીમાં આવતા હતા અને પછી હિન્દી, ઉર્દૂ, તમિલ, નેપાળી અને બંગાળીમાં પણ સંભળાવવામાં આવતા હતા. માર્ક ટલ્લી કહેતા હતા કે તેમને પત્રકારત્વ કરતાં ભારતમાં વધુ રસ છે અને તેઓ નિવૃત્ત થયા પછી પણ અહીં જ રહેવા માંગતા હતા. તેઓ સાદું જીવન જીવતા હતા અને તેમને રેલવે પ્રત્યે ખૂબ લગાવ હતો. તેમના મિત્રો કહેતા હતા કે તેઓ દરેક સમાચારને લઈને ખૂબ ચિંતિત રહેતા હતા કારણ કે એક ખોટા સમાચાર રમખાણો ભડકાવી શકે છે. માર્ક ટલ્લીના કરિયર સાથે જોડાયેલા ત્રણ મોટા વિવાદ… બીબીસીમાંથી રાજીનામું (1994)- વર્ષ 1994માં તેમણે બીબીસીમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. તેમણે બીબીસીના તત્કાલીન ડાયરેક્ટર જનરલ જ્હોન બર્ટની ખુલ્લેઆમ ટીકા કરી હતી. ટલ્લીનું કહેવું હતું કે બીબીસી હવે ડરના માહોલમાં કામ કરી રહી છે અને તે એક ગુપ્ત અને કઠોર સંગઠન બની ચૂક્યું છે. અયોધ્યા રિપોર્ટિંગ વિવાદ (1992)- 1992માં બાબરી મસ્જિદના ધ્વંસ દરમિયાન અયોધ્યામાં કરવામાં આવેલી તેમની રિપોર્ટિંગ પણ વિવાદોમાં રહી હતી. તે સમયે પરિસ્થિતિ ખૂબ જ તણાવપૂર્ણ હતી અને ટલ્લીને ભીડની નારાજગી અને ધમકીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ભારતમાં કેટલાક મીડિયા અને અધિકારીઓએ પણ બીબીસીના રિપોર્ટિંગની ટીકા કરી અને કહ્યું કે તેનાથી રમખાણો ભડકી શકે છે. ટલ્લીએ હંમેશા કહ્યું કે તેમણે જે જોયું તે જ બતાવ્યું અને સત્યને કોઈ ફિલ્ટર વિના રજૂ કર્યું. રાજીવ ગાંધી સરકાર પર કૌભાંડનો રિપોર્ટ- 1989માં રાજીવ ગાંધી સરકાર દરમિયાન થયેલા કેટલાક કૌભાંડો પર તેમનું રિપોર્ટિંગ પણ ચર્ચામાં રહ્યું. ઘણા લોકોનું માનવું હતું કે આ પ્રકારના રિપોર્ટિંગે તે સમયની સરકારની છબીને નુકસાન પહોંચાડ્યું. ટલ્લી પાદરી બનવા માગતા હતા પરંતુ સફળ ન થયા કોલકાતાથી ટલ્લીનો પારિવારિક સંબંધ 1857થી હતો માર્ક ટલ્લીનો કોલકાતા સાથેનો સંબંધ ખૂબ જૂનો છે. એકવાર તેમણે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે કોલકાતા સાથે તેમનો પારિવારિક સંબંધ ઓછામાં ઓછો 1857 સુધીનો છે. તે વર્ષે તેમના મોસાળના પરદાદા ઉત્તર પ્રદેશમાં થયેલા વિદ્રોહમાંથી બચીને ગંગા નદીના રસ્તે હોડી દ્વારા કોલકાતા પહોંચ્યા હતા. તેમના નાના કોલકાતામાં શણનો વેપાર કરતા હતા. તેઓ શણ તે વિસ્તારમાંથી ખરીદતા હતા, જે આજે બાંગ્લાદેશ છે. આ જ કારણે માર્ક ટલ્લીની માતાનો જન્મ ત્યાં થયો હતો. પાછળથી તેમની માતાની મુલાકાત તેમના પિતા સાથે કોલકાતામાં થઈ અને બંનેએ ત્યાં જ લગ્ન કર્યા. તેમના પિતા તેમના પરિવારમાં પ્રથમ વ્યક્તિ હતા જે ભારત આવ્યા અને પાછળથી કોલકાતાની એક કંપની ગિલૅન્ડર્સ આર્બુથનોટમાં સિનિયર ભાગીદાર બન્યા. માર્ક ટલ્લીએ જણાવ્યું હતું કે કોલકાતામાં જન્મ લેવાથી તેમને બાળપણમાં બ્રિટનના બોર્ડિંગ સ્કૂલમાં ખાસ ઓળખ મળતી હતી. તેઓ જણાવે છે કે દસ વર્ષની ઉંમરે, જ્યારે તેઓ બ્રિટિશ બોર્ડિંગ સ્કૂલ પહોંચ્યા, ત્યારે કોલકાતામાં જન્મ લેવો તેમને બીજાઓથી અલગ પાડતો હતો. તેઓ ગર્વથી કહેતા હતા કે તેમનો જન્મ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના ‘બીજા સૌથી મોટા શહેર’માં થયો હતો.