કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં ચાલી રહેલા ગેસ સંકટ વચ્ચે રાજ્યોને ફરી એકવાર LPG સપ્લાય વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સરકારે શુક્રવારે (27 માર્ચ) કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના એલોકેશન એટલે કે કોટાને 50% થી વધારીને 70% કર્યો છે. આ નિર્ણયનો સૌથી વધુ ફાયદો એવા ઉદ્યોગોને મળશે જે સંપૂર્ણપણે LPG પર નિર્ભર છે.

સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, ટેક્સટાઈલ અને કેમિકલ જેવા વધુ શ્રમવાળા ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ભારતમાં LPGની સપ્લાય ચેઈન પ્રભાવિત થઈ હતી.

તેનો સામનો કરવા માટે પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ મંત્રાલયના સચિવ ડો. નીરજ મિત્તલે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને પત્ર લખીને આ અંગે જાણકારી આપી.

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે રાજ્યોને પત્ર મોકલ્યો છે.

મંત્રાલયે કોમર્શિયલ અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગ માટે સપ્લાય વધારવા માટે આ આદેશ જાહેર કર્યો છે. પહેલા આ ક્વોટા માત્ર 50% હતો, જેને હવે વધારીને પૂર્વ-સંકટ સ્તરના 70% સુધી લઈ જવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે.

6 સેક્ટર્સને પ્રાથમિકતા મળશે

સરકારના આદેશ મુજબ, તે ઉદ્યોગોને પહેલા LPG આપવામાં આવશે જ્યાં શ્રમિકો એટલે કે મજૂરોની સંખ્યા વધુ છે અને જે અન્ય જરૂરી ઉદ્યોગોને ટેકો આપે છે.

PNG નો વિકલ્પ અપનાવવો જરૂરી બનશે

સરકારે આ વધેલા ક્વોટા સાથે એક શરત પણ રાખી છે. વધારાના 20% LPG નો લાભ લેવા માટે કોમર્શિયલ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ગ્રાહકોએ ઓઈલ કંપનીઓ (OMCs) પાસે રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે.

સાથે જ તેમને પોતાના શહેરની સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપની પાસે PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ) કનેક્શન માટે અરજી કરવી પડશે. સરકાર ઈચ્છે છે કે ઉદ્યોગો ધીમે ધીમે LPG થી PNG તરફ શિફ્ટ થાય.

સ્પેશિયલ હીટિંગવાળા ઉદ્યોગોને નિયમોમાં છૂટ

આદેશમાં એક મહત્વપૂર્ણ રાહત પણ આપવામાં આવી છે. જો કોઈ પ્રોસેસ ઇન્ડસ્ટ્રીને એવી ખાસ હીટિંગની જરૂર હોય જેને નેચરલ ગેસ (PNG) થી પૂરી ન કરી શકાય, તો તેમના માટે PNG અરજીની શરત હટાવી દેવામાં આવી છે. એટલે કે, આવા ઉદ્યોગોને કોઈપણ શરત વિના વધેલો LPG ક્વોટા મળતો રહેશે.

સરકારની રાજ્યોને સુધારા લાગુ કરવાની સલાહ

કેન્દ્ર સરકારે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અપીલ કરી છે કે તેઓ 10% રિફોર્મ-બેઝ્ડ એલોકેશનનો તાત્કાલિક લાભ ઉઠાવે. અત્યાર સુધીમાં 27 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ નોન-ડોમેસ્ટિક LPG માટે આદેશો જાહેર કર્યા છે. જે રાજ્યોએ હજુ સુધી આવું કર્યું નથી, ત્યાં સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ સીધા સિલિન્ડર રિલીઝ કરી રહી છે.

રેસ્ટોરન્ટ-ઢાબાને પહેલાથી જ મળી ચૂકી છે રાહત

આ પહેલા 21 માર્ચે સરકારે જે 20% વધારાનું એલોકેશન આપ્યું હતું, તેમાં રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા, હોટલ, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કેન્ટીન અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી.

આ ઉપરાંત કોમ્યુનિટી કિચન અને પ્રવાસી મજૂરો માટે 5 કિલોવાળા FTL (ફ્રી-ટ્રેડ LPG) સિલિન્ડરોનો પુરવઠો પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો છે. સરકારી ડેટા અનુસાર, 25 માર્ચ સુધીમાં પ્રવાસી મજૂરોને 37,000થી વધુ 5 કિલોવાળા સિલિન્ડર વેચવામાં આવ્યા છે.

‘પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ’ શું હોય છે?

‘પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ’નો અર્થ તે સમયથી છે જ્યારે દેશમાં ગેસ સંકટ શરૂ થયું ન હતું. હાલ રાજ્યોને ખૂબ ઓછો પુરવઠો મળી રહ્યો હતો, જેને હવે વધારીને 70% કરવામાં આવ્યો છે. અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઇરાન યુદ્ધને કારણે મિડલ ઇસ્ટમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસનો પુરવઠો લગભગ અટકી ગયો છે. તેના કારણે શરૂઆતમાં હોટલો જેવા કોમર્શિયલ સંસ્થાનોને થતી LPG સપ્લાયમાં કાપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેથી ઘરેલું સિલિન્ડરના પુરવઠામાં કોઈ મુશ્કેલી ન થાય.

ઈરાન-અમેરિકા અને ઇઝરાયલ યુદ્ધથી ગેસની અછત

ઈરાન પર 28 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયલે મળીને હુમલો કર્યો. બંને દેશોએ ઈરાનના અનેક સૈન્ય ઠેકાણાઓ, મિસાઈલ સાઇટ્સ અને પરમાણુ સુવિધાઓ પર મોટા પાયે હવાઈ હુમલા કર્યા. આ હુમલાઓમાં સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેની સહિત અનેક મોટા અધિકારીઓ માર્યા ગયા. આ અભિયાનને અમેરિકાએ “ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી” નામ આપ્યું.

આ યુદ્ધ પછી સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં તણાવ વધી ગયો અને સપ્લાય પ્રભાવિત થઈ. આ જ માર્ગ ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે દેશનો લગભગ 80-85% LPG અહીંથી આવે છે. ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો LPG આયાતકાર છે અને 60% થી વધુ ગેસ બહારથી મંગાવે છે. આ જ કારણોસર દેશમાં LPG ની અછત જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ. જોકે, સરકારે લોકોને અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપવા જણાવ્યું અને સ્પષ્ટ કર્યું કે દેશમાં ગેસ અને તેલની કોઈ અછત નથી.

આ સમાચાર પણ વાંચો…

LPG સંકટ: રાજ્યોને 23 માર્ચથી 20% વધુ ગેસ મળશે:કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું- રેસ્ટોરન્ટ-હોટલોને પ્રાથમિકતા મળે, પ્રવાસી મજૂરોને 5 કિલોના સિલિન્ડર આપવામાં આવે

કેન્દ્રએ દેશમાં ચાલી રહેલા ગેસ સંકટ વચ્ચે રાજ્યોને LPG સપ્લાય વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. 23 માર્ચથી રાજ્યોને હવે પહેલા કરતા 20% વધુ ગેસ આપવામાં આવશે. આ પછી રાજ્યોને મળતી કુલ સપ્લાય સંકટ પહેલાના સ્તર (પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ)ના 50% સુધી પહોંચી જશે.

પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ મંત્રાલયના સચિવ ડો. નીરજ મિત્તલે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને પત્ર લખીને તેની જાણકારી આપી. તેમાં કહેવામાં આવ્યું કે સામુદાયિક રસોડા, રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા, હોટલ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કેન્ટીનને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે. વાંચો સંપૂર્ણ સમાચાર…

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો