દેશમાં E-20 પેટ્રોલ, ઇથેનોલ, માઇલેજ અને વાહનો પર તેની અસરને લઈને સતત સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ભાસ્કર સાથેની વાતચીતમાં આ તમામ સવાલોના જવાબ આપ્યા. તેમણે કહ્યું કે ઇથેનોલથી વાહનો ખરાબ થવાનો કોઈ પુરાવો નથી. સાથે જ તેમણે જણાવ્યું કે વૈકલ્પિક ઇંધણથી દેશની તેલ આયાત ઘટશે, પ્રદૂષણ ઘટશે અને ખેડૂતોની આવક વધશે. વાતચીતના મુખ્ય અંશો વાંચો- પ્રશ્ન: ઇથેનોલ અને E-20 પર સૌથી વધુ ચર્ચા તમારી છે, જ્યારે તમે પરિવહન મંત્રી છો, પેટ્રોલિયમ નહીં? ગડકરી: હું પરિવહન મંત્રી છું અને ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગના ધોરણો નક્કી કરવા મારો અધિકાર છે. કયું ઇંધણ વાપરવામાં આવશે, તેનો અંતિમ નિર્ણય પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય કરે છે. હું છેલ્લા 25 વર્ષથી ખેડૂતોના હિતમાં વૈકલ્પિક ઇંધણ પર કામ કરી રહ્યો છું. દેશ 22 લાખ કરોડ રૂપિયાનું પેટ્રોલિયમ આયાત કરે છે. દિલ્હીના પ્રદૂષણનો 40% હિસ્સો પરિવહનથી આવે છે. તેને ઓછું કરવું પણ અમારી જવાબદારી છે. પ્રશ્ન: E-20 માટે જરૂરી ઇથેનોલ આપણે બનાવી રહ્યા છીએ? ગડકરી: દેશને દર વર્ષે લગભગ 1450 કરોડ લિટર ઇથેનોલની જરૂર છે, જ્યારે આપણી ઉત્પાદન ક્ષમતા 1750-1800 કરોડ લિટર સુધી પહોંચી ગઈ છે. ઇથેનોલ માત્ર શેરડીમાંથી જ નહીં, પરંતુ મોલાસીસ, મકાઈ, તૂટેલા ચોખા, પરાળ અને વાંસમાંથી પણ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. આનાથી લગભગ 2 લાખ કરોડ રૂપિયાની તેલની આયાત બચી છે, પ્રદૂષણ ઘટ્યું છે અને ખેડૂતોની આવક વધી છે. પ્રશ્ન: લોકોની ફરિયાદ છે કે E-20થી માઇલેજ ઘટી રહ્યું છે. ARAIએ પણ 6% સુધીનો તફાવત જણાવ્યો છે? ગડકરી: માઇલેજ રસ્તા અને ટ્રાફિકની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે. ઇથેનોલની કેલરી વેલ્યુ પેટ્રોલ કરતાં થોડી ઓછી હોય છે, તેથી કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં નજીવો તફાવત આવી શકે છે. પરંતુ ઇથેનોલ સસ્તું છે, પ્રદૂષણ ઘટાડે છે અને ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ એન્જિન આવ્યા પછી આ તફાવત વધુ ઓછો થઈ જશે. પ્રશ્ન: ઘણા દેશોમાં E-20 સાથે 100% પેટ્રોલનો વિકલ્પ પણ મળે છે, ભારતમાં કેમ નહીં? ગડકરી: દરેક દેશની પરિસ્થિતિઓ અલગ હોય છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાત અને સંસાધનો અનુસાર નીતિ બનાવી રહ્યું છે. અમારો લક્ષ્ય તેલની આયાત ઘટાડવાનો અને પ્રદૂષણ ઓછું કરવાનો છે. બ્રાઝિલમાં 1970 થી 100% ઇથેનોલનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. ત્યાં એક જ પેટ્રોલ પંપ પર અનેક પ્રકારના ઇંધણ ઉપલબ્ધ છે. ભારતમાં હજુ તે સ્તર સુધી પહોંચવાનું બાકી છે. પ્રશ્ન: E-20 થી ગાડીઓ ખરાબ થવાની ફરિયાદો આવી રહી છે? ગડકરી: એનો કોઈ પુરાવો નથી. 2004થી પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવી રહ્યું છે. અત્યાર સુધી કોઈની ગાડી ખરાબ થવાનો કોઈ પુરાવો સામે આવ્યો નથી. સોશિયલ મીડિયા પર ભ્રામક વાતો ફેલાવવામાં આવી રહી છે. સવાલ: ઇથેનોલ સસ્તું ઇંધણ છે, તો પછી પેટ્રોલ સસ્તું કેમ ન થયું? ગડકરી: કાચા તેલની કિંમતો આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર પર નિર્ભર કરે છે. પેટ્રોલના ભાવ નક્કી કરવા એ પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયનો અધિકાર છે, મારો નહીં. સરકાર કિંમતોમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. સવાલ: જો કાચા તેલ (ક્રૂડ)ની કિંમત 70 ડોલર પ્રતિ બેરલથી નીચે આવી જાય, તો પણ ઇથેનોલ ફાયદાકારક સોદો રહેશે? ગડકરી: એ સાચું છે કે જ્યારે ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત ઘણી ઓછી હોય ત્યારે ઇથેનોલનો આર્થિક ફાયદો ઘટી શકે છે. પરંતુ અમારો હેતુ માત્ર ખર્ચ ઘટાડવાનો નથી. ઊર્જા સુરક્ષા, પ્રદૂષણમાં ઘટાડો, ખેડૂતોની આવક વધારવી અને ભારતને ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. તેથી વૈકલ્પિક ઇંધણ ભવિષ્યની જરૂરિયાત છે. પ્રશ્ન: નેશનલ હાઈવે પર ખાડાઓની ફરિયાદો વધી રહી છે. દિલ્હી-દેહરાદૂન હાઈવે પર ખાડા જોવા મળ્યા? ગડકરી: મોટાભાગે, અમારા રસ્તાઓની ગુણવત્તા સારી છે. અમે એક મશીન લાવ્યા છીએ, એક્સ-રે મશીન જેવું. આખા રોડનો એક્સ-રે નીકળીને અમારી પાસે આવે છે. મેં ગયા મહિને રાજ્યોના 950 પ્રોજેક્ટમાંથી એક-એકના રિવ્યુ લીધા. ઘણી કંપનીઓને બ્લેકલિસ્ટ કરી. આજકાલ કોન્ટ્રાક્ટરોનું રેટિંગ થાય છે. હવે રેટિંગની યાદી પણ અમે પ્રકાશિત કરવાના છીએ. પ્રશ્ન: તમારી સ્પષ્ટવક્તાતાની હંમેશા ચર્ચા થાય છે. શું તેની ક્યારેય રાજકીય કિંમત ચૂકવવી પડી છે? ગડકરી: હું સુવિધાની નહીં, સિદ્ધાંતોની રાજનીતિ કરું છું. રાજનીતિ મારા માટે સામાજિક અને આર્થિક પરિવર્તનનું માધ્યમ છે. હું સત્તા માટે નહીં, સમાજ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ માટે રાજનીતિમાં આવ્યો છું. ઇથેનોલ વિશે જાણો… દેશમાં 2 જનરેશન ઇથેનોલ ઉપલબ્ધ, ત્રીજી જનરેશન બાયોફ્યુઅલ પર સરકારનું ધ્યાન થર્ડ જનરેશન બાયોફ્યુઅલ, 5 જૂને E85 ફ્યુઅલ લોન્ચ ઘણા દેશોમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલનો પહેલેથી જ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે સરકારના મતે, અમેરિકા, બ્રાઝિલ અને જાપાન જેવા ઘણા દેશોમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલનો પહેલેથી જ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ યોજનાથી ભારતે ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર 1.4 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની વિદેશી મુદ્રા બચાવી છે. આનાથી ઊર્જા સુરક્ષા વધી છે, પ્રદૂષણ ઘટ્યું છે અને ખેડૂતોને પણ ફાયદો થયો છે. ભારતે ગયા વર્ષે જ પેટ્રોલ સાથે 20% ઇથેનોલ મિશ્રિત કરવાનો લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત સમય કરતાં પાંચ વર્ષ વહેલો હાંસલ કરી લીધો છે. 1 એપ્રિલથી સમગ્ર દેશમાં E20 પેટ્રોલનો પુરવઠો શરૂ થઈ ગયો છે. હવે સરકાર 2030 સુધીમાં તેને વધારીને 30% કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખી રહી છે.