મુંબઈના વાનખેડે સ્ટેડિયમમાં T20 વર્લ્ડ કપની એક મેચમાં ઇટાલીએ નેપાળને 10 વિકેટે હરાવીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. આ 78 વર્ષના ફ્રાન્સિસ જયરાજા માટે એક ચમત્કાર હતો, જે સ્ટેડિયમમાં બેસીને પોતાની આંખો સામે પોતાના 50 વર્ષના સંઘર્ષને જીતમાં બદલાતો જોઈ રહ્યા હતા. આ એક એવા દેશ ઇટાલીની વાર્તા છે, જ્યાં ફૂટબોલ તો ધર્મ છે, પરંતુ ક્રિકેટ માટે એક જુસ્સો કેટલાક લોકોના દિલમાં ધબકતો રહ્યો અને આ જુસ્સાદાર લોકોએ દેશમાં ક્રિકેટને બચાવી રાખ્યું. શ્રીલંકાના જાફનાથી રોમ સુધીનો પ્રવાસ
શ્રીલંકાના જાફનાથી 1968માં ગણિત ભણવા રોમ પહોંચેલા ફ્રાન્સિસ જયરાજાએ વિચાર્યું ન હતું કે તેઓ ઇટાલીના પ્રથમ ક્રિકેટ કેપ્ટન બનશે. તેઓ દિવસ દરમિયાન નોકરી કરતા અને પછી સાંજે વિદેશી દૂતાવાસોના કર્મચારીઓ સાથે રમતા. અહીં તેમની મુલાકાત સિમોન ગેમ્બિનો સાથે થઈ. ગેમ્બિનો ઉનાળામાં ઇંગ્લેન્ડમાં ક્રિકેટ જોઈ ચૂક્યા હતા. બંનેએ 1980માં ‘ઇટાલિયન ક્રિકેટ ફેડરેશન’નો પાયો નાખ્યો. 1984માં ઇટાલીની ટીમ પ્રથમ વખત ઇંગ્લેન્ડના પ્રવાસે ગઈ, જેના કેપ્ટન જયરાજા હતા. મિલન અને યુવેન્ટસ જેવા પ્રખ્યાત ક્લબની શરૂઆતમાં ક્રિકેટનો સમાવેશ થતો હતો
ઇટાલીમાં સામાન્ય માણસને ક્રિકેટ સમજાવવું મુશ્કેલ છે. જોકે, આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ઇટાલીના પ્રખ્યાત ફૂટબોલ ક્લબ એસી મિલન અને યુવેન્ટસની શરૂઆત ક્રિકેટ અને ફૂટબોલ ક્લબ તરીકે જ થઈ હતી. શરૂઆતમાં એસી મિલનનું નામ ‘મિલન ફૂટબોલ એન્ડ ક્રિકેટ ક્લબ’ હતું, પરંતુ 1900ના દાયકામાં ત્યાંથી ક્રિકેટ ગાયબ થઈ ગયું. તેનું એક મોટું કારણ બેનિટો મુસોલિનીનું ફાશીવાદી શાસન હતું. તેમણે ક્રિકેટને ‘અન-ઇટાલિયન’ અને ‘અંગ્રેજોની રમત’ ગણાવીને તેને દબાવી દીધું અને ફૂટબોલને રાષ્ટ્રવાદના હથિયાર તરીકે પ્રચારિત કર્યું. 2023-24માં કેટલાક શહેરોમાં ક્રિકેટ રમવા પર પ્રતિબંધ પણ લાગી ચૂક્યો છે
2023-24ની આસપાસ મોનફાલ્કન શહેરના મેયરે પાર્કમાં ક્રિકેટ પર એવું કહીને પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો કે તે સંસ્કૃતિ અને સુરક્ષા માટે યોગ્ય નથી. ઇટાલીમાં ક્રિકેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ભારે અછત છે. ગેમ્બિનો જણાવે છે, ‘કદાચ અમે વર્લ્ડ કપ રમવાવાળા પહેલા એવા દેશ છીએ, જેની પાસે પોતાના દેશમાં યોગ્ય ઘાસવાળી વિકેટ પણ નથી.’ જોકે, આ જીત પછી ઇટાલીમાં ક્રિકેટને લઈને માહોલ બની રહ્યો છે. ગેમ્બિનો અને લિએન્ડ્રોનું માનવું છે કે સાચો બદલાવ ઓલિમ્પિકથી આવશે. જ્યારે ઇટાલીના લોકો ક્રિકેટને ઓલિમ્પિકમાં જોશે, ત્યારે જ આ રમત ત્યાંનો હિસ્સો બની શકશે.