NCLTએ ઝી ગ્રુપના સ્થાપક સુભાષ ચંદ્રાના પર્સનલ ઇન્સોલ્વન્સી કેસમાં ₹22 હજાર કરોડના કુલ દેવાને માત્ર ₹6.5 કરોડમાં પતાવવાની યોજનાને મંજૂરી આપી છે. તેનાથી લોન આપનાર બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને તેમના 99.97% બાકી પૈસાનું નુકસાન સહન કરવું પડશે.

સુભાષ ચંદ્રાના દેવા પતાવટ સંબંધિત દરેક માહિતી, 10 પ્રશ્ન-જવાબમાં…

પ્રશ્ન 1. NCLT એ સુભાષ ચંદ્રાના પર્સનલ ઇન્સોલ્વન્સી કેસમાં શું નિર્ણય સંભળાવ્યો છે?

જવાબ: ઇન્સોલ્વન્સી ટ્રિબ્યુનલ NCLT એ સુભાષ ચંદ્રાના રીપેમેન્ટ પ્લાનને ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેન્કરપ્સી કોડની કલમ 114 હેઠળ મંજૂરી આપી દીધી છે. આ હેઠળ સુભાષ ચંદ્રાને ₹22,006.57 કરોડના કુલ દેવાના બદલે માત્ર ₹6.5 કરોડનું ચુકવણું કરવું પડશે. આ પછી તેમનું બાકીનું આખું ₹22,000 કરોડથી વધુનું બાકી દેવું કાયદેસર રીતે હંમેશા માટે સમાપ્ત થઈ જશે.

પ્રશ્ન 2. આ આખો મામલો ક્યારે અને કેવી રીતે શરૂ થયો હતો?

જવાબ: આ કેસની શરૂઆત 2022માં થઈ હતી, જ્યારે ઇન્ડિયાબુલ્સ હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ લિમિટેડે ડૉ. સુભાષ ચંદ્ર વિરુદ્ધ પર્સનલ ગેરંટર તરીકે IBCની કલમ 95 હેઠળ નાદારીની અરજી દાખલ કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટના વચગાળાના આદેશને કારણે થોડા સમય માટે કાર્યવાહી અટકી રહી હતી, પરંતુ બાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્ટે હટાવ્યા પછી એપ્રિલ 2024માં NCLTએ સુભાષ ચંદ્ર વિરુદ્ધ પર્સનલ ઇન્સોલ્વન્સી રિઝોલ્યુશન પ્રોસેસ સ્વીકારી લીધી હતી.

સવાલ 3. આ નિર્ણય કોણે સંભળાવ્યો અને ટ્રિબ્યુનલમાં શું મત હતો?

જવાબ: આ પહેલા NCLTની બે સભ્યોની બેન્ચમાં આ મામલે વિભાજિત મત આવ્યો હતો. ત્યારબાદ NCLT ચેરમેને ત્રીજા સભ્ય તરીકે જ્યુડિશિયલ મેમ્બર નીલેશ શર્માની નિમણૂક કરી. નીલેશ શર્માએ બહુમતીના આધારે 144 પાનાના આદેશમાં રીપેમેન્ટ પ્લાનને મંજૂરી આપી.

સવાલ 4. શું સુભાષ ચંદ્રએ પોતે ₹22,006 કરોડની પર્સનલ લોન લીધી હતી?

જવાબ: ના, આ રકમ સુભાષચંદ્ર દ્વારા આપવામાં આવેલી ‘પર્સનલ ગેરંટી’ સાથે સંબંધિત છે. જ્યારે કોઈ કંપની અથવા મૂળ દેવાદારને બેંક લોન આપે છે, ત્યારે ઘણીવાર પ્રમોટર પોતાની વ્યક્તિગત ગેરંટી આપે છે કે જો કંપની ચૂકવણી ન કરી શકે, તો તે તેને ચૂકવશે.

એસ્સેલ ગ્રુપની કંપનીઓ દ્વારા લેવાયેલી લોન માટે સુભાષચંદ્રએ પર્સનલ ગેરંટી આપી હતી. કંપનીઓ ડિફોલ્ટ થતાં આ દાવો સુભાષચંદ્ર પર આવ્યો. તેનો અર્થ એ નથી કે તેમણે આ બધા પૈસા વ્યક્તિગત રીતે ઉધાર લીધા હતા.

પ્રશ્ન 5. કઈ મુખ્ય બેંક કે સંસ્થાએ આ નિર્ણયનો વિરોધ કર્યો હતો?

