ચોમાસામાં કે કમોસમી વરસાદ દરમિયાન આકાશમાંથી પડતી વીજળી દર વર્ષે સેંકડો નિર્દોષ લોકોનો ભોગ લે છે. ખાસ કરીને ખેતરોમાં કામ કરતા ખેડૂતો અને ખુલ્લા મેદાનમાં રહેલા શ્રમિકો માટે આ એક જીવલેણ જોખમ હોય છે. પરંતુ હવે વિજ્ઞાને આ કુદરતી આફત સામે લડવાનું હથિયાર શોધી કાઢ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને પુણે સ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટ્રોપિકલ મેટિયોરોલોજી (IITM) એ સંયુક્ત રીતે ‘દામિની’ (DAMINI) નામની એક અદભૂત મોબાઈલ એપ વિકસાવી છે, જે વીજળી પડવાના 40 મિનિટ પહેલા ચેતવણી આપે છે.

દામિની એપ કેવી રીતે કામ કરે છે?

આ એપ સેન્સર અને જીપીએસ (GPS) ટેકનોલોજી પર આધારિત છે. તે સમગ્ર ભારતમાં વીજળીની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખે છે. જો તમારા વર્તમાન લોકેશનથી 20 થી 40 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં વીજળી પડવાની સંભાવના જણાય, તો આ એપ તુરંત તમારા ફોન પર એલર્ટ મોકલે છે. આ 40 મિનિટનો સમય કોઈ પણ વ્યક્તિ માટે સુરક્ષિત સ્થળે આશરો લેવા માટે પૂરતો છે.

એપનો ઉપયોગ કરવાની રીત

દામિની એપ વાપરવી અત્યંત સરળ છે. એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સ તેને પ્લે સ્ટોર અને આઇફોન યુઝર્સ એપ સ્ટોર પરથી વિનામૂલ્યે ડાઉનલોડ કરી શકે છે. ઇન્સ્ટોલ કર્યા પછી, તેમાં જરૂરી વિગતો ભરીને રજિસ્ટ્રેશન કરવાનું રહે છે. એપના ઇન્ટરફેસમાં એક નકશો (Map) આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં વીજળીના ચિહ્નો અલગ-અલગ રંગોમાં દેખાય છે:

પીળો રંગ: સૂચવે છે કે આગામી થોડા સમયમાં વીજળી પડવાની શક્યતા છે.

વાદળી રંગ: અત્યંત નજીકના સમયની ગતિવિધિઓ દર્શાવે છે.

કેમ જરૂરી છે આ એપ?

મોટાભાગે વીજળી પડવાની ઘટનાઓમાં લોકો પાસે બચવાનો સમય નથી હોતો. દામિની એપ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. જો પંચાયત સ્તરે અથવા ખેડૂત મંડળોમાં આ એપનો વ્યાપ વધારવામાં આવે, તો વીજળીથી થતા મૃત્યુના આંકડામાં મોટો ઘટાડો લાવી શકાય તેમ છે.

આ પણ વાંચોઃ Britain નો ટ્રમ્પને ઠેંગો! યુદ્ધમાં નહીં જોડાવાને બદલે બ્રિટન હવે શાંતિ માટે યોજાશે હોર્મુઝ સમિટ