અમિતાભ બચ્ચન, શાહરૂખ ખાન, રેખા, માધુરી દીક્ષિત અને રાજકુમાર જેવા મોટા સિતારાઓ સાથે કામ કરી ચૂકેલા દિગ્ગજ ફિલ્મમેકર કેસી બોકાડિયા આ દિવસોમાં તેમની નવી ફિલ્મ ‘તીસરી બેગમ’ને લઈને ચર્ચામાં છે. લવ જેહાદ, ટ્રિપલ તલાક અને ધર્મ પરિવર્તન જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર બનેલી આ ફિલ્મને લઈને તેમણે દિવ્ય ભાસ્કર સાથે ખૂલીને વાતચીત કરી. બોકાડિયાએ જણાવ્યું કે, ‘ફિલ્મ એક સાચી ઘટનાથી પ્રેરિત છે અને તેનો હેતુ કોઈ ધર્મને નિશાન બનાવવાનો નથી, પરંતુ સમાજ સામે એક ગંભીર પ્રશ્ન રજૂ કરવાનો છે.’ તેમણે સેન્સર બોર્ડ સાથેના વિવાદ, કોર્ટ સુધી પહોંચેલી લડાઈ અને પોતાની માન્યતા પર પણ સ્પષ્ટ અભિપ્રાય આપ્યો.
પ્રશ્ન: ‘તીસરી બેગમ’ બનાવવાની પ્રેરણા ક્યાંથી મળી? જવાબ: એક સાચી ઘટના પરથી. હું એક પરિચિતના ઘરે ગયો હતો, જ્યાં તેણે ગર્વથી જણાવ્યું કે તેની ત્રણ પત્નીઓ છે – મુસ્લિમ, રાજપૂત અને બ્રાહ્મણ. ત્યાંથી જ મારા મનમાં પ્રશ્ન આવ્યો કે, અલગ સંસ્કાર અને ખાન-પાનવાળી છોકરીઓ આવા વાતાવરણમાં કેવી રીતે એડજસ્ટ કરતી હશે. એ જ વિચાર પરથી ફિલ્મની વાર્તા બની. પ્રશ્ન: ફિલ્મમાં લવ જેહાદ, ટ્રિપલ તલાક અને હલાલા જેવા મુદ્દાઓ દેખાઈ રહ્યા છે. આટલા વિવાદાસ્પદ વિષય પર ફિલ્મ બનાવવામાં ડર ન લાગ્યો? જવાબ: ના. મેં જે જોયું અને અનુભવ્યું, તે જ ફિલ્મમાં બતાવ્યું. મારો હેતુ કોઈ ધર્મને ખોટો બતાવવાનો નથી, પરંતુ તે છોકરીઓની માનસિક સ્થિતિ બતાવવાનો છે, જેઓ અલગ વાતાવરણમાં જઈને સંઘર્ષ કરે છે. મેં તેને સંતુલિત રીતે રજૂ કર્યું છે. પ્રશ્ન: ફિલ્મમાં શું બતાવવામાં આવ્યું છે? જવાબ: ફિલ્મમાં એક બ્રાહ્મણ છોકરી લગ્ન પછી મુસ્લિમ પરિવારમાં જાય છે. ત્યાં તેને નામ બદલવા, રીતરિવાજો અપનાવવા અને નવી જિંદગીમાં ઢળવાનું દબાણ સહન કરવું પડે છે. વાર્તામાં તેની પરેશાની, સંઘર્ષ અને બહાર નીકળવાના પ્રયાસો બતાવવામાં આવ્યા છે. પ્રશ્ન: શું ફિલ્મમાં ધર્મ પરિવર્તન અને જબરદસ્તી જેવા મુદ્દાઓ પણ છે? જવાબ: અમે બતાવ્યું છે કે ઘણીવાર છોકરીઓને મોટા-મોટા સપના બતાવીને લગ્ન કરવામાં આવે છે. પછીથી તેમને સચ્ચાઈ ખબર પડે છે. ફિલ્મ માત્ર સમસ્યા નથી બતાવતી, તે એ પણ જણાવે છે કે નિર્ણયો વિચારીને લેવા જોઈએ. પ્રશ્ન: શું ફિલ્મમાં એ બતાવવામાં આવ્યું છે કે આવા કિસ્સાઓ પાછળ કોઈ નેટવર્ક કે પૈસાનો ખેલ હોય છે? જવાબ: મેં આવી વાતો સાંભળી છે, પરંતુ ફિલ્મમાં તેને બતાવ્યું નથી. મેં ફક્ત તે જ રાખ્યું, જે વાર્તા અને ભાવનાઓના હિસાબે જરૂરી હતું. પ્રશ્ન: સેન્સર બોર્ડ સાથે તમારી લાંબી લડાઈ કેમ થઈ? જવાબ: સેન્સર બોર્ડને કેટલાક ડાયલોગ્સ અને ખાસ કરીને ‘જય સિયારામ’ વાળા સીન પર વાંધો હતો. મેં સ્પષ્ટ કહ્યું કે હું તેને હટાવીશ નહીં. બાદમાં મામલો કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો. કોર્ટે ફિલ્મ જોઈ અને માત્ર 24 સેકન્ડ કાપ્યા પછી રિલીઝ કરવાની મંજૂરી મળી. પ્રશ્ન: શું આ તમારી દ્રઢ માન્યતાની જીત પણ છે? જવાબ: ચોક્કસ. જો ફિલ્મમેકરને પોતાના વિષય અને વાર્તા પર ભરોસો નહીં હોય, તો તે ફિલ્મ કેવી રીતે બનાવશે? મેં તે જ બતાવ્યું, જે મને યોગ્ય લાગ્યું. ‘જય સિયારામ’ વાળો સીન હટાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું, પરંતુ હું મારા વલણ પર અડગ રહ્યો. આખરે કોર્ટે પણ અમારી વાત સમજી. પ્રશ્ન: ‘જય સિયારામ’ વાળા સીન પર આટલી ચર્ચા શા માટે થઈ? જવાબ: ફિલ્મમાં એક છોકરીને પૂછવામાં આવે છે કે તેનો ભગવાન કોણ છે, તો તે ‘જય સિયારામ’ બોલે છે. સેન્સરને આના પર વાંધો હતો, પરંતુ મેં કહ્યું કે આ પાત્રની સચ્ચાઈ છે. બાદમાં કોર્ટે મોટાભાગના સીન રહેવા દીધા. પ્રશ્ન: તમે ફિલ્મને જાતે રિલીઝ કરવાનો નિર્ણય શા માટે લીધો? જવાબ: આજ સિસ્ટમ ઘણી બદલાઈ ગઈ છે. ઘણા લોકો પહેલા OTT વિશે વિચારે છે, પરંતુ મારું માનવું છે કે જો કન્ટેન્ટ સારું હોય તો ફિલ્મ થિયેટરમાં ચોક્કસ ચાલે છે. એટલે મેં પોતે થિયેટર માલિકો સાથે વાત કરી અને મારી રીતે ફિલ્મ રિલીઝ કરવાનો નિર્ણય લીધો. પ્રશ્ન: શું આજે ફિલ્મ રિલીઝ કરવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે? જવાબ: ખૂબ મુશ્કેલ છે. ટિકિટ, થિયેટર અને આખી સિસ્ટમ બદલાઈ ગઈ છે. સારા કન્ટેન્ટવાળી ફિલ્મોને પણ ઓછી તક મળે છે. પરંતુ મને આજે પણ વિશ્વાસ છે કે સારી ફિલ્મ ચાલશે. પ્રશ્ન: આટલી લાંબી કારકિર્દી અને અમિતાભ બચ્ચન, શાહરૂખ ખાન જેવા મોટા સ્ટાર્સ સાથે કામ કર્યા પછી પણ તમારે આજે સંઘર્ષ કરવો પડી રહ્યો છે? જવાબ: સંઘર્ષ દરેક સમયમાં હોય છે. મેં અમિતાભ બચ્ચન, શાહરૂખ ખાન, રેખા, માધુરી દીક્ષિત જેવા મોટા સિતારાઓ સાથે કામ કર્યું છે. તે સમયે સંબંધો અને વિશ્વાસ પર કામ થતું હતું. આજ સિસ્ટમ બદલાઈ ગઈ છે, પરંતુ મારી કામ કરવાની રીત નથી બદલાઈ. પ્રશ્ન: શું આજના સ્ટાર્સ અને જૂના સમયના સ્ટાર્સમાં ફરક અનુભવાય છે? જવાબ: પહેલા કલાકારોમાં ખૂબ વિશ્વાસ હતો. અમિતાભ બચ્ચને ‘આજ કા અર્જુન’ની વાર્તા પણ સાંભળી ન હતી. રાજકુમાર જેવા કલાકારો ફોન પર હા કહી દેતા હતા. આજે વસ્તુઓ વધુ કોર્પોરેટ અને સિસ્ટમ આધારિત બની ગઈ છે. પ્રશ્ન: આટલા મોટા સ્ટાર્સ સાથે કામ કર્યા પછી પણ તમે ‘તીસરી બેગમ’માં નવા ચહેરાઓને કેમ પસંદ કર્યા? જવાબ: આ વાર્તામાં નિર્દોષતા અને વાસ્તવિકતા જરૂરી હતી. જો મોટા સ્ટાર્સ હોત તો દર્શકોનું ધ્યાન પાત્ર કરતાં સ્ટાર ઇમેજ પર વધુ જાત. મને વાર્તાની અસર વધુ જરૂરી લાગી. પ્રશ્ન: શું તમને લાગે છે કે ફિલ્મ પર પ્રોપેગન્ડા ફેલાવવાના આરોપો લાગશે? જવાબ: હોઈ શકે છે, પણ હું તૈયાર છું. મારો હેતુ કોઈ સમુદાય વિરુદ્ધ બોલવાનો નથી. મેં હંમેશા સામાજિક અને પારિવારિક ફિલ્મો બનાવી છે. આ પણ તે જ પ્રકારની ફિલ્મ છે. પ્રશ્ન: મુસ્લિમ સમુદાય માટે તમારો શું સંદેશ છે? જવાબ: આપણે બધા એક છીએ. જો કોઈ સમુદાયમાં ખોટી બાબતો થઈ રહી હોય, તો તેને રોકવી જોઈએ. કોઈપણ વસ્તુને પ્રતિષ્ઠાનો મુદ્દો ન બનાવવો જોઈએ. માનવતા સૌથી ઉપર છે. પ્રશ્ન: 78 વર્ષની ઉંમરે પણ આટલી ઊર્જા ક્યાંથી આવે છે? જવાબ: ભગવાનની કૃપા અને લોકોનો પ્રેમ. મેં હંમેશા ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીને પૂજાની જેમ માની છે. અનુશાસનમાં રહું છું અને કામને પ્રામાણિકતાથી કરું છું. પ્રશ્ન: ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી જેવી સ્પર્ધાત્મક જગ્યામાં આટલું સરળ અને પ્રામાણિક રહેવું કેટલું મુશ્કેલ છે? જવાબ: જો માણસ સાફ નિયતથી કામ કરે તો મજા આવે છે. મેં હંમેશા સંબંધો અને સન્માનને મહત્વ આપ્યું છે. આ જ કારણ છે કે આટલા વર્ષો પછી પણ લોકો પ્રેમ આપે છે. પ્રશ્ન: દર્શકોને શું કહેવા માંગશો? જવાબ: ‘તીસરી બેગમ’ પરિવાર સાથે જોવા જેવી ફિલ્મ છે. એમાં માત્ર વિવાદ જ નહીં, પરંતુ સમાજ માટે એક સંદેશ અને સમાધાન પણ છે. હું ઈચ્છું છું કે લોકો તેને ખુલ્લા મનથી જુએ.