જવાબ: LIC હાઉસિંગ ફાઇનાન્સની આગેવાની હેઠળ કેટલાક લેણદારોએ આ રીપેમેન્ટ પ્લાન પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. LIC હાઉસિંગે તેને “અવ્યવહારુ અને ગેરકાયદેસર” ગણાવતા કહ્યું હતું કે તેમને ₹1,322.39 કરોડના બાકી લેણાંના બદલે ફક્ત ₹38.09 લાખ આપવામાં આવી રહ્યા છે.

પ્રશ્ન 6. NCLT એ અસંમત લેણદારોના વાંધાઓને શા માટે ફગાવી દીધા?

જવાબ: NCLT એ શોધી કાઢ્યું કે વિરોધ કરનારા લેણદારો પાસે 20% થી પણ ઓછા વોટિંગ શેર હતા. રીપેમેન્ટ પ્લાનને 80.81% વોટિંગ શેર ધરાવતા લેણદારોની જરૂરી મંજૂરી મળી ચૂકી હતી. કાયદા મુજબ, બહુમતીની મંજૂરીને કારણે ટ્રિબ્યુનલે વાંધાઓને ફગાવી દીધા.

પ્રશ્ન 7. NCLT એ ચંદ્રાના રીપેમેન્ટ પ્લાનને યોગ્ય ઠેરવવા માટે શું તર્ક આપ્યો?

જવાબ: ટ્રિબ્યુનલે જણાવ્યું કે રિઝોલ્યુશન પ્રોફેશનલના મૂલ્યાંકન મુજબ સુભાષ ચંદ્રાની વ્યક્તિગત સંપત્તિનું મૂલ્ય પ્લાનમાં આપેલી રકમ કરતાં ઓછું છે. જો આ પ્લાન રદ કરવામાં આવતો, તો ચંદ્રાને નાદાર જાહેર કરવામાં આવતા અને લેણદારોને તેનાથી પણ ઓછી રકમ મળતી. પ્લાન મંજૂર થવાથી ચંદ્રા આર્થિક રીતે ફરીથી ઊભા થઈ શકશે અને મૂળ દેવાદારો પાસેથી ભવિષ્યમાં વસૂલાતની સંભાવના જળવાઈ રહેશે.

પ્રશ્ન 8. હવે આ કેસની આગળની પ્રક્રિયા શું હશે?

જવાબ: કોર્ટની મંજૂરી પછી, હવે રિઝોલ્યુશન પ્રોફેશનલ બધા લેણદારોની અંતિમ સૂચિ બનાવશે. આ પછી ₹6.5 કરોડની રકમને આ બધી બેંકો અને લેણદારોમાં નિયમ મુજબ વહેંચવામાં આવશે. અંતે, આ મામલો ફરીથી ઇન્સોલ્વન્સી અદાલતની મુખ્ય બેન્ચ પાસે જશે. ત્યાંથી ઔપચારિક કાનૂની મહોર લાગતા જ આ કેસ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે.

પ્રશ્ન 9. શું તેનો અર્થ એ છે કે બેંકોનું ₹22,000 કરોડનું દેવું સંપૂર્ણપણે ડૂબી ગયું?

જવાબ: ના, 99.97% નો હેરકટ ફક્ત સુભાષચંદ્રની ‘વ્યક્તિગત ગેરંટી’ના દાવા પર લાગુ પડે છે. જે મૂળ કંપનીઓએ લોન લીધી હતી, તે હજુ પણ દેવાદાર બની રહી છે.

બેંકો તે કંપનીઓ, તેમની સંપત્તિઓ અને અન્ય ગીરવે મૂકેલા કોલેટરલમાંથી તેમની વસૂલાત ચાલુ રાખી શકે છે. NCLT એ પણ પોતાના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ક્રેડિટર્સ પાસે મૂળ દેવાદારો પાસેથી વસૂલાતનો અધિકાર યથાવત રહેશે.

પ્રશ્ન 10. આ નિર્ણયની ભારતીય બેંકિંગ અને કોર્પોરેટ સેક્ટર પર શું અસર પડશે?

જવાબ: આ નિર્ણય ભવિષ્યમાં આવનારા આવા તમામ કેસો માટે એક મોટો દાખલો બનશે. તેનાથી સ્પષ્ટ સંદેશ મળે છે કે જો 75% થી વધુ લોન આપનાર બેંકો કે લોકો કોઈ રીપેમેન્ટ પ્લાન પર સહમત થાય છે, તો અદાલત તેમના આ વ્યવસાયિક નિર્ણયને જ સર્વોચ્ચ ગણશે. પછી ભલે બેંકોને તેમના 99% થી વધુ પૈસા છોડવા પડે અને રિકવરીના નામે માત્ર નજીવી રકમ જ કેમ ન મળે.

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો