અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મંગળવારે રાત્રે ચીન પ્રવાસે રવાના થયા છે. તેઓ 13 થી 15 મે સુધી ચીનના પ્રવાસે રહેશે. આ દરમિયાન તેઓ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે મુલાકાત કરશે. બંને નેતાઓ વચ્ચેની વાતચીતમાં વેપાર, ટેરિફ, રેર અર્થ મિનરલ્સ અને અમેરિકી કૃષિ નિકાસ જેવા અનેક મહત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. ટ્રમ્પ 8 વર્ષ પછી બેઇજિંગના પ્રવાસે છે, આ પહેલા તેઓ 2017માં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે અહીં પહોંચ્યા હતા. તે દરમિયાન બેઇજિંગમાં તેમનું ભવ્ય સ્વાગત થયું હતું અને અનેક વ્યાપારી કરારોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. દુનિયાની બે સૌથી મોટી શક્તિઓ વચ્ચે આ બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે દુનિયાભરમાં ઈરાન યુદ્ધને લઈને તણાવ વધ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે આ વખતે માહોલ પહેલા કરતા વધુ જટિલ છે, કારણ કે બંને દેશો વચ્ચે ટેકનોલોજી, વેપાર અને તાઈવાનના મુદ્દાને લઈને મતભેદ વધી ગયા છે. ટ્રમ્પના ચીન રવાના થવાનો વીડિયો… ચીનના રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગ ટ્રમ્પને સ્ટેટ ડિનર આપશે વ્હાઇટ હાઉસ અનુસાર, ચીન પ્રવાસ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સન્માનમાં ભવ્ય સ્ટેટ ડિનરનું આયોજન કરશે. ચીનમાં આવા સ્ટેટ ડિનરને મોટા રાજદ્વારી સન્માન તરીકે જોવામાં આવે છે. આવા કાર્યક્રમો સામાન્ય રીતે બેઇજિંગના ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલમાં યોજાય છે, જ્યાં ચીનનું ટોચનું નેતૃત્વ વિદેશી મહેમાનોનું સ્વાગત કરે છે. તેમાં બંને દેશોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, વેપારી પ્રતિનિધિઓ અને ખાસ મહેમાનો શામેલ હોય છે. રાજદ્વારી નિષ્ણાતોના મતે, ચીન કોઈ વિદેશી નેતાને જેટલું મોટું ઔપચારિક સ્વાગત આપે છે, તેને સંબંધોના મહત્વનો સંકેત માનવામાં આવે છે. સ્ટેટ ડિનર દ્વારા ચીન એ સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરે છે કે તે અમેરિકા સાથેના સંબંધોને વ્યૂહાત્મક સ્તરે મહત્વ આપી રહ્યું છે. ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળમાં 2017ના ચીન પ્રવાસ દરમિયાન પણ રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે તેમના સન્માનમાં વિશેષ સ્વાગત કાર્યક્રમ રાખ્યો હતો.
ઈરાની તેલ ખરીદવા મુદ્દે ચીનનો અમેરિકા સાથે વિવાદ ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવા મુદ્દે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે તણાવ યથાવત છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનનો આરોપ છે કે ચીન મોટા પાયે ઈરાની તેલ ખરીદીને તેહરાનને આર્થિક ટેકો આપી રહ્યું છે, જ્યારે ચીન તેને પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો સાથે જોડાયેલો મામલો જણાવી રહ્યું છે. અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધો છતાં ચીન લાંબા સમયથી ઈરાન પાસેથી મોટા પાયે તેલ ખરીદતું રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, ચીન પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે સસ્તું તેલ ખરીદવાની રણનીતિ અપનાવે છે. ઈરાન પર પ્રતિબંધો લાગુ થયા પછી તેને પોતાનું તેલ ડિસ્કાઉન્ટ પર વેચવું પડે છે. ચીનની ઘણી ખાનગી રિફાઇનરીઓ આ જ રાહત દરે મળતા તેલને ખરીદે છે. આનાથી ચીનને સસ્તી ઊર્જા મળે છે, જ્યારે ઈરાનને વિદેશી મુદ્રા કમાવવાનો મોટો રસ્તો મળે છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, તાજેતરના વર્ષોમાં ઈરાનના કુલ તેલ નિકાસનો મોટો હિસ્સો ચીન જતો રહ્યો છે. ઘણી વાર આ કારોબાર સીધો ઈરાનના નામે નહીં, પરંતુ અન્ય દેશો દ્વારા અથવા બ્લેન્ડેડ ઓઈલના રૂપમાં કરવામાં આવે છે, જેથી અમેરિકી પ્રતિબંધોથી બચી શકાય. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ચીન ઈરાની તેલની ખરીદી ઓછી કરે, જેથી તેહરાનની કમાણી ઘટે અને તેના પર દબાણ વધે. જો ચીન ખરીદી ઓછી કરે છે તો ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા પર અસર પડી શકે છે, કારણ કે તેલ નિકાસ તેની સૌથી મોટી આવકનો સ્ત્રોત છે. જોકે, ચીને પહેલા પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે પોતાના ઊર્જા હિતોના આધારે નિર્ણયો લે છે અને બાહ્ય દબાણમાં નીતિ બદલતો નથી. બેઇજિંગનું કહેવું છે કે તેની ઊર્જા સુરક્ષા તેના માટે પ્રાથમિકતા છે. આ જ કારણોસર ટ્રમ્પ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની બેઠકમાં આ મુદ્દો મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અમેરિકા વેપાર અને ટેરિફ વિવાદની સાથે ઈરાની તેલને લઈને પણ ચીન પાસેથી સહયોગ માંગી શકે છે. ટ્રમ્પ-જિનપિંગ વચ્ચે 4 મહત્વના મુદ્દાઓ પર વાતચીત થશે 1. ટ્રેડ ટેરિફ વિવાદ અમેરિકા-ચીન ટ્રેડ વોર હજુ પણ મોટો મુદ્દો છે. ટ્રમ્પ અગાઉ ચીની સામાન પર ભારે ટેરિફની ચેતવણી આપી ચૂક્યા છે. બંને દેશો હવે વ્યાપારી તણાવ ઘટાડવા પર વાતચીત કરી શકે છે. 2. તાઇવાન અને હથિયારોનું વેચાણ તાઇવાનને લઈને પણ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ યથાવત છે. ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તેઓ શી જિનપિંગ સાથે 11 અબજ ડોલરના અમેરિકી હથિયાર પેકેજ પર વાત કરશે. ચીન તાઇવાનને પોતાનો હિસ્સો માને છે અને અમેરિકી હથિયારોના વેચાણનો સતત વિરોધ કરતું રહ્યું છે. 3. રેર અર્થ મિનરલ્સ અને AI રેર અર્થ મિનરલ્સ ઇલેક્ટ્રિક વાહન, ચિપ્સ અને ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રી માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ચીન દુનિયાનો સૌથી મોટો સપ્લાયર છે, જ્યારે અમેરિકા તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે. AI અને સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીને લઈને પણ બંને દેશો વચ્ચે સ્પર્ધા તેજ બની છે. 4. સોયાબીન અને કૃષિ વેપાર ચીન અમેરિકી ખેડૂતો માટે મોટું બજાર છે. ટ્રેડ વોર પછી ચીને અમેરિકી સોયાબીનની ખરીદી ઘટાડી હતી. હવે ટ્રમ્પ પ્રશાસન કૃષિ નિકાસ વધારવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.