દેશમાં મહિલાઓની આર્થિક ભૂમિકા માત્ર પરિવાર પૂરતી સીમિત રહી નથી. એસબીઆઈના રિસર્ચ રિપોર્ટમાં સામે આવ્યું છે કે મહિલા મુખિયાવાળા પરિવારોમાં રોજગારની ગુણવત્તા ઝડપથી સુધરી રહી છે. જ્યારે ઘરમાં મહિલાનું ચાલે છે, ત્યારે પરિવારની નિર્ભરતા અસુરક્ષિત દૈનિક મજૂરીમાંથી હટીને સન્માનજનક નિયમિત વેતનવાળી નોકરીઓ તરફ વધી જાય છે. આવી મહિલાઓમાં નિયમિત રોજગારની સંભાવના 4.4% વધી છે, જ્યારે દૈનિક મજૂરી પર નિર્ભરતા 4.2% ઘટી છે. આ સંકેત છે કે મહિલાઓ સંરક્ષિત રોજગાર તરફ આગળ વધી રહી છે. દેશભરના 2.70 લાખ પરિવારો અને 11.48 લાખથી વધુ લોકોના આંકડા પર આધારિત સર્વે શહેર – સુરક્ષિત નોકરીઓ તરફ મોટી છલાંગ શહેરી વિસ્તારોમાં જે ઘરોની મુખિયા મહિલા છે, ત્યાં નિયમિત વેતનવાળી નોકરીઓની સંભાવના 10 ટકા સુધી વધી ગઈ છે. આ ડેટા ચોંકાવનારો છે કારણ કે તે દર્શાવે છે કે મહિલાઓ અનિશ્ચિત નાના-મોટા વ્યવસાયોને બદલે સ્થિરતા અને સામાજિક સુરક્ષાવાળા કોર્પોરેટ અથવા સંસ્થાકીય કામને પ્રાધાન્ય આપી રહી છે. ગ્રામીણ ભારત – દૈનિક મજૂરીમાં 5% સુધીનો ઘટાડો થયો મહિલા નેતૃત્વવાળા ગ્રામીણ ઘરોમાં દૈનિક મજૂરીમાં જોડાવાની સંભાવના 5% ઘટી. તેના બદલે, પરિવારો હવે પોતાના નાના ઉદ્યોગો અથવા નિયમિત કામ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે, જે તેમની વધતી સોદાબાજીની શક્તિ દર્શાવે છે. મહિલાઓ શિક્ષિત થાય તો ઝડપી પ્રગતિ અધ્યયનમાં શિક્ષણને પણ મહિલાઓના રોજગાર પરિવર્તનનું મોટું કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે. અશિક્ષિત મહિલાઓમાં દૈનિક મજૂરીની સંભાવના સૌથી વધુ છે, પરંતુ શિક્ષણ વધવાની સાથે તે ઝડપથી ઘટે છે. ઉચ્ચ માધ્યમિક અને તેનાથી ઉપરનો અભ્યાસ કરનારી મહિલાઓમાં નિયમિત વેતનવાળી નોકરીની સંભાવના સૌથી વધુ જોવા મળી. શ્રમમાં ભાગીદારી રેકોર્ડ 40 ટકાએ પહોંચી દેશમાં મહિલા શ્રમ ભાગીદારી દર 40% સુધી પહોંચી ગયો છે. ગ્રામીણ મહિલાઓની શ્રમ ભાગીદારી દર 45.9% અને શહેરોમાં માત્ર 27.7% છે. રિપોર્ટ અનુસાર સરકારી તાલીમ લેતી મહિલાઓમાં સ્વરોજગારની સંભાવના વધી છે. જો તાલીમ, રોજગાર યોજનાઓનો વિસ્તાર કરવામાં આવે તો મહિલાઓને વધુ સારો રોજગાર મળી શકે છે. અહીં આપી માત – પરિવહનમાં મહિલાઓની નોકરી પુરુષો કરતાં વધુ રિપોર્ટમાં સૌથી રસપ્રદ બદલાવ પરિવહન ક્ષેત્રમાં જોવા મળ્યો. અહીં નિયમિત વેતનવાળી નોકરીઓમાં મહિલાઓની ભાગીદારી પુરુષો કરતાં વધુ જોવા મળી. લાંબા સમયથી પુરુષ પ્રધાન મનાતા આ ક્ષેત્રમાં મહિલાઓની વધતી હાજરી નવા રોજગાર વલણનો સંકેત માનવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ ખાણકામ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની નિયમિત નોકરીની ભાગીદારી હજુ પણ ઘણી ઓછી રહી છે.