સેટેલાઇટ દ્વારા લેવાયેલી નવી તસવીરોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચીને ભારત-ચીન વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) નજીક તેના બે મહત્વના એરબેઝ પર સૌથી આધુનિક J-20 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ તૈનાત કર્યા છે.

તસવીરો અનુસાર, શિનજિયાંગના હોટન એરબેઝ પર 8 અને તિબેટના ડામશુંગ એરબેઝ પર 4, એટલે કે કુલ 12 J-20 વિમાનો હાજર છે. તાજેતરના વર્ષોમાં LAC નજીક J-20 લડાકુ વિમાનોની આ સૌથી મોટી તૈનાતીઓમાંથી એક માનવામાં આવી રહી છે.

વ્યાવસાયિક સેટેલાઇટ કંપની વેન્ટર દ્વારા 9 જુલાઈએ લેવાયેલી તસવીરોમાં હોટન એરબેઝ પર 8 J-20 ‘માઇટી ડ્રેગન’ સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ ખુલ્લા એપ્રોન પર ઉભેલા જોવા મળ્યા.

જ્યારે, 25 જૂનની તસવીરોમાં ડામશુંગ એરબેઝ પર 4 J-20 વિમાનો રક્ષણાત્મક શેલ્ટર નીચે જોવા મળ્યા. તસવીરો પરથી સંકેત મળે છે કે ચીને LAC નજીક તેના સૌથી આધુનિક લડાકુ વિમાનોની હાજરી વધારી દીધી છે.

ભારત-ચીન સરહદ નજીક ચીનના બે એરબેઝ પર લગભગ બે અઠવાડિયાની અંદર કુલ 12 J-20 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ સેટેલાઇટ તસવીરોમાં દેખાયા.

ભારતની સરહદથી કેટલા નજીક છે બંને એરબેઝ

હોતાન એરબેઝ ભારતના દૌલત બેગ ઓલ્ડી એરબેઝથી લગભગ 245 કિલોમીટર અને લેહથી લગભગ 389 કિલોમીટર દૂર છે.

જ્યારે, ડામશુન્ગ એરબેઝ અરુણાચલ પ્રદેશના તવાંગથી લગભગ 344 કિલોમીટર ઉત્તર-પશ્ચિમમાં આવેલું છે.

આ બંને એરબેઝ ભારત-ચીન સરહદના પશ્ચિમી અને પૂર્વીય સેક્ટરમાં ચીનની વાયુસેનાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફોરવર્ડ બેઝ માનવામાં આવે છે.

હોતાન એરબેઝ શા માટે મહત્વનું છે?

શિનજિયાંગ ઉઇગુર સ્વાયત્ત ક્ષેત્રમાં સ્થિત હોટાન એરબેઝ પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી એર ફોર્સ (PLAAF) નો મુખ્ય ફોરવર્ડ એરબેઝ છે. ભારત-ચીન સરહદની નજીક હોવાને કારણે, તે ચીનના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓપરેશનલ ઠેકાણાઓમાં ગણાય છે. અહીંથી સૈન્ય અને નાગરિક, બંને પ્રકારના વિમાનો ઉડાન ભરે છે.

લગભગ 3,700 મીટર લાંબા રનવેને કારણે, અહીં મોટા અને ભારે સૈન્ય વિમાનો પણ સરળતાથી ઓપરેટ કરી શકાય છે. એરબેઝ પર મજબૂત એરક્રાફ્ટ શેલ્ટર, નવા એપ્રોન અને આધુનિક ઓપરેશન સપોર્ટ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.

અહીં J-20 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ ઉપરાંત KJ-500 એરબોર્ન અર્લી વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ (AEW&C) વિમાન, ઇન્ટરસેપ્ટર ફાઇટર જેટ અને CH-4 સર્વેલન્સ અને સ્ટ્રાઇક ડ્રોન પણ તૈનાત રહે છે. સરહદ પર તણાવ વધવા અથવા મોટા સૈન્ય અભ્યાસ દરમિયાન અહીં H-6 વ્યૂહાત્મક બોમ્બર વિમાનોની પણ તૈનાતી કરવામાં આવે છે.

સેટેલાઇટ તસવીરમાં ભારત-ચીન સરહદ નજીક આવેલા એરબેઝ પર ચીનના J-20 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ દેખાઈ રહ્યા છે.

J-20 ની તૈનાતી શા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે?

રક્ષા સૂત્રોના હવાલાથી રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઊંચાઈવાળા એરબેઝ પર J-20 ફાઇટર જેટની સતત હાજરી એ વાતનો સંકેત છે કે ચીન હવે તેમને માત્ર સૈન્ય અભ્યાસ પૂરતું મર્યાદિત નથી રાખી રહ્યું, પરંતુ નિયમિત ઓપરેશનલ તૈનાતીનો ભાગ બનાવી રહ્યું છે.

J-20 ચીનનું પાંચમી પેઢીનું સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ છે. તેને રડારથી બચતા લાંબા અંતર સુધી મિશન પૂરા કરવા અને આધુનિક હવાઈ યુદ્ધ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તે લાંબા અંતરની હવા-થી-હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઈલો લઈ જવામાં સક્ષમ છે અને ચીનની વાયુસેનાના સૌથી અદ્યતન ફાઇટર જેટમાં સામેલ છે.

જોકે, માત્ર સેટેલાઇટ તસવીરોના આધારે એ નક્કી કરી શકાતું નથી કે આ વિમાનો કાયમી ધોરણે તૈનાત છે કે પછી કોઈ સૈન્ય અભ્યાસ અથવા રોટેશનનો ભાગ છે. તેમ છતાં, આટલી મોટી સંખ્યામાં J-20 વિમાનોનું LAC નજીક દેખાવું વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ભારત-ચીન સરહદ પર હજુ પણ સૈન્ય ગતિવિધિ ચાલુ છે

આ તૈનાતી એવા સમયે સામે આવી છે, જ્યારે ભારત અને ચીન વચ્ચેની 3,488 કિલોમીટર લાંબી વિવાદિત સરહદ પર તણાવ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયો નથી.

2020માં ગલવાન ઘાટીમાં થયેલી અથડામણ પછી બંને દેશો વચ્ચે અનેક તબક્કાની સૈન્ય અને રાજદ્વારી વાટાઘાટો થઈ. કેટલાક વિસ્તારોમાંથી સૈનિકોની વાપસી પણ થઈ, પરંતુ તેમ છતાં LAC પર બંને દેશોએ મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો, બખ્તરબંધ વાહનો, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને આધુનિક હથિયારો તૈનાત કરી રાખ્યા છે.

ભારતીય વાયુસેના સામે શું પડકાર છે?

રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય વાયુસેના હાલમાં લડાકુ વિમાનોની સંખ્યામાં ઘટાડાના પડકારનો સામનો કરી રહી છે. સ્વદેશી LCA તેજસ Mk1A ની ડિલિવરીમાં વિલંબ થયો છે, જ્યારે 114 બહુહેતુક લડાકુ વિમાનોની ખરીદીની પ્રક્રિયા હજુ પૂર્ણ થઈ શકી નથી.

આવી સ્થિતિમાં, LAC નજીક ચીનના સૌથી આધુનિક J-20 લડાકુ વિમાનોની વધતી હાજરી ભારત માટે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરહદ પર બંને દેશોની વાયુ શક્તિમાં થઈ રહેલા ફેરફારો પર સતત નજર રાખવી આવનારા સમયમાં વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે.

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો