પાકિસ્તાનમાં અભ્યાસના નામે થયેલી 93 લાખ રૂપિયાની છેતરપિંડી બાદ 20 વર્ષની એક યુવતીએ આત્મહત્યા કરી લીધી. યુવતીનું નામ લૈબા ઇજાઝ હતું અને તે ફિઝિક્સમાં ગોલ્ડ મેડલ વિજેતા રહી હતી. તે અમેરિકાની હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા માંગતી હતી. પરિવારનો આરોપ છે કે પ્રવેશ, શિષ્યવૃત્તિ અને અમેરિકન વીઝા અપાવવાનું વચન આપનાર એક વ્યક્તિએ તેની પાસેથી પૈસા લીધા અને નકલી દસ્તાવેજો આપી દીધા. 9 ઑક્ટોબરે ઇસ્લામાબાદના જી-10 સેક્ટરના એક બજારમાં લૈબાનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. આ મામલે પાકિસ્તાનની ફેડરલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (FIA)એ એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે. હાર્વર્ડમાં અભ્યાસ માટે પરિવારે જમીન વેચી, ઘરેણાં ગિરવે મૂક્યાં લૈબા પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતના સરગોધાની રહેવાસી હતી. તેણે ઇન્ટરનેશનલ ઇસ્લામિક યુનિવર્સિટી, ઇસ્લામાબાદમાંથી ફિઝિક્સમાં ગ્રેજ્યુએશન કર્યું હતું અને ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યો હતો. તેનું સપનું અમેરિકામાં આગળનો અભ્યાસ કરીને વૈજ્ઞાનિક બનવાનું હતું. તેમના પિતા 1994થી ઇસ્લામાબાદના રસ્તા પર દૂધ અને દહીં વેચીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે. પુત્રીના અભ્યાસ માટે તેમણે ઘર બનાવવાના હેતુથી ખરીદેલી જમીન વેચી દીધી. તેમની માતાએ પણ પોતાના ઘરેણાં ગીરવે મૂકી દીધાં. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, લૈબાને સાઉદી અરેબિયામાં અભ્યાસ માટે શિષ્યવૃત્તિ મળી હતી, પરંતુ તેમણે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવાના પોતાના સપનાને પ્રાથમિકતા આપી. પ્રવેશ અને વિઝા અપાવવાનું વચન આપીને 93 લાખ રૂપિયા લીધા પરિવારે મોહમ્મદ નૌમાન નામના એક વ્યક્તિનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેણે પોતાને વિદેશી શિક્ષણ સાથે સંકળાયેલો કન્સલ્ટન્ટ ગણાવ્યો અને હાર્વર્ડમાં પ્રવેશ, શિષ્યવૃત્તિ તથા અમેરિકન વિઝા અપાવવાનો વિશ્વાસ અપાવ્યો. પરિવારનો આરોપ છે કે નૌમાને તેના બદલામાં 93 લાખ પાકિસ્તાની રૂપિયા લીધા હતા. તેણે યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ અને ફી જમા કરાવ્યા સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ આપ્યા હતા, પરંતુ બાદમાં તેમની ખરાઈ થઈ શકી નહોતી. પાકિસ્તાનની FIA મુજબ, આ રકમમાંથી 29 લાખ રૂપિયા લૈબાના બેંક ખાતા મારફતે ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે બાકીના પૈસા રોકડમાં આપવામાં આવ્યા હતા. અમેરિકી દૂતાવાસમાં નકલી દસ્તાવેજનો ખુલાસો થયો લૈબા જ્યારે ઇસ્લામાબાદ સ્થિત અમેરિકી દૂતાવાસમાં વિઝા ઇન્ટરવ્યૂ માટે પહોંચ્યાં, ત્યારે તેમના દસ્તાવેજોની ચકાસણી થઈ શકી નહીં. પરિવારે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી અને અમેરિકી દૂતાવાસનો પણ સંપર્ક કર્યો, પરંતુ દસ્તાવેજો સાચા હોવાનું જણાયું નહીં. લૈબાના બહેનાઈ ઝૈદ બિન અફઝલના જણાવ્યા અનુસાર, આરોપી ઘણી વખત વિઝા ઇન્ટરવ્યૂની તારીખ આગળ ધપાવતો રહ્યો. તે કથિત રીતે નક્કી કરેલી તારીખની એક રાત પહેલાં ફોન કરીને ઇન્ટરવ્યૂ રદ થયાની વાત કહેતો હતો. આરોપ છે કે બાદમાં તેણે 12 ઑક્ટોબરે ઇન્ટરવ્યૂ યોજાવાની વાત કહી અને તે પહેલાં વધુ 22 લાખ પાકિસ્તાની રૂપિયા માગ્યા. ત્યાં સુધી લૈબાને કથિત છેતરપિંડીની જાણ થઈ ચૂકી હતી અને તે ખૂબ પરેશાન હતી. એક આરોપીની ધરપકડ, બીજા વિરુદ્ધ પણ કેસ નોંધાયો પાકિસ્તાનની FIAએ 11 ઑક્ટોબરે મુહમ્મદ નૌમાનની ધરપકડની પુષ્ટિ કરી હતી. એજન્સીએ ફાતિમા સરવર નામની અન્ય એક વ્યક્તિ વિરુદ્ધ પણ કેસ નોંધ્યો છે. FIA મુજબ, આરોપીઓએ કથિત રીતે નકલી સ્કોલરશિપ પત્રો, યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશના પ્રસ્તાવો અને ફી જમા કરાવ્યાની રસીદો તૈયાર કરી હતી. એજન્સી આ મામલે અન્ય લોકોની ભૂમિકાની પણ તપાસ કરી રહી છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફે આ મામલાની નોંધ લેતાં પોલીસ અધિકારીઓને ઝડપથી કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ગૃહમંત્રી મોહસિન નકવીએ પણ લૈબાના પરિવાર સાથે મુલાકાત કરી અને મામલાની દેખરેખ રાખવાનો વિશ્વાસ આપ્યો. વિદેશમાં અભ્યાસના નામે છેતરપિંડી કેવી રીતે થાય છે? વિદેશની જાણીતી યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ, સ્કોલરશિપ અને વિઝા અપાવવાનું સપનું બતાવીને ઠગો વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી લાખો રૂપિયા વસૂલે છે. તેઓ નકલી પ્રવેશપત્ર, સ્કોલરશિપના દસ્તાવેજો અને ફીની રસીદો બતાવીને પરિવારોનો વિશ્વાસ જીતે છે. ઠગાઈની 5 રીતો… 1. જાણીતી યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશનું વચન: ઠગો દાવો કરે છે કે યુનિવર્સિટી સાથે તેમના સીધા સંપર્કો છે અને તેઓ સરળતાથી પ્રવેશ અપાવી શકે છે. 2. સ્કોલરશિપની લાલચ: તેઓ સંપૂર્ણ અથવા મોટી સ્કોલરશિપ અપાવવાના નામે રજિસ્ટ્રેશન અથવા પ્રોસેસિંગ ફી માંગે છે. ઘણી વખત નકલી સ્કોલરશિપ પત્ર પણ આપે છે. 3. નકલી દસ્તાવેજો: યુનિવર્સિટીના નામ અને લોગોનો ઉપયોગ કરીને નકલી પ્રવેશપત્ર, ફીની રસીદો અને સ્કોલરશિપના કાગળો તૈયાર કરવામાં આવે છે. 4. વિઝાની ગેરંટી: કેટલાક એજન્ટો વિઝા અપાવવાનો દાવો કરીને વધારાના પૈસા માંગે છે. જ્યારે વિઝા આપવાનો નિર્ણય સંબંધિત દેશના અધિકારીઓ કરે છે. 5. વિલંબનો ભય બતાવીને રકમ માગવી: ઠગો પ્રવેશ, ફી અથવા વિઝા પ્રક્રિયાનો હવાલો આપીને દર વખતે નવા પૈસા માગે છે. તેઓ એવો દબાણ પણ બનાવે છે કે મોડું થવાથી તક હાથમાંથી નીકળી જશે. છેતરપિંડી થાય ત્યારે શું કરવું? પૈસા ગુમાવ્યા બાદ તરત જ બેંકનો સંપર્ક કરો અને પોલીસ અથવા સંબંધિત સાયબર ક્રાઇમ એજન્સીમાં ફરિયાદ નોંધાવો. નકલી દસ્તાવેજોની માહિતી યુનિવર્સિટીને પણ આપો